Mənzil bazarındakı durğunluq bankların da "mayasını qurudur"

Tarix: 26.11.2015 / 01:48
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin daşınmaz əmlak bazarında yaranan durğunluq banklara da zərər vurmağa başlayıb. Belə ki, bəzi müştərilərin qaytarmadığı kreditə görə bankların girov kimi götürdüyü daşınmaz əmlakın, əsasən də evlərin bazarda satılması xeyli çətinləşib. Bu vəziyyət banklarda problemli kreditlərin artmasına da təsirsiz ötüşmür. Mərkəzi Bankın son məlumatına görə isə, banklar da daxil olmaqla, kredit təşkilatlarında ödəmə vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 1 milyard 353,8 milyon manatdır.

Bu, 19 milyard 113.5 milyon manat olan cəmi kredit qoyuluşlarının 7,1%-nə bərabərdir. Bank sektorunun nümayəndələri bildirir ki, hazırda bankların qarşısında duran ən böyük problem ödəmə vaxtı keçən kreditlərin artmasıdır. Azərbaycanın iri banklarından birinin filial müdiri adının açıqlanmaması şərtilə "Marja" portalına bildirib ki, bəzi müştərilər öz əmlakını sataraq bankın borcunu qaytarmaq istəyir":Lakin indi əmlakın satışı çətinləşdiyindən bunu edə bilmirlər. Bir müştərimiz əvvəllər 100-110 min dollar qiyməti olmuş mənzilini bu gün 80 min dollara sata bilmir. Gərək müştəri əmlakını sata bilsin ki, bizə borcunu ödəsin".

Filial müdiri bildirib ki, borclu müştərinin işini məhkəməyə vermək və məhkəmə qərarı ilə əmlakını müsadirə etmək və ya müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq etmək də banklara sərf etmir. Birincisi, məhkəmə icraatçıları məhkəmə qərarlarını icra etdirməyi çatdırmır. İkincisi də, müsadirə edilmiş əmlakı satmaq çətindir: "Məhkəmələr banka borcu olanların əmlakının müsadirə edilməsi barədə minlərlə qərar çıxarıb. Bu gün məhkəmə icraatçıları həmin qərarları icra etməyi fiziki olaraq çatdırmır. Qərarların icra edilməsi aylarla çəkir. Digər tərəfdən, müsadirə edilmiş əmlakı satmaq çətindir. 30 min dollar qiymətləndirilmiş avtomobili bu gün 20 min manata satmaq olmur. Əmlakı satsaq belə, müştərinin borcunu kompensasiya edə bilmirik".

Problemli kreditlərin yığılması ilə məşğul olan "Azcoll" kollektor şirkətinin direktoru, hüquqşünas Pərviz Məmmədov da bildirir ki, məhkəmə icraatçılarının məhkəmə qərarlarını fiziki olaraq çatdırmadığı barədə deyilənlər doğrudur: "Bir bank məhkəməyə 500-1000 civarında iş göndərir. İcraatçılar yalnız bankların borclarının alınması ilə məşğul olmur. Aliment, torpaq, əmlak mübahisələri, şirkətlər arasındakı mübahisələr, eyni zamanda cərimələrin yığılması ilə də icraatçılar məşğul olur. Həmçinin icraatçıların əvvəlki illərdən qalmış işləri olur. İcraatçının borcluya bildiriş göndərməsi, dəvət etməsi kimi görəcəyi 10-a yaxın proses var. Bunlar hamısı nəzərə alındıqda hər bir rayonun İcraat şöbəsindəki 6-7 icraatçının bu işləri fiziki olaraq çatdırması mümkün deyil". Bütün bunlar, qeyd olunduğu kimi, banklar üçün də müəyyən problem yaradır. Elə bu səbəbdən hazırda banklar girov məsələsinə çox ehtiyatla yanaşır. Xüsusən də ev girovlarına. Ev alqı-satqı mərkəzlərindən verilən məlumata görə, ev alanların sayında kəskin azalma var. Bu da bankların evləri girov kimi qəbul etməsiən təsir edir.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, bank sektorundakı vəziyyətin özü də daşınmaz əmlak bazarına təsir edib. Söhbət həm ilkin bazardan, həm də təkrar bazardan gedir. İlkin bazara təsirlərdən ən əsası tikinti sektoruna yönələn ipoteka kreditlərinin həcminin hələ də az olmasıdır. Bu isə bütövlükdə tikinti sektoruna mənfi təsir göstərir. Söhbət dövlət ipoteka proqramından yox, bankların öz vəsaitləri hesabına həyata keçirdiyi ipoteka kreditləşməsindən gedir. Neftin qiyməti də daşınmaz əmlak bazarına müəyyən təsirlər göstərir. Daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin azalması neftin ucuzlaşması ilə birbaşa əlaqələndirilir.

Qiymətlər əvvəlki illərə nisbətən aşağı düşsə də, alqı-satqı mütəxəssisləri alıcı sayının çox az olduğunu bildirirlər. Yeni binaların bu fonda çox az tikilməsi səbəbindən alqı-satqı əsasən təkrar mənzil bazarında gedir. Tələbat qiyməti nisbətən aşağı olan mənzillərədir. İqtisadçı ekspertlər bu durğunluğun təkcə bölgə və ya ölkəmizlə əlaqəli olmadığını, dünyada, xüsusilə Yaxın Şərqdə gedən proseslərin təsiri olduğunu qeyd edir. Bütün bunlar isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bankların girov siyasətinə də öz təsirini göstərir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...