Putinin dollardan imtina siyasətinə Azərbaycandan dəstək...

Tarix: 20.10.2015 / 03:39
Bölmə: İqtisadiyyat

Qulu İsmayılov: "Bu təklif reallaşarsa, region ölkələrinə müsbət təsir edə bilər"

"Hazırda dünyanın bir çox dövlətləri və iqtisadi birlikləri vahid valyuta sistemindən istifadə edir"

İlham Əliyev MDB üzvü olan ölkələrin toplantısında bildirib ki, quruma üz olan dövlətlərin çoxunun milli valyutaları öz dəyərini itirib və bununla da bağlı yeni yollar axtarılmalıdır. Ölkə başçısının bu çıxışına dünya mətbuatında geniş yer ayrılıb. Bəziləri isə bunu Putinlə İlham Əliyevin birgə planı kimi yozub. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlərə diqqət edək:

"Mən öz çıxışımda iki-üç mövzuya toxunmaq istərdim. Birincisi, bu artıq qeyd edildi: qarşılıqlı iqtisadi fəaliyyətin yeni formalarının axtarılması zərurəti yaranır. Biz hesablaşmaları dollarla apardığımıza görə bu, təbii ki, statistikada dərhal mənfi işarə ilə öz əksini tapır. Buna görə mən də Vladimir Vladimiroviç Putinin hesablaşmaları milli valyutalarla aparmağa keçid məsələsinin araşdırılması ideyasına qoşulmaq istərdim. Bu bizim fəaliyyətimizlə bağlı olmayan müəyyən maliyyə risqlərindən yaxa qurtarmağa, həmçinin milli valyutalarımızı möhkəmlətməyə imkan verər, iqtisadi inteqrasiya işinə daha çox kömək edərdi". Dövlət başçısı vurğulayıb ki, iqtisadi sahədə əməkdaşlığın yeni formalarının, xüsusən zəngin təbii ehtiyatlara malik ölkələrdə yeni iqtisadi modelin möhkəmlənməsinin yeni formalarının axtarışı Azərbaycanın gündəliyindədir:

"Düşünürəm ki, burada meydana çıxan risqləri minimuma endirmək üçün daha fəal məsləhətləşmələr, fikir və təcrübə mübadiləsi aparmaq olar. Həmçinin deməliyəm ki, MDB ölkələri - mən təbii ehtiyatlara, neftə, qaza malik olan ölkələri nəzərdə tuturam - neft və qaz hasil edən çoxsaylı ölkələr arasında bu böhrana müqavimət baxımından ən yaxşı göstəricilərə malikdir. Azərbaycan nəqliyyat təhlükəsizliyi məsələlərində fəal iştirak edir. Biz, həmçinin, bütün MDB ölkələrini irəli sürdüyümüz təşəbbüslərə, o cümlədən Birliyin üzvü olan bəzi ölkələrlə müştərək təşəbbüslərə qoşulmağa dəvət edirik. Bu ilin avqust ayında Qazaxıstandan keçməklə Çindən Azərbaycana gələn ilk konteyner qatarı qəbul edilib. Bu, Şərq-Qərb dəhlizinin yeni cizgilər kəsb etməyə başladığını göstərən yaxşı əlamətdir. Bu dəhlizin böyük geosiyasi əhəmiyyəti var və o, əlbəttə, həmin yol üzərində, habelə bu nəqliyyat marşrutunun yaxınlığında yerləşən ölkələrin daha sıx inteqrasiyasına imkan verəcək.

Biz "Şimal-Cənub" dəhlizinin layihəsi üzərində, ilk növbədə Rusiya Federasiyası və İranla fəal işləyirik. Artıq ciddi razılaşmalar əldə olunub, bizim dəmir yolu magistrallarının birləşdirilməsi prosesinin sürətləndirilməsinə dair konkret qərarlar qəbul edilib. Bu layihə böyük maliyyə gəlirləri vəd edir. Bu magistral Çinin, Hindistanın, İranın, Azərbaycanın, Rusiyanın və Avropanın nəhəng bazarlarını birləşdirən ən rahat və ən qısa yoldur. Həmçinin sizə bu barədə məlumat vermək və tərəfdaş ölkələrimizi bu layihəyə qoşulmağa dəvət etmək istərdim. Bu, müxtəlif formada ola bilər - iştirak, sərmayə qoyuluşu, yüklərin təminatı ilə bağlı məsələlər. Düşünürəm ki, biz bu istiqamətdə birlikdə işləyə bilərik. Əgər sərmayələrlə bağlı istək olarsa, biz bunu yalnız alqışlayacağıq. Belə arzu yoxdursa, bu magistralın yaxın iki il ərzində tam işə düşməsi üçün mümkün yeni yüklərin səfərbər edilməsi sahəsində birgə işləyə bilərik".

İlham Əliyevin milli valyutalara keçməklə bağlı dəstəklədiyi təklif baş tutarsa, bunun Azərbaycana nə kimi xeyri ola bilər?

İqtisadçı Qulu İsmayılovun sözlərinə görə, Azərbaycanın xarici ticarətinin çox hissəsi MDB məkanına daxil olmayan dövlətlərin payına düşür:

"Azərbaycanın xarici ticarətinin 35%-i MDB-yə daxil olan ölkələrin payına düşür. İxracatın əsas hissəsi Birlikdən kənar ölkələrlə həyata keçirilir. Digər tərəfdən isə regiondankı milli valyutalar gücdən düşür. Sabit və dayanıqlı valyutanın qüvvədə qalması regionda siyasi və iqtisadi amillər üçün müsbət amildir. Bu təklif reallaşarsa, region ölkələrinə müsbət təsir edə bilər. Hazırda isə dünyanın bir çox dövlətləri və iqtisadi bilikləri vahid valyuta sistemindən istifadə edir. Avropa Birliyi ölkələri iqtisdiyyatını və maliyyə sistemini dayanıqlı saxlamaq üçün avrodan istifadə edir. Bir müddət əvvəl də İran regionda dollardan deyil, öz valyutasından istifadəni təklif etmişdi. Rusiya və Çin arasında əldə olunan razılığa görə, ticarətdə daha çox rubl və yuandan istifadə ediləcək. İran da Rusiya ilə ikitərəfli ticarətdə dollardan imtina etmək niyyətindədir. Türkiyə də Rusiya ilə bu istiqamətdə fəal danışıqlar aparır. Qazaxıstanın baş naziri Kərim Məsimov isə hesab edir ki, Rusiya Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) üzv ölkələrilə ticarət etmək üçün də öz milli valyutasından istifadə etməlidir. Bu da nəticədə dollardan tam imtinaya gətirib çıxara bilər. Hesab edirəm ki, bunun milli valyutaların möhkəmləməsinə müsbət təsiri olacaq".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...