Azərbaycanda "Holland sindromu" üstündə peyğəmbərlik edənlər...

Tarix: 15.04.2015 / 03:07
Bölmə: İqtisadiyyat

Aydın Hüseynov: "Qeyri-neft sektoruna qoyulan yatırımların işsizliyin aradan qaldırılmasına xidmət etməsi "Holland sindromu" barəsində səslənən fikirləri alt-üst edir"

"Azərbaycanda deyilən "xəstəliyin" simptomları gözə dəymir"

Azərbaycan iqtisadiyyatında uzun müddət müşahidə olunan dayanıqlığın fonunda dünyada baş verən qlobal iqtisadi kataklizmlərdən doğan devalvasiyaya getmək zərurəti bəzi söz-söhbətlərə rəvac verib. Hazırda bütün dünyada iqtisadi böhran yaşanır.
Bu aydındır. Müqayisə üçün desək, Azərbaycanda müxtəlif effektiv vasitələrlə bu böhranı önləmək mümkün olub. Real mənzərə bundan ibarətdir ki, biz sürətli inflyasiyadan bir qədər qoruna bilirik. Ancaq qəribədir ki, bəzi ekspertlər Azərbaycan iqtisadiyyatının "Holland sindromu"ndan əziyyət çəkdiyini deyir. İqtisadiyyatda termin kimi oturuşmuş bu məfhum hansı mənanı daşıyır?
"Holland xəstəliyi" bir ölkə iqtisadiyyatında bir sektorun sürətli inkişafı qarşısında digər sektorların inkişafdan qalması və çökməsi olaraq tanına bilər.
Xüsusi mənada isə sadəcə təbii qaynaqlara əsaslanan enerji sənaye sahələrinin sürətli böyüməsi və bu sektorun aşırı istifadəsinin gətirdiyi iqtisadi durumun digər sənayelərin sağlam inkişafını əngəlləməsidir. Ədəbiyyatda "Holland sindromu" olaraq tanınan bu durum var olduğu ölkənin qeyri-taraz iqtisadi böyüməsinə işarə etməkdədir (1960-cı illərdə Şimal dənizi təbii qaz yataqlarının kəşfindən sonra Hollandiyada ortaya çıxdığından belə adlandırılıb). "Holland sindromu" İngiltərə, Norveç, Meksika, Nigeriya kimi ölkələrdə enerji istehsalı, Kolumbiyada qəhvə istehsalı, Fil Dişi sahillərində qəhvə, kakao və meşə istehsalı məhsulları, Zambiya və Zairdə isə dəmir filizi istehsalı ilə əlaqədar olaraq yaşanıb.
İqtisadiyyatın "Holland xəstəliyi"nə düşməsini əngəlləmək məqsədilə enerji ilə əlaqədar olmayan istehsal sahələrinin inkişaf etdirilməsi üçün gərəkli yatırım mühitini yaratmaq lazımdır.
Məlumdur ki, Azərbaycanda bu xəstəliyin yaşanmaması üçün bir çox qabaqlayıcı tədbirlər görülüb. Qeyri-neft sektorunun inkişafına böyük sərmayələr qoyulub. İqtisadiyyatımızın qeyri-neft sektoru sahəsində ciddi irəliləyişlər müşahidə edilir. Belə olan təqdirdə Azərbaycanda "Holland sindromu"ndan danışmaq nə dərəcədə doğrudur?
İqtisadçı Aydın Hüseynovun sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan "Holland sindromu"ndan əziyyət çəkmir:
"2003-cü ildən sonrakı dövrdə Azərbaycan iqtisadiyyatı həm struktur, həm də inkişaf meyarları baxımından yeni mərhələyə qədəm qoyub. Bu illər ərzində respublikamızın bütün regionlarının simasının dəyişməsi, böyük infrastruktur şəbəkələrinin yaradılması, iqtisadiyyatın modernizasiyasının reallaşması ölkənin ümumi siyasi və sosial mənzərəsini dəyişdirib.
Xüsusilə qeyd edilməlidir ki, qeyri-neft sektorunda əldə olunmuş gəlirlərin artımı, qeyri-neft sektoruna qoyulan yatırımların işsizliyin aradan qaldırılmasına xidmət etməsi "Holland sindromu" barəsində səslənən fikirləri alt-üst edir. Qeyd edim ki, neftin qiymətinin ən yüksək həddə-150 ABŞ dolları məbləğinə çatdığı bir dövrdə belə Azərbaycan bu vəziyyətdə özünü itirmədi. Neftdən gələn gəlirlər səmərəli şəkildə istifadə olundu. Real vəziyyət onu göstərir ki, ölkəmizdə neft sektoru ilə yanaşı, qeyri-neft sektoru da paralel olaraq inkişaf edir. Bu amil ölkə iqtisadiyyatının neftdən asılılığını tamamilə aradan qaldırdı. Bu baxımdan əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycanda deyilən "xəstəliyin" simptomları gözə dəymir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...