Məlum olduğu kimi, dünyada koronavirus pandemiyasının yayılması, neftin qiymətinin aşağı düşməsi və bununla bağlı digər proseslər qlobal iqtisadiyyata mənfi təsir göstərir. Baş verənlər Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür.
Məsələ ondadır ki, pandemiya milli iqtisadiyyata və insanların gündəlik sosial-iqtisadi həyatına mənfi təsir edir. Belə vəziyyətdə karantin rejiminin tətbiqi və sosial izolyasiya tədbirləri isə qaçılmazdır. Nəinki Azərbaycanda, hətta bütün dünyada iqtisadi artım templəri səngiyir. Enerji və səhm bazarlarında çaxnaşmalar müşahidə edilir. Ancaq Azərbaycan müasir dünya düzənində sürətlə qabaqlayıcı tədbirləri reallaşdıran dövlətlərin sırsındadır. Hökumət vətəndaşların həyat və sağlamlığını qorumaq üçün şüurlu şəkildə iqtisadi fəallığın azalmasına getsə də, mənfi təsirləri minimuma endirilməsi istiqamətində ciddi addımlar atır. İqtisadi artımı yenidən bərpa etmək üçün çevikliyin saxlanılmasına çalışır.
Yaranmış vəziyyətlə əlaqədar olaraq Prezident İlham Əliyevin "Koronavirus (COVİD-19) pandemiyasının və bundan irəli gələrək dünya enerji və səhm bazarlarında baş verən kəskin dalğalanmaların Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, ölkədə məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” Sərəncamına əsasən, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə, o cümlədən, sahibkarlığa dövlət dəstəyinin göstərilməsi ilə bağlı 10 proqram hazırlanıb. Bu sənədlər hazırlanarkən, ilk növbədə, pandemiyadan zərər çəkmiş sahələr müəyyənləşdirilərək 4 böyük sektoru və 20 fəaliyyət istiqamətini əhatə edib.
Bütün bunların fonunda, indi iqtisadiyyata dəstək proqramlarının işlənməsi virusdan sonrakı dövrdə Azərbaycan iqtisadiyyatının yeni inkişaf mərhələsinə necə təkan verə biləcək?
“Qəbul olunan həmin proqramlar sayəsində pandemiyadan sonra dinamik iqtisadi inkişafı təmin etmək mümkün olacaq”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, iqtisadiyyata dəstək proqramları pandemiyadan sonrakı dövrdə inkişaf dinamikasına müsbət təsir edəcək: “Belə proqramların qəbul edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Çünki nə qədər iqtisadiyyat zəifləsə də, müəssisələr bağlansa da, müəyyən sahələrin fəaliyyəti dondurulsa da, alternativ variantlar ortaya qoyulur. Dövlət yardım göstərərək dəyən ziyanın müəyyən hissəsini kompensasiya edir. Yəni bununla bağlı planlı şəkildə proqramların qəbul edilməsi o deməkdir ki, bu vəziyyətdən çıxdıqdan sonra da əvvəlki iqtisadi inkişafı bərpa etmək mümkün olacaq. Hətta əvvəlki inkişaf templəri daha tez bərpa oluna bilər. Fikrimcə, indiki dövr üçün hər şeyin planlaşdırılması, proqnozlaşdırılması o deməkdir ki, vəziyyət düzələndən sonra inkişaf prosesini sürətləndirmək çətin olmayacaq. Bu zaman artıq yeni proqramlarla, proqnozlarla işləri qabağa aparmaq real görünür. Ona görə də sözügedən proqramların gələcək dövr üçün əhəmiyyəti bundan ibarətdir. O üzdən hesab edirəm ki, qəbul olunan həmin proqramlar sayəsində pandemiyadan sonra dinamik iqtisadi inkişafı təmin etmək mümkün olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
