Çin məhsullarının Azərbaycanda daha ucuz dövrü başlayır

Tarix: 19.08.2015 / 03:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya iqtisadiyyatının xüsusi diqqət mərkəzində yer alan əsas hadisələrdən biri, əvvəlki kimi, Çinin milli valyutasını ucuzlaşdırmasının yaratdığı təsirlərdir. Xatırladaq ki, Çinin Mərkəzi Bankı ölkənin valyutasını devalvasiya edərək bütün dünyada səhm birjalarını sarsıdıb və yuanı üç ilin ən aşağı səviyyəsinə endirib.

Devalvasiya qlobal inkişafın sürətinin azala biləcəyi barədə narahatlıqlara səbəb olub və hətta bəzi insanlar Çini valyutasını manipulyasiya etməkdə ittiham edib. Bəziləri isə devalvasiyanı müdafiə edərək, bu addımı dünyanın ikinci ən qüdrətli iqtisadiyyatını qorumaq məqsədilə atılmış vacib bir addım kimi qiymətləndirir. Səhm birjalarında baş verən təşvişdən və ötən ay ixracında yaşanan 9 faizlik tənəzzüldən sonra Çinin Mərkəzi Bankı valyutasının dəyərini bundan sonra da aşağı sala bilər.

" şirkətinin təmsilçisi Kasper Luis Çin iqtisadiyyatında yaşananları təhlükə adlandırır: "Valyutanı devalvasiyasa edərək Çin ixracatını ucuzlaşdırır, lakin bunu Çində iş aparan xarici şirkətlərin hesabına edir. İndi o ixraclar Çində daha baha olacaq, eyni zamanda isə Çinin ixracatı daha da ucuzlaşacaq. Bu isə Çində zəifləyən iqtisadiyyat nəticəsində onsuz da problemlərlə üzləşən xarici şirkətlər üçün əlverişsizdir".

Təhlilçilər gələcək devalvasiyadan narahatdır. Çinli istehlakçılar və Çin aktivlərinə sahib olan investorlar üçün isə bunun təsirləri böyük ola bilər. Xatırladaq ki, həmin investorar sırasında Azərbaycan da yer alır. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) hesab edir ki, Çin hakimiyyəti yaxın üç ildə islahatlar aparmalı və milli valyutanın məzənnəsinin tənzimlənməsindən əl çəkməlidir. BVF-də hesab edirlər ki, Çin yuanı sərbəst buraxmağı təmin edəcək daha ciddi dəyişikliklər etməlidir. "Wall Street Journal" məsələ ilə bağlı yazır: "Çinin dünya maliyyə sisteminə gündən-günə artan inteqrasiyasını nəzərə alsaq, yuanın məzənnəsinin bazar mexanizmləri ilə tənzimlənməsi vacibdir". BVF-nin təmsilçisi Markus hesab edir ki, Çin islahatların aparılmasına razılıq verməsə, iqtisadiyyatın zəif artması ilə barışmalı olacaq.

Qeyd edək ki, yuanın devalvasiyası Uzaq Şərq ölkələrinin çoxunun milli valyutalarını devalvasiya etməsinə səbəb olub. Devalvasiya qərarları ölkələrin ixrac potensialının gücləndirilməsi məqsədilə qəbul olunub. Ekspertlər hesab edir ki, Çin Mərkəzi Bankının BVF-nin məsləhəti ilə yuanı sərbəst buraxması maliyyə bazarlarında gözlənilməz dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bu istiqamətdə addımlar yuanı dollar qarşısında daha da aşağı sala bilər. Bu isə bütün dünyaya mal ixrac edən Çin iqtisadiyyatı üçün müsbət olsa da, digər ölkələrdən kapital axınını gücləndirər və bir çox ölkə milli valyutasını yuan-dollar məzənnəsindəki dəyişiklik qədər devalvasiya edər. Artıq yuanın devalvasiyası bir çox Asiya ölkəsinin milli valyutalarının devalvasiyasına gətirib çıxarıb. Hətta Rusiya rublu devalvasiyadan zərər görüb.

Analitiklər hesab edir ki, digər ölkələrin də valyuta ehtiyatlarını əritməmək üçün devalvasiyaya getməsi Çin ixracını artırmayacaq, əvəzində dünya üzrə inflyasiya artacaq. Xatırladaq ki, yuan dünyada yayılmasına və istifadəsinə görə hazırda beşinci valyutadır. Çin milli valyutası ilə aparılan əməliyyatların məbləği 2014-cü ildə iki dəfə artıb. Elə bu da yuanın dünya iqtisadiyyatına təsirini artırır. Aydındır ki, Çinin milli valyutası yuanın ucuzlaşması bu ölkə ilə ticarət sahəsində əlaqələr quran Azərbaycandan da yan keçməyəcək. İqtisadçı Vüqar Bayramov hesab edir ki, yuanın devalvasiyasının faizindən asılı olaraq Azərbaycan bazarında Çindən idxal olunmuş mallarda 7 faiz ucuzlaşma ola bilər: "Çindən idxalın həcmi çox olduğuna görə yuanın dəyər itirməsi oradan gələn məhsulların dəyərini azaldacaq. 2014-cü ildə Azərbaycanla Çin arasında 760 milyon dollardan çox ticarət dövriyyəsi olub. Bunun 697 milyon dolları, yəni 95 faizi isə idxalın payına düşür. Çindən gətirilən malların ucuzlaşması isə yuanın devalvasiya faizindən asılı olacaq. Həmin faizə uyğun olaraq Azərbaycan bazarında Çin malları 7 faiz ucuzlaşa bilər. Bu isə əsasən geyim və digər istehlak malları olacaq. Hələlik avadanlıq və məişət texnikasında kəskin qiymət azalmaları müşahidə olunmayacaq".

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...