“Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycanı xarici və yerli valyutada emitentin uzunmüddətli defolt reytinqinin (IDR) "BB+" səviyyəsində təsdiq edib. Reytinq üzrə proqnozu isə "stabil"dən "mənfi"yə dəyişib.
Reytinq agentliyinin hesabatında Azərbaycanın IDR-ın "BB+" səviyyəsində təsdiq edilməsi ümumi dövlət borcunun aşağı olmasını (2019-cu ildə ÜDM-in 19,1% səviyyəsində) əks etdirir. Yəni dövlət borcunun aşağı olması müsbət hal kimi göstərilir.
Bununla belə, "Fitch" qeyd edir ki, reytinq üzrə "mənfi" proqnoz neftin ucuzlaşması və COVID-19 virusunun pandemiyasının yaratdığı şokların Azərbaycanın xarici buferlərinə mənfi təsirini və makroiqtisadi sabitliyin pozulma risqinin artmasını əks etdirir. Bildirilir ki, 2020-ci ilin əvvəlindən etibarən Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) mart ayında 1,9 milyard dollar daxil olmaqla valyuta hərraclarında 2,9 milyard dollar satıb. Ümumiyyətlə, ARDNF 2020-ci ildə satışını planlaşdırdığı xarici valyutanın 45%-ni artıq realizə edib.
Sözügedən agentliyin məlumatına görə, Dünya Bankının "Ease of Doing Business" göstəricilərində Azərbaycan 2019-cu ildə yaxşı nəticələr əldə edib, lakin iqtisadiyyatı şaxələndirmək üçün əhəmiyyətli qeyri-neft xarici investisiyaları cəlb etmək imkanı qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Maraqlıdır, sözügedən reytinq agentliyinin xarici sərmayələrin cəlbi ilə bağlı bədbin yanaşması nə dərəcədə əsaslıdır?
“Dünya və o cümlədən, Azərbaycan koronavirusdan xilas olduqdan sonra ölkəmiz neqativ yanaşmaları aradan qaldıracaq”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov "Fitch"in xarici sərmayələrlə bağlı yanaşmasına bir qədər fərqli prizmadan yanaşdı: “Azərbaycanın rəsmi statistik məlumatlarına baxanda məlum olur ki, qeyri-neft sektorunda ixrac rəqəmləri elə də yüksək deyil. Hələlik Azərbaycan iqtisadiyyatında neft sektoru üstün səviyyədədir. Qeyri-neft sektoruna yetərincə xarici sərmayə cəlb olunmayıb. Sərmayə cəlb olunsaydı, bu, statistik rəqəmlərdə özünü göstərərdi. Ancaq bir məqamı nəzərə almaq lazımdır ki, qeyri-neft sektoruna xarici sərmayələrin cəlbi bir ilin işi deyil, buna zaman lazımdır. Düzdür, müəyyən mənada biz bəzi illəri itirmişik. Söhbət ondan gedir ki, müəyyən boşluqlar səbəbindən zamanında qeyri-neft sektoruna xarici sərmayələrin cəlb edilməsi ilə bağlı işlər görülməyib. Əsasən bu istiqamətdə işlər 2015-ci ildən sonra sürətləndirilib. 2015-ci ildə neftin kəskin ucuzlaşması tək bizim iqtisadiyyata deyil, digər neft amilindən asılı olan ölkələrin iqtisadiyyatına da ciddi təsir edib. Həmin ildən sonra Azərbaycanda iqtisadiyyatın inkişafına dair bir sıra “Yol xəritələri” qəbul olundu. Nəticədə qeyri-neft sektorunun inkişafına dair proqram tərtib olundu. İndi bu proqramla bağlı da müəyyən işlər görülür. Koronavirus səbəbindən bütün dünya iqtisadiyyatında durğunluq yaşanır. Düşünürəm ki, "Fitch"in bugünkü hesabatı sonra dəyişəcək. Dünya və o cümlədən, Azərbaycan koronavirusdan xilas olduqdan sonra ölkəmiz neqativ yanaşmaları aradan qaldıracaq. Nəticədə iqtisadiyyat inkişaf mərhələsinə daxil olacaq və qeyri-neft sektoruna xarici sərmayə daha çox yönələcək”.
Vidadi ORDAHALLI
