Adil Həsənli: "ABŞ müqavilədən çıxarsa, bunun balaca ölkələrə də təsir edəcəyi və onların da çıxacağı bildirilir"
ABŞ Dövlət Departamenti BMT baş katibi Antoniu Quterreşə Vaşinqtonun iqlim üzrə Paris sazişində öz iştirakını dayandırması barədə rəsmi bildiriş təqdim edildiyini bildirib. ABŞ vurğulayıb ki, ölkə qlobal istiləşmə ilə mübarizəni dəstəkləyir və xüsusi şərtlərlə sazişə geri qayıtmağa hazırdır.
ABŞ iqlim üzrə Paris sazişindən rəsmən çıxsa, nə baş verəcək?
Ekoloq Adil Həsənlinin sözlərinə görə, hələlik ABŞ sazişdən çıxa bilməz, belə ki, iştirakçılar fəaliyyətə başladıqdan üç il ərzində - 2019-cu ilədək bunu etməyəcəklərinə dair öhdəlik götürüb: "Amerika Birləşmiş Ştatları iqlim üzrə Paris sazişindən çıxmaq niyyətini çoxdan açıqlayıb. Xatırladaq ki, iqlim üzrə sazişdən çıxmaq Trampın seçkiqabağı vədlərindən biri olub. 2015-ci ildə bağlanan Paris müqaviləsi iqlim dəyişikliyinə qarşı dünyada ilk əhatəli sənəddir. Müqavilənin bağlanmasında məqsəd ortalama qlobal temperatur artımını 2 C-dən aşağı tutmaqdır. Bu məqsədlə ölkələr karbon emissiyalarını azaltmaq öhdəliyi götürüb. Lakin müqavilə yalnız 55 ölkə ratifikasiya etdikdən sonra qüvvəyə minib. Müqaviləni imzalayan ölkələr içərisində qlobal karbon emissiyasının 55 %-ni buraxanlar da var. ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obama Paris müqaviləsini 2016-cı ildə imzalayıb və hazırda G7 ölkələri ABŞ-ın müqavilədən çıxmasını istəmirlər. Belə ki, istixanalardan buraxılan karbon emissiyasına görə ABŞ Çindən sonra ikinci yeri tutur.
Tramp seçicilərinə buna əsas olaraq Paris müqaviləsinin "milli təhlükəsizliyə qarşı" olduğunu deyib. Eyni zamanda dəfələrlə kömür sənayesini gücləndirəcəyini bildirib.
Kömür karbon emissiyalarının ən əsas səbəbkarıdır. Lakin Tramp kömür sənayesini inkişaf etdirəcəyini və bu sayədə yeni iş yerlərinin açılacağını deyib. O, ümumiyyətlə, iqlim dəyişikliyinin olmadığını və bunun Çinin bir oyunu olduğunu da vurğulayıb.
Müqavilədən geri çəkilmək Trampı həm xaricdəki müttəfiqlər, həm də ölkədəki aktivistlər baxımından risqə atacaq.
G7 sammitində Trampın qeyri-müəyyən davranışına Almaniya kansleri Angela Merkel sərt reaksiya verib.
ABŞ müqavilədən çıxarsa, bunun balaca ölkələrə də təsir edəcəyi və onların da çıxacağı bildirilir. Hətta heç bir ölkə müqavilədən çıxmasa belə, tək ABŞ-ın çıxması müqavilənin əhəmiyyətini itirməsi deməkdir. Çünki ABŞ dünya üzrə çox böyük karbon ayaq izinə malikdir. ABŞ rəhbərliyinin nə qərar verib-verməyəcəyindən asılı olmayaraq, Çin və Hindistan müqavilədən çəkilməyəcəyini bəyan ediblər.
Tramp məsələ ilə bağlı bir fikir bəyan etməsə də, bəzi ABŞ ştatları Paris müqaviləsinə sadiq qalacağını bəyan ediblər. Belə ki, Tramp administrasiyasının dəstəyi olmasa da, Kaliforniya və Nyu-York iqlim dəyişikliyi ilə bağlı müqaviləyə sadiq qalacaqlarını bəyan ediblər".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
