Nefti, qazı bildik, çay, yağ, dəri ixracımız niyə azalıb...

Tarix: 24.11.2015 / 01:33
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Böhran səbəbindən dünya bazarında bir sıra məhsullara tələbat azalıb"

"İxracı stimullaşdırmaq üçün ilk növbədə daxili bazarın tələbatı..."

2015-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycanın ticarət əməliyyatlarının həcmi 17 milyard 205 milyon 907.97 min ABŞ dolları təşkil edib. Bu, keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 35.21% və ya 9,3 milyard dollar azdır. Keçən ilin 10 ayında Azərbaycanın ixracı 26 milyard 556 milyon 794.81 min ABŞ dolları idi.

Azərbaycanın ixracı 2013-cü ilin 10 ayında 20 milyard dollar, 2014-cü ilin 10 ayında isə 19,2 milyard dollar idi. Ticarət əməliyyatlarında 1 milyard 857 milyon dollarlıq müsbət saldo qeydə alınıb.

Aydın məsələdir ki, Azərbaycanın ixracının azalması əsasən neftin ucuzlaşması ilə bağlıdır. Neft məhsullarının ixracının azalması başadüşüləndir. Dünyada neftə olan tələbat azaldığı üçün qiymət kəskin şəkildə aşağı düşüb. Bu səbəbdən Azərbaycanın neft gəlirləri 8,7 milyard dollar azalıb. Ancaq maraqlıdır ki, qeyri-neft məhsullarının da ixracında azalma müşahidə olunur. Məsələn, çay, aşınmamış dəri, şəkər, bitki yağı, spirtli içki və digər qeyri-neft məhsullarının ixracında azalma var. Bu ilin 10 ayında Azərbaycanın ixrac etdiyi qeyri-neft malları ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 185 min ton və ya 185 milyon dollar (11 faiz) az olub. Ötən ilin 10 ayında xarici ticarət saldosu 11,8 milyard dollar olmuşdusa, bu ilin 10 ayında 2,3 milyard dollar olub.

Maraqlıdır, qeyri-neft məhsullarının ixracının azalması nə ilə bağlıdır?

Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli bunu bir sıra amillərlə, əsasən qlobal iqtisadi böhranla əlaqələndirdi: "Böhran səbəbindən dünya bazarında bir sıra məhsullara tələbat azalıb. Bu səbəbdən qeyri-neft məhsullarının ixracında azalma var. Qeyd olunan dövr ərzində ixracda əsas mallar sırasında meyvə-tərəvəz məhsulları, kimya sənaye malları, alüminium və ondan hazırlanan məmulatlar istisna olmaqla, bütün əmtəə pozisiyaları üzrə azalma qeydə alınıb. İdxalda əsas mallar siyahısında artım buğda, meyvə-tərəvəz, əzcaçılıq məhsulları, qara metallar, nəqliyyat vasitələri və onların hissələrində müşahidə olunub. Bu ilin 10 ayında Azərbaycan istehsalçılarının ixrac həcmi yarıyacan azalıb. Bu məsələdə istehlak malları və xammalın qiymətlərinin ucuzlaşması az rol oynamır. Əhali hələ ki, bəzi məhsulların təmini üzrə idxaldan asılı durumdadır.

Ölkənin ərzaq təminatı tam daxili istehsal hesabına təmin olunmur. İxracı stimullaşdırmaq üçün ilk növbədə daxili bazarın tələbatı yerli məhsullar hesabına ödənilməlidir ki, növbəti mərhələdə xarici bazarlara çıxmaq haqqında qərarlar qəbul etmək mümkün olsun. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə səylər artırılsa, o zaman qeyri-neft məhsullarının ixracı arta bilər".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...