Fikrət Yusifov: “Daxildəki müəyyən məsələləri tənzimləməliyik ki, çex iş adamları istehsal və emal sənayemizə maraq göstərsinlər”
Prezident İlham Əliyev Çexiyanın Baş naziri Andrey Babişlə mətbuata bəyanatında qeyd edib ki, biz Çexiya ilə ticarət dövriyyəsinin daha tarazlı olmasını və strukturun təkmilləşdirilməsini arzulayırıq:
“Ticarət dövriyyəmiz əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır, 800 milyon dollardan çoxdur. Amma əgər biz ticarət dövriyyəsinin strukturuna baxsaq görərik ki, burada əsasən Azərbaycan neftinin ixracı gözə dəyir. Ona görə biz ticarət dövriyyəsinin daha tarazlı olmasını və strukturun təkmilləşdirilməsini arzulayırıq. Ümid edirəm ki, biz buna nail olacağıq. Çünki bu gün həm təkbətək görüşdə, həm heyətlərin iştirakı ilə apardığımız danışıqlarda bir çox konkret iqtisadi və sərmayə yönümlü layihələr müzakirə edilmişdir”.
Çexiya ilə ticarət dövriyyəsinin daha tarazlı qurulması Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafına necə təkan verə bilər? Konkret olaraq Çexiya hansı sahələrdə istehsal sahələrinin qurulmasına töhvə verə bilər?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Bəli, hələ ki, Azərbaycanın Çexiya ilə ticarət əlaqələri əsasən neft və neft məhsulları üzərində qurulub. Xarici ticarət dövriyyəmizdə Azərbaycanın ixracının 99 faizi neft və neft məhsulları təşkil edir. Ötən il Çexiyadan Azərbaycana 69 milyon dollar həcmində məhsul idxal edilib. Bu, bizim ümumi idxalımızın təxminən 0,3-0,4 faizini təşkil edir. Bu baxımdan Azərbaycanla Çexiya arasında ötən il ticarət dövriyyəsi 814 milyon dollar olub ki, onun da 745 milyon dolları ixrac, 69 milyon dolları isə idxal olub. Bütün bunlar onu göstərir ki, iki ölkənin xarici ticarət dövriyyəsində ciddi bir şaxələnməyə ehtiyac var. Çexiya Baş nazirinin səfərində görünən o oldu ki, tərəflər bu istiqamətdə ciddi addımlar atmaq istəyirlər və bu, iqtisadi müstəvidəki əməkdaşlığı yeni bir mərhələyə qaldırmaq istəyirlər. Çexiya Baş nazirinin özü ilə 50-yə qədər sahibkarı Azərbaycana gətirməsi dediklərimizin bir daha sübutudur. Təbii ki, bu sırada əsas yerlərdən birini Çexiya-Azərbaycan iqtisadi əlaqələrinin fonunda, bir qədər əvvəl təməli qoyulmuş hərbi məhsulların istehsalını genişləndirmək durur. Söhbət birgə istehsaldan gedir. Çexiyanın bu sahədəki xüsusi kompaniyası ilə əməkdaşlıq etmək, on illik müqavilə bağlamaqdır. Sözügedən müqavilə Azərbaycanda mövcud olan hərbi texnikanın, texnologiyanın modernləşdirilməsini və bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Hesab edirəm ki, iqtisadiyyatın digər sektorlarında da yatırımlar daha çox ediləcək. Çoxsaylı çex iş adamının Azərbaycana gəlməsi sıradan bir məsələ deyil. Bu gün biz daha çox Çexiya kapitalının Azərbaycanın qeyri-neft sektoruna yatırılmasına şərait yaratmalıyıq. Götürülən kurs budur və görülən işlər kifayət qədərdir. Bu mənada belə səfərlərin də böyük əhəmiyyəti var. Ancaq bir qədər daxildəki müəyyən məsələləri tənzimləməliyik ki, Çexiya iş adamları ölkəmizdə istehsal və emal sənayesinin qurulmasına maraq göstərsinlər. Nə qədər əlverişli mühit olsa, o zaman Çexiyadan müxtəlif sahələrə böyük kapital gələcək. Bunun üçün ilk növbədə Rəqabət Məcəlləsinin işləməsini mükəmməl şəkildə təmin etməliyik. Məhkəmə sistemimizi daha mükəmməl formada qurmalıyıq. Məmurların yerli və xarici biznesə müdaxiləsi ortadan qaldırılmalıdır. Vergi və gömrük sistemlərində ciddi islahatlar aparılmalıdır. Bütün bu addımlar kompleks şəkildə aparılsa, daha çox xarici investisiya qeyri-neft sektoruna yatırılacaq. Deməyim odur ki, potensial imkanlar böyükdür, amma mövcud problemlər bunu reallaşdırmağa mane olur. Əlverişli mühit olmasa, xarici sərmayə ya olmayacaq, ya da arzu edilən səviyyədə olmayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
