"Sahibkarlıq sahəsində yoxlamaların aparılması üzrə reyestrdəki məlumatların təhlilinə əsasən əvvəlki illərə nisbətən cari ildə yoxlamaların sayı artıb, bu zaman bəzən müvafiq qanunvericiliyin tələblərinə dürüst əməl olunmur, sahibkarların maraqlarının qorunması sahəsində qüsurlara yol verilir".
Bunu ədliyyə naziri Fikrət Məmmədov nazirliyin kollegiya iclasında deyib. Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 12-də Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin 9 ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasında verdiyi tapşırıqlar kollegiyada struktur qurumların rəhbərlərinin iştirakı ilə müzakirə olunub, nazirliyin 9 ayda fəaliyyətinin yekunları təhlil edilib.
Həmçinin, vergi borcları ilə bağlı və digər icra sənədlərinin icrası vəziyyətinə toxunularaq bildirilib ki, 2015-ci ilin ötən dövrü ərzində qərarların icrasına maneçilik törədən, icra məmurlarının qanuni tələblərini yerinə yetirməyən və icradan qərəzli şəkildə yayınan, həmçinin vergi borclarını ödəməkdən boyun qaçıran 3 250 nəfər inzibati məsuliyyətə cəlb olunub. O cümlədən 1 800 nəfər inzibati qaydada həbs edilib, habelə 242 nəfər barəsində cinayət işi başlanıb, 4 mindən çox borclunun ölkədən getmək hüququ məhdudlaşdırılıb. Bununla yanaşı, vergi borcları ilə bağlı icra işinin səmərəliliyinin artırılması məqsədilə Vergilər Nazirliyi ilə birgə vergi ödəyiciləri barədə məlumatların elektron mübadiləsi üzrə tədbirlər həyata keçirilir.
Vergilərin yığılması və vaxtında toplanması vacib faktorlardan biridir. Bir sıra ölkələrdə buna son dərəcə diqqətlə yanaşılır. ABŞ-da belə bir məsəl var: "bir vergidən qaçmaq olmaz, bir də ölümdən". Bir sıra inkişaf etmiş ölkələrin əldə etdiyi nailiyyətlərin kökündə duran faktorlardan biri də bu amildir. O baxımdan 4 mindən çox borclunun ölkədən getmək hüququnun məhdudlaşdırılması maraq doğurmaya bilməz. Ekspertlər bunu necə dəyərləndirir? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, Azərbaycanda 4 mindən çox sahibkarın borclu olması o qədər də kiçik rəqəm deyil: "Çünki əhalisi 10 milyon nəfərə yaxın olan ölkədə bu qədər vergi borcu olan şəxsin olması yaxşı hal deyil. Sahibkarlıq subyektləri bu məsələdə son dərəcə məsuliyyətli olmalıdır. Bu qədər sahibkarın borclu olması külli miqdarda vəsaitin vergidən yayındırılması anlamına gəlir. O üzdən, vergi borcu olan sahibkarlara ölkədən çıxmaqla bağlı məhdudiyyətin qoyulmasını dəstəkləyirəm. Fikrimcə, borclu sahibkarlar bundan ciddi nəticə çıxarmalıdır və belə hallara növbəti dəfə yol verməməlidir. Bu kimi tədbirlərin görülməsi sahibkarların məsuliyyətini daha da artıracaq. Eyni zamanda, vergilərin daha tez toplanmasına təkan verəcək. Hesab edirəm ki, növbəti illərdə bunun effektini daha yaxından hiss edəcəyik".
Vidadi ORDAHALLI
