Nefti, qazı bildik, çay, yağ, dəri ixracımız niyə azalıb...

Tarix: 24.11.2015 / 01:33
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Böhran səbəbindən dünya bazarında bir sıra məhsullara tələbat azalıb"

"İxracı stimullaşdırmaq üçün ilk növbədə daxili bazarın tələbatı..."

2015-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycanın ticarət əməliyyatlarının həcmi 17 milyard 205 milyon 907.97 min ABŞ dolları təşkil edib. Bu, keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 35.21% və ya 9,3 milyard dollar azdır. Keçən ilin 10 ayında Azərbaycanın ixracı 26 milyard 556 milyon 794.81 min ABŞ dolları idi.

Azərbaycanın ixracı 2013-cü ilin 10 ayında 20 milyard dollar, 2014-cü ilin 10 ayında isə 19,2 milyard dollar idi. Ticarət əməliyyatlarında 1 milyard 857 milyon dollarlıq müsbət saldo qeydə alınıb.

Aydın məsələdir ki, Azərbaycanın ixracının azalması əsasən neftin ucuzlaşması ilə bağlıdır. Neft məhsullarının ixracının azalması başadüşüləndir. Dünyada neftə olan tələbat azaldığı üçün qiymət kəskin şəkildə aşağı düşüb. Bu səbəbdən Azərbaycanın neft gəlirləri 8,7 milyard dollar azalıb. Ancaq maraqlıdır ki, qeyri-neft məhsullarının da ixracında azalma müşahidə olunur. Məsələn, çay, aşınmamış dəri, şəkər, bitki yağı, spirtli içki və digər qeyri-neft məhsullarının ixracında azalma var. Bu ilin 10 ayında Azərbaycanın ixrac etdiyi qeyri-neft malları ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 185 min ton və ya 185 milyon dollar (11 faiz) az olub. Ötən ilin 10 ayında xarici ticarət saldosu 11,8 milyard dollar olmuşdusa, bu ilin 10 ayında 2,3 milyard dollar olub.

Maraqlıdır, qeyri-neft məhsullarının ixracının azalması nə ilə bağlıdır?

Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli bunu bir sıra amillərlə, əsasən qlobal iqtisadi böhranla əlaqələndirdi: "Böhran səbəbindən dünya bazarında bir sıra məhsullara tələbat azalıb. Bu səbəbdən qeyri-neft məhsullarının ixracında azalma var. Qeyd olunan dövr ərzində ixracda əsas mallar sırasında meyvə-tərəvəz məhsulları, kimya sənaye malları, alüminium və ondan hazırlanan məmulatlar istisna olmaqla, bütün əmtəə pozisiyaları üzrə azalma qeydə alınıb. İdxalda əsas mallar siyahısında artım buğda, meyvə-tərəvəz, əzcaçılıq məhsulları, qara metallar, nəqliyyat vasitələri və onların hissələrində müşahidə olunub. Bu ilin 10 ayında Azərbaycan istehsalçılarının ixrac həcmi yarıyacan azalıb. Bu məsələdə istehlak malları və xammalın qiymətlərinin ucuzlaşması az rol oynamır. Əhali hələ ki, bəzi məhsulların təmini üzrə idxaldan asılı durumdadır.

Ölkənin ərzaq təminatı tam daxili istehsal hesabına təmin olunmur. İxracı stimullaşdırmaq üçün ilk növbədə daxili bazarın tələbatı yerli məhsullar hesabına ödənilməlidir ki, növbəti mərhələdə xarici bazarlara çıxmaq haqqında qərarlar qəbul etmək mümkün olsun. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə səylər artırılsa, o zaman qeyri-neft məhsullarının ixracı arta bilər".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...