Amerika prezidenti məmnundur: nəhayət ki, o, inanılmaz və danılmaz bir uğura imza atıb. Tezliklə həyat yoldaşı Siliya Floreslə birlikdə Nyu-Yorkda məhkəmə qarşısına çıxacaq Nikolas Maduronun həbsi, pedofil Ceffri Epşteyn işindəki rolundan tutmuş Amerika iqtisadiyyatının vəziyyətinə qədər ABŞ-da Donald Trampa qarşı toplanmış bütün ittihamları müvəqqəti olaraq kölgədə qoyacaq. Amerikalı şərhçilər bundan sonra nə baş verəcəyini, uğurlu “Delta Force” əməliyyatının dünya və Venesuela üçün uzunmüddətli nəticələrinin hansılar olacağını ehtiyatla ifadə edirlər və hər hansı bir qəti proqnozdan yayınırlar. Trampın bu qələbəsinin tənliyində çoxlu sayda naməlum məqamlar var.
Ağ Ev rəhbəri bir daha təsdiqlədi ki, öz piarına gəldikdə, Amerika siyasətində tayı-bərabəri yoxdur. Trampın Maduronun tutulması ilə bağlı mətbuat konfransı çox şeyə işıq saldı. Ağ Evə gətirdiyi mətbuat üslubunun ən gözəl nümunəsində o, Karakasdakı əməliyyatı özünün şəxsi qələbəsi kimi təqdim etdi. Mətbuat konfransında iştirak edən Pentaqon rəhbəri Pit Heqset və dövlət katibi Marko Rubio da onu açıq-aşkar təriflədilər. Tramp tez bir zamanda Maduronun tutulmasının şərtlərini təsvir etməkdən daxili məsələlərə keçdi. O, ABŞ-dakı düşmənlərini qınadı cinayətkarlıqla mübarizə aparmaq üçün ölkənin şəhərlərinə qoşun göndərmək niyyətini ifadə etdi. Trampın çıxışı Maduronun ABŞ-da cinayətkar elementlər tərəfindən törədilən demək olar ki, bütün cinayətlərə görə məsuliyyət daşıyan hər yerdə mövcud olan narkotik mafiyası bossu kimi portretini canlandırdı. Məlum oldu ki, ölkəyə daxil olan narkotik qaçaqmalçılığının 97%-i Venesuelanın payına düşür. Maduro və Floresin artıq narkotik qaçaqmalçılığında ittiham olunduğunu nəzərə alsaq, Trampın açıqlamalarının etibarlılığı tezliklə Nyu-York məhkəməsində yoxlanılacaq. Bu arada, politoloqlar dekabr ayında açıqlanan Milli Təhlükəsizlik Strategiyasının ABŞ prezidentinin fikirlərini həqiqətən əks etdirdiyinə əmin olublar. Axı o, Maduronun devrilməsini orada göstərilən prinsiplərə ciddi şəkildə uyğun olaraq təşkil edib. Bunlardan ən başlıcası "Amerika birincidir"dir: Ağ Evin xarici siyasətdə etdiyi hər şey ABŞ-a maddi cəhətdən fayda verməlidir. Tramp insan hüquqları, demokratiya və ya beynəlxalq hüquqdan bəhs etməsə də, Amerika bizneslərinin indi inkişaf etdirəcəyi Venesuela nefti haqqında ətraflı danışıb. Maduronu devirməyin Amerika üçün faydaları arasında, Venesuelanın təbii sərvətlərinə çıxış və narkotik ticarətinin dayandırılması ilə yanaşı, ABŞ-da məskunlaşmış minlərlə venesuelalının mümkün qayıdışını da qeyd edib. Lakin mətbuat konfransına toplaşan amerikalı jurnalistlər miqrasiya, neft və ya Maduronun taleyi ilə az maraqlanırdılar. Onların əsas narahatlığı Amerikanın uzaq bir ölkədə daha bir hərbi münaqişəyə qarışıb-qarışmaması idi. Trampa verilən ilk sual hazırda Venesuelada kimin hakimiyyətdə olması ilə bağlı idi. Eyni sualın müxtəlif variantları yenidən soruşuldu. Əvvəlcə prezident kifayət qədər qeyri-müəyyən cavablar verdi, lakin sonra daha konkret oldu. Yeni Venesuela hökumətinin ABŞ-ın birbaşa iştirakı ilə qurulacağı ortaya çıxdı. Nobel Sülh Mükafatı laureatı María Korina Maçadonun rəhbərlik etdiyi müxalifət hakimiyyətə gəlməyəcək. Maduronun həbsi xəbərindən dərhal sonra o, 2024-cü il prezident seçkilərinin qalibi kimi ölkəyə Edmundo González Urrutianın rəhbərlik etməli olduğunu bəyan etdi. Lakin Trampın sözlərinə görə, bu "gözəl qadının" Venesuelada "heç bir dəstəyi" yoxdur. Lakin məlum olur ki, Ağ Ev dərhal and içən Maduronun vitse-prezidenti Delsi Rodrigez ilə əməkdaşlıq edir. "Vitse-prezident Marko(Rubio ilə danışıb və "Nə lazımdırsa edəcəyəm" deyib", - deyə Tramp bildirib və Maduronun həbsinin Amerika kəşfiyyatının nəticəsi olmadığına inananlara daha da dəstək verib. Mənbələrə istinadən bir neçə Amerika mediası Venesuela liderinin onun yaxın ətrafı tərəfindən xəyanətə uğradığını bildirib. Xüsusilə, “Axios” iddia edir ki, Venesuela hökumətinin ən azı bir üzvü Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi ilə sıx əməkdaşlıq edib. Əgər Maduro həqiqətən də gizli sövdələşmə nəticəsində tutulubsa, yeni Venesuela hakimiyyəti bunu tezliklə bəyan edəcək. Rodrigez isə öz çıxışında amerikalıların hərəkətlərini qınayıb. O, Maduronu ölkənin yeganə qanuni prezidenti adlandırıb və onun azadlığa buraxılmasını tələb edib. Görünür, Tramp Venesuelanın "onun" İraqı və ya Əfqanıstanı olacağından narahat deyil və ölkənin problemlərini tez bir zamanda həll edəcəyini gözləyir. Əks təqdirdə, o, "Əsgərimizin çəkməsinin həmin ərazidə olmasından qorxmuruq, çünki bu baş verib" deməzdi. Bu nikbinliyin haqlı olub-olmadığı tezliklə aydın olacaq. Əgər haqlı deyilsə və ABŞ Venesuelada bataqlığa düşərsə, Maduronun həbsi Trampın prezidentliyi dövründəki ən böyük uğuru olmaq əvəzinə, onun ən böyük uğursuzluğunun başlanğıcı olacaq.
Nahid SALAYEV
