Qızıl qızıl qiymətindən düşməyə başlayır

Tarix: 20.11.2015 / 01:50
Bölmə: İqtisadiyyat

Maliyyə bazarlarında baş verən proseslər dünya bazarında qızılın da qiymətinə təsirsiz ötüşmür. Azərbaycanın qızıl ehtiyatlarının getdikcə artması və əhalinin yığım vasitəsi kimi qızıla da üstünlük verməsi prosesin ölkəmiz üçün də maraqlı olduğunu göstərir. Məhz belə bir vaxtda qızılın qiymətinin əhəmiyyətli dərəcədə ucuzlaşacağına dair məlumatlar səslənir. Maliyyə qurumu olan "Fitch Group"un proqnozlarına görə, qızılın qiyməti altı il ərzində 1000 dollardan yuxarı olub, lakin indi vəziyyət əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Qeyd olunur ki, 2016-cı ilin ilk yarısında qızılın qiyməti 1000 dollardan aşağı düşəcək. hazırda qızılın unsiyasının qiyməti 1077 dollar civarındadır. Lakin qızıl ABŞ Mərkəzi Bankının 2006-cı ildən bu yana ilk dəfə faiz artırmağa hazırlaşması ilə əlaqədar olaraq bu il artıq 9 faiz dəyər itirib və son beş ilin ən aşağı səviyyəsinə enib. İnvestorların böyük hissəsi artıq sərmayələrini qızıldan çəkir. Halbuki, indiyə qədər ABŞ dollarının zəifləməsi fonunda qızılın qiymətinin yüksələcəyi ehtimal edilirdi. Lakin ABŞ Mərkəzi bankının faiz artımına getmək niyyəti qızılın qiymətinin azalmasına səbəb olub. Bununla yanaşı, qızıla tələb olmazsa, qiymətlər daha kəskin şəkildə, hətta 700 dollara qədər enə bilər. Dünya qiymətli metallar bazarında qızılın unsiyasının qiyməti 1 000 dollara enərsə, Azərbaycanın qızıl bazarında qiymətli metalın hər 1 qramında 4-5 manatlıq ucuzlaşma müşahidə oluna bilər. Bu, zərgərlik bazarında özünü daha qabarıq formada nümayiş etdirmək iqtidarındadır. Düzdür, Azərbaycanda hələlik qızılın qiymətində ciddi azalmalar müşahidə olunmur. Ölkəmizdə hazırda qızıl əvvəlki qiymətlərlə satılır. Burada söhbət qızıl mağazalarından gedir. Məsələnin maraqlı tərəflərindən biri odur ki, qızıl bahalaşdıqda bu, Azərbaycanda qızıl-zinət əşyalarının qiymətinin artması ilə müşayiət olunur. Lakin qızılın qiyməti aşağı düşdükdə analoji tendensiya müşahidə olunmur. Bu xüsusda belə iddialar səslənir ki, qızıl ticarəti ilə məşğul olan insanlar qızılın qiymətinin yüksək olduğu vaxt hansısa zinət əşyaları gətiriblər. İndi onlar onu müqayisəli qiymətlərlə aşağı sala bilməzlər. Lakin qeyd olunduğu kimi, ölkəyə ucuz qızıl gətiriləndə də qiymətlərdə ciddi dəyişiklik olmur. Buna rəğmən, ucuzlaşma dünya qızıl bazarlarında geniş vüsət alarsa, bu hal ölkəmizə gətirilən yeni partiya qızılların qiymətində özünü mütləq göstərəcək.

Lakin qızıl mağazalarından fərqli olaraq, qiymətli metalın ucuzlaşması Dövlət Neft Fondunun gəlirlərinə təsirsiz ötüşmür. Xatırladaq ki, Dövlət Neft Fondu gəlirlərinin bir qismini qızılda saxlamağa qərar verib. Qərara görə, Neft Fondu 2012-2013-cü illər ərzində 30 ton qızıl alıb. Qiymətlərin düşməsi fonunda isə 30 ton qızılın alınması Neft Fondunun aktivlərinin müəyyən qədər azalmasına səbəb olub. Ucuzlaşma davam edərsə, zərərin miqyası daha çox ola bilər. Xatırladaq ki, 2008-ci ildə baş verən qlobal maliyyə böhranı zamanı Neft Fondu qızılın alınmasına başlamışdı. Çünki o zaman ekspertlər güman edirdilər ki, ucuzlaşan qızıla böhrandan sonra təlabat artacaq. Demək olar ki, həmin ərəfədə proqnozlar özünü doğrultdu, böhrandan sonra qızılın qiyməti 50 faiz bahalaşdı. Lakin son bir ildə qızılın qiymətində sürətli ucuzlaşma yaşanır.

Hələlik isə əsas proqnozlar bundan ibarətdir ki, qızıl dünya bazarlarında dəyər itirməkdə davam edəcək. Eyni zamanda, bir çox ölkələrin öz qızıl ehtiyatlarını pul əldə etmək üçün bazara çıxarması da qiymətlərə təsirsiz ötüşmür. O da vurğulanır ki, qızıl strateji məhsul olduğundan, satışı da dollarla həyata keçirilir. Son günlər isə, bilindiyi kimi, dolların məzənnəsi digər valyutalara nisbətən möhkəmlənməyə başlayıb. Bunu nəzərə alan ekspertlərə görə, qızılın qiymətinin düşməsi dolların məzənnəsinin möhkəmlənməsi ilə daha çox bağlıdır. Güman olunur ki, yaxın günlərdə də qızılın qiyməti azalmağa doğru getməkdə davam edəcək. Məşhur "Societe Generale" bankının strateqləri də qeyd edir ki, qiymətli metalın indiki dinamikası onun gələcək enişi üçün potensial yaradır. Bankda hesab edirlər ki, texniki baxımdan risqlərin balansı, cari və keçən ilin nəticələri qızıl üçün müsbət heç nə vəd etmir. Qızılın ucuzlaşmasının başqa bir səbəbi isə, həmişəki kimi, qızıl bazarında spekulyativ oyunlardır. Qızıl bazarında investor aktivliyinin azalması qiymətli əşyanın dəyərinin aşağı düşməsi ilə nəticələnir. Azərbaycanın da bütün bunları nəzərə alması zəruri sayılır.