Soyuq Müharibə dövründə SSRİ tərəfindən casus kimi ABŞ-a göndərilən alman əsilli Albert Dittrix ABŞ-a gedişini, bu ölkədə necə yaşadığını, başına gələnləri, casusluq fəaliyyətlərini və sonda necə yeni bir həyat qurduğunu qələmə alıb.
Baki-xeber.com BBC-yə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-da Cek Barski adını alan Albert Dittrix gələn ay satışa çıxarılacaq "Deep Undercover" adlı kitabda həyat hekayəsini anladır.
Rusiyanın, “Soyuq müharibə” dövründən bəri "yatan agent" kimi ifadə edilən və ABŞ-da bir amerikalı kimi yaşayan casuslara sahib olduğunu deyən Barski, Albert Dittrix kimi dünyaya gəlib. O, Şərq Almaniyada 1970-ci illərin ortasında bir universitetdə kimya professoru olmağı gözləyərkən KQB tərəfindən seçildiyini və Moskvada bir amerikalı kimi yaşamağı öyrəndiyini deyir.
"ABŞ-da özümü bir Amerika vətəndaşı kimi göstərib yüksək səviyyəli hökumət nümayəndələri ilə əlaqə qurmaq üçün yollanmışdım" deyən alman casus, vəzifəsinin "düşmən ölkənin" paytaxtında saxta sənədlə agentlik vəzifəsini icra etmək olduğunu bildirir.
Albert Dittrix 29 yaşında 1978-ci ilin payızında Kanada vətəndaşı Uilyam Dyson adı ilə bir çox ölkə dəyişdirərək Nyu-Yorka gedib. Dittrix daha sonra 1955-ci ildə 10 yaşında ikən Vaşinqtonda ölmüş Cek Barskinin sənədlərini ələ keçirib və bundan sonra Cek Barski adı ilə yaşamağa başlayıb. Həmin vaxt ingiliscə qüsursuz danışan Barskinin nağd olaraq 10 min dollar pulu olub.
O, keçmişini soruşanlara isə Nyu Cersidə çətin həyat yaşadığını və liseyi tərk etmək məcburiyyətində qaldığını, daha sonra bir fermada illərlə çalışdığını, yeni şans əldə etmək üçün Nyu-Yorka gəlməyə qərar verdiyini anladırmış.
Sovet agenti, Barskinin doğum sənədlərindən istifadə edərək kitabxana vəsiqəsi, sürücü sənədi və sosial sığorta kartı da əldə edib.
SSRİ DTK-nın verdiyi yüksək səviyyəli şəxslərlə ünsiyyət qurmaq tapşırığını yerinə yetirə bilməyən Barski, bundan sonra Manhettendə poçtalyon işləməyə başlayıb. Barski, bu işini "amerikalılaşmamda bu iş çox işimə yaradı, çünki keçmişimlə maraqlanmayan insanlarla ünsiyyətdə olurdum" deyə bildirir.
Barski, ABŞ-da yaşadığı ilk illərdə iki ildə bir alman həyat yoldaşı Qerlind və oğlu Matthiasla görüşmək üçün Şərq Almaniyaya gedib. Ancaq ailəsi onun bu işindən xəbərsiz idi, onun Qazaxıstandakı kosmos bazasında yaxşı maaşlı və gizli bir işdə çalışdığını düşünürdülər.
İllər sonra Sovetlərin ABŞ-a göndərdiyi üçüncü nəsil agent olduğunu anlayan Barski, özü kimi 10-12 casus yetişdirildiyini, bunlardan bir qisminin hələ də ABŞ-da olduğunu təxmin etdiyini deyir.
Nyu-York Universitetində kompüter təhsili alan və Met Life sığorta şirkətində proqramçı işləyən KQB agenti, ABŞ-da yaşadıqca Qərb haqqında özünə təlqin edilən "şeytanın sistemi" fikrinin yalan olduğunu düşünməyə başlayır. Barski düşmənin gerçək mənada şeytan olmadığını ifadə edərək, "Buna görə hər zaman gerçək mənada əsl şeytan adamı tapmaq üçün gözlədim" deyir.
Almaniyadakı ailəsini illərlə görməyən Barski , 1985-ci ildə qaçaq bir köçkünlə evlənir və bir qız uşağı olur. Barski, artıq iki fərqli şəxsiyyət və iki ailə sahibi olmuşdu.
"Dönmək məcburiyyətindəsən, yoxsa ölərsən"
Barski 10 ildən sonra, 1988-ci ildə ölkəsinə geri çağırılır, çünki ABŞ Federal İstintaq Bürosunun (FBI) onun gerçək kimliyini öyrəndiyi barədə məlumat vardı. Kızı Çelsinin buraxa bilməyəcəyini düşünən Barski, bir müddət SSRİ DTK-dan gələn tapşırığı gecikdirməyə başlayır. Ancaq bir gün başqa bir sovet casusu metro stansiyasında Barskiyə "dönmək məcburiyyətindəsən, yoxsa ölərsən" yazılı bir mesaj verir.
Barski isə DTK-ya şifrəli bir məktub yazır: "Rusiyaya şifrəli bir dillə məktub yazaraq evə dönə bilməyəcəyimi, çünki AIDS xəstəliyinə tutulduğumu və ABŞ-da da qalaraq müalicə oluna biləcəyimi söylədim. Məktubda ruslara ölkədən ayrılmayacağımı və gizli məlumatları heç kimlə paylaşmayacağımı, yalnız ortadan “yox olaraq” müalicə olunmaq istədiyimi söylədim".
Bir müddət ölüm qorxusu altında yaşayan Barski, aradan bir neçə ay keçəndən sonra nə FBI-a, nə də KQB-nin qapısını döyməməsinə görə rahatlayır. Bu müddətdə isə özünə orta sinif bir amerikalının yaşadığı həyatı qurmağa başlayır.
Nyu-Yorkda yeni bir evə köçən Barski, bir gün yenə də keçmişilə qarşılaşacağını düşünür. Elə də olur, Barskinin gözlədiyi o gün Sovet İttifaqının dağılmasından sonra 1992-ci ildə gəldi. Sovetlərə xəyanət yolu tutan Vasili Nikitiç Mitroxin adlı KQB agenti, bir çox gizli məlumatla yanaşı Barskinin kimliyini də Qərb ölkələrinin kəşfiyyatına ifşa edir.
Bundan sonra FBI Barskini izləməyə başlayır. Bu təqib təxminən 3 il davam edir. Barskinin evinin yanındakı evi satın alan FBI agentləri, onun həqiqətən casus olub-olmadığını, hələ aktiv olaraq casusluq edib-etmədiyini anlamağa çalışırdı.
FBI agentlərinin evini dinlədiyi Barski, bir gün yoldaşı ilə mübahisə edərkən keçmişini etiraf edir və bu sözləri onu FBI-ya ilişdirir. Sonda axtardıqları dəlili tapan FBI agentləri Barskini həbs edir.
Dindirilən Barski, bildiklərini açıqlayır və həbsə göndəriləcəyini düşünməsinə baxmayaraq sərbəst buraxılır. Bundan sonra FBI Barskinin Amerika vətəndaşlığı almasına kömək edir, hətta onu tutan FBI agenti Barskinin ən yaxın dostlarından biri olur.
Üçüncü dəfə evlənən "keçmiş KQB casusu", ilk həyat yoldaşı ilə görüşmədiyini, ancaq Almaniyadakı oğlu ilə çox yaxşı bir əlaqəsi olduğunu deyir. Barski həyatının dəyişməsini kitabında bu sözlərlə dilə gətirir: "Artıq ABŞ-la Almaniya arasındakı bir futbol matçından bəhs edərkən ABŞ üçün “biz” deyirəm. Artıq bir alman deyiləm. Metamorfozum tamamlandı".
