Koronavirusla bağlı narahatlıqlar bütün dünyada hökm sürməkdədir. Virusla bağlı ayrı-ayrı ölkələrdə fövqəladə tədbirlər həyata keçirilir. Hətta dünyanın inkişaf etmiş ölkələri belə virusun qarşısını ala bilmirlər. Lakin səmərəli qabaqlayıcı tədbirlər görən ölkələrdə vəziyyət nisbətən qənaətbəxşdir. Ölkəmiz də, öz növbəsində, bütün qabaqlayıcı və operativ tədbirləri həyata keçirir. Bu baxımdan, Azərbaycan hətta bir çox ölkəni qabaqlayır.
Koronavirusun sürətli yayılmaması üçün ölkəmizdə karantin rejimi elan olunub. Belə olan halda, insanlar alış-verişi nağdsız formada edirlər. Karantin rejimi bitəndən sonra əhali yenə də nağdsız alış-verişə üstünlük verib, kağız puldan imtina edəcəkmi?
“Nağdsız ödənişlər həm iqtisadiyyatın şəffaflaşması, həm ticarət dövriyyəsinin real statistik rəqəmlərini görmək, həm də vergidən yayınmaların qarşısını almaq üçün çox önəmli faktlardan biridir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, bu gün bütün dünya kart sisteminə keçib: "Hətta Avstraliyada son üç ili götürsək, 96 faiz ticarət dövriyyəsi nağdsız həyata keçirilir. Avropada təqribən bu rəqəm 80 faiz, Amerikada isə 70-80 faiz arasındadır. Hətta qonşu Rusiyada 50 faiza çatıb. Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatının dövriyyəsini azaltmaq istəyiriksə, bu keçid baş verəcək. Yəni əlində bank kartı olan istənilən vətəndaş alış-veriş etməyə imkanı var. Ancaq bizdə çox yerdə pos-terminallar yoxdur, yaxud da işləmir. İkincisi isə biznesin buna marağı olmalıdır. Dövlət elə bir sistem qurmalıdır ki, biznesin buna marağı olsun. Nağd pulu qadağan etmək mümkün deyil. Heç vaxt da mümkün olmayacaq. Hətta bu, dünyada da texniki olaraq mümkün deyil".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Azərbaycan regionda ən az nağdsız ödənişləri olan ölkələrdən birincisidir. Bu məsələdə Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan bizdən çox-çox qabaqdadırlar. Bizim üçün şans yaranıb ki, indiki pandemiyadan sonra səhvlərimizi görək və onların düzəldilməsi yolunda addımlar ataq. Nağdsız ödənişlər həm iqtisadiyyatın şəffaflaşması, həm ticarət dövriyyəsinin real statistik rəqəmlərini görmək, həm də vergidən yayınmaların qarşısını almaq üçün çox önəmli faktlardan biridir. Amma bunu qadağalarla, zorla etmək olmaz. Bunu vətəndaşın davranış qaydalarını dəyişmək yolu ilə etmək lazımdır.
Günel CƏLİLOVA
