Bəhruz Quliyev: “Əsas məsələ Niderlandın ölkəmizə münasibətdə siyasi yanaşmasının nə dərəcədə dəyişəcəyidir”
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendseni qəbul edib. Söhbət zamanı ikitərəfli əlaqələrimizin perspektivləri ilə bağlı fikir mübadiləsi aparıldı.
Görüşdə Azərbaycan ilə Niderland arasında iqtisadi-ticari əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi, bu məqsədlə qarşılıqlı səfərlərin, o cümlədən işgüzar nümayəndə heyətlərinin səfərlərinin təşkili məsələləri müzakirə edildi. Bundan başqa iki ölkənin Xarici İşlər Nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr və xarici siyasət idarələrinin rəhbərlərinin görüşləri keçirilib.
O da məlumdur ki, Niderland Vətən müharibəsi dövründə və ondan sonrakı vaxt Azərbaycana qarşı ən qərəzli mövqedən çıxış edən, ölkəmizə qarşı bir sıra ədalətsiz qətnamələr qəbul edən 3 Avropa dövlətindən biri olub. Son təmaslar bütün bunlara son qoyub iki ölkə arasında yeni səhifənin açılmasına səbəb olacaqmı?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən “SƏS” qəzetinin baş redaktoru, politoloq Bəhruz Quliyev buna bir neçə prizmadan yanaşdı: “Prezident İlham Əliyevin Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendseni qəbul etməsi Azərbaycan–Niderland münasibətlərinin gələcək inkişafı baxımından mühüm siyasi hadisədir. Görüşdə iqtisadi-ticari əlaqələrin genişləndirilməsi, qarşılıqlı səfərlərin təşkili və siyasi məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi məsələlərinin müzakirəsi onu göstərir ki, tərəflər münasibətlərin inkişafı üçün yeni imkanları nəzərdən keçirirlər. Lakin məsələnin digər tərəfi də var. Niderland Vətən müharibəsi dövründə və müharibədən sonrakı mərhələdə Azərbaycana münasibətdə obyektivlikdən uzaq mövqe nümayiş etdirən Avropa ölkələrindən biri kimi yadda qalıb. Bu ölkədə Azərbaycan əleyhinə səsləndirilən siyasi ittihamlar və qəbul edilən birtərəfli qərarlar ikitərəfli münasibətlərdə ciddi suallar yaradıb. Xüsusilə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsindən sonra bəzi Avropa siyasi dairələrinin ölkəmizə qarşı nümayiş etdirdiyi qərəzli yanaşmalar regiondakı reallıqların qəbul edilməsinə mane olub. Ancaq beynəlxalq münasibətlər dəyişməz qarşıdurmalar üzərində qurulmur. Dövlətlər öz xarici siyasətlərini milli maraqlar, qarşılıqlı fayda və dəyişən geosiyasi reallıqlar əsasında formalaşdırırlar. Azərbaycan da bu gün müstəqil xarici siyasət yürüdən, regional və beynəlxalq proseslərdə öz mövqeyini müəyyən edən, Avropa ilə əməkdaşlıq imkanlarına malik suveren dövlətdir. Bu baxımdan, Niderlandla münasibətlərdə yeni səhifənin açılması mümkündür. Lakin bunun üçün təkcə diplomatik görüşlər və xoş niyyət bəyanatları kifayət etmir. Əsas məsələ Niderlandın Azərbaycana münasibətdə siyasi yanaşmasının nə dərəcədə dəyişəcəyidir. İkitərəfli əlaqələrin həqiqətən yeni mərhələyə keçməsi üçün qarşılıqlı hörmət, dövlətlərin suverenliyinə münasibətdə bərabər yanaşma və Azərbaycanın milli maraqlarının nəzərə alınması vacibdir”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, eyni zamanda, iqtisadi-ticari əməkdaşlığın genişləndirilməsi, işgüzar dairələr arasında əlaqələrin qurulması siyasi dialoqun inkişafına da müsbət təsir göstərə bilər: “Azərbaycan əməkdaşlığa açıq ölkədir, lakin bu açıqlıq milli maraqlardan və dövlətçilik prinsiplərindən geri çəkilmək demək deyil. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi praqmatik xarici siyasətin mahiyyəti də məhz bundan ibarətdir ki, Azərbaycan heç bir ölkə ilə münasibətlərini keçmişdəki fikir ayrılıqlarının girovuna çevirmir, eyni zamanda özünə qarşı ədalətsiz münasibəti də unutmur. Düşünürəm ki, Niderlandla münasibətlərdə yeni səhifənin açılması mümkündür, amma bunun baş verib-verməyəcəyini sözlər deyil, konkret siyasi addımlar göstərəcək. Əgər Haaqa ikitərəfli münasibətlərə qərəzsiz yanaşma, qarşılıqlı hörmət və praqmatizm əsasında yenidən baxmağa hazırdırsa, bu, hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edə bilər. Azərbaycan üçün isə əsas prinsip dəyişməzdir. Bizim əməkdaşlıq bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq əsasında qurulmalı, ölkəmizin suverenliyinə və milli maraqlarına hörmət edilməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
