Banklara avro ilə yatırılan əmanətlər təhlükə qarşısında...

Tarix: 19.08.2015 / 03:46
Bölmə: İqtisadiyyat

Neftin hələ də qiymət baxımından dəyər itirməkdə davam etməsi dünyada ən çox işlənən valyutaların da kursuna öz təsirini göstərib. Dolların kursu yüksəldiyi halda digər əksər valyutalarda ucuzlaşma müşahidə olunur. Neftin qiymətinin hələ bir qədər də enməsinin proqnozlaşdırılması fonunda maliyyə bazarlarında valyutaların kursunda dəyişikliklərin də davamlı olacağı proqnozlaşdırılır.

Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, dünya bazarında WTI markalı xam neftin bir barrelinin qiyməti 0,63 dollar və ya 1,48% ucuzlaşaraq 41,87 dollar təşkil edib. Birjalarda "Brent" markalı neftin qiymətində də mənfi dəyişiklik müşahidə olunub. Belə ki, bu markalı neftin qiyməti 0,92%, yaxud 0,45 dollar azalaraq 48,74 dollar olub. Azərbaycanın Supsa, Batumi və Ceyhan limanları vasitəsilə dünya bazarına çıxararaq satdığı "Azeri LT CIF" markalı xam neftin bir barrelinin qiyməti 0,26 dollar, yaxud 0,52% ucuzlaşıb. Hazırda "Azeri LT CIF" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 50,05 dollara bərabərdir. Xatırladaq ki, "Azeri LT CIF" kotirovkasının minimal qiyməti 2001-ci ilin dekabrında 19,15 dollar, maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda 149,66 dollar qeydə alınıb. Neftin indiki ucuzlaşması isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, dolların kursunu yüksəldir və digər valyutaların, o cümlədən avronun zəifləməsinə gətirib çıxarır. Son məlumatlara görə, dünya bazarında avronun dollara qarşı məzənnəsi 1,107 bənd təşkil edib. Bu da nəzərəçarpan ucuzlaşma deməkdir. Ölkəmizdə də avronun məzənnəsi yenə zəifləyərək 1.619 manat olub.

Avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi bir tərəfdən dünya üzrə neftin qiymətlərinin aşağı düşməsi və ABŞ-da müşahidə olunan iqtisadi inkişaf fonunda dolların öz mövqeyini möhkəmləndirməsi ilə bağlıdırsa, digər tərəfdən səbəb Avropada yaşanan iqtisadi tənəzzüldür. Avropa Mərkəzi Bankı tərəfindən kəmiyyət yumşaldılması proqramının həyata keçirilməsi və Yunanıstandakı gərginlik avroya mənfi təsir göstərir. Proqnozlara əsasən, yaxın üç ayda avronun dollara nisbətən qiyməti daha da aşağı olacaq. İlin sonunda isə onların qiymətləri arasındakı fərq ümumiyyətlə aradan qalxa bilər.

Avronun kursunun dünya bazarlarında aşağı düşməsi Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür. Əvvəla bu, avro ilə əmanətlərin miqdarını azaldır. Azərbaycanda əmanətlər 3 valyutada - manat, dollar və avroda saxlanır. İndiki gedişlə avro ilə əmanətlərin azalması gözlənir. Cari ildə əmanətlər üçün ən etibarlı valyuta dollar olacaq. Amma nəzərə alsaq ki, dövlət milli valyutanın stabilliyinə zəmanət verir, onda manat da güvənilən valyuta olacaq. Amma avro manatın da kursuna öz təsirini göstərəcək. Manatın son günlərdəki rəsmi məzənnəsi göstərir ki, Mərkəzi Bank valyuta səbətində avronun payını artırıb. Bu fonda dollar avroya nisbətən möhkəmlənən zaman manata nisbətən də güclənir. Məhz bu səbəbdən avrozonada milli valyuta möhkəmlənəcəksə, o zaman manat da dollara nisbətən dəyər qazanacaq. Avronun dollara nisbətən zəifləməsi isə manatın da yumşalmasına səbəb olacaq.

Onu da xatırladaq ki, dünyada dollardan sonra ikinci güclü valyuta avrodur. Dünya ehtiyatlarının 25 faizi məhz avro ilə saxlanır. Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarında da dollardan sonra avronun böyük payı var. Bu səbəbdən avronun kursu ölkəmiz üçün də həssas məsələdir. İlk növbədə ona görə ki, avronun ucuzlaşması avro ilə buraxılan istiqrazların faiz dərəcəsinə təsir göstərir.

Avronun ucuzlaşmasının Azərbaycanın ixracına də mənfi təsiri var. Bu vəziyyət Avropada Azərbaycan məhsullarını bahalaşdırır və onun ixrac həcmini azaldır. Lakin ekspertlərin qənaətinə görə, avronun ucuzlaşması ölkəmizə bu valyuta ilə idxal olunanan malların ucuzlaşması deməkdir. Azərbaycana avro ilə idxal olunan ən bahalı məhsullardan biri avtomobildir. Avtomobillərin tezliklə ucuzlaşması proqonzlaşdırılır. Hələlik isə beynəlxalq analitiklər avronun daha da ucuzlaşacağını gözləyir. Çünki avro bölgəsində inflyasiyanın yüksəldilməsi üçün Avropa Mərkəzi Bankı dövriyyəyə daha çox avro buraxır. Bu halda avronun manat qarşısında daha da dəyərdən düşməsi qaçılmaz sayılır.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...