Avropa şəhərlərində antisemit əhval-ruhiyyə getdikcə artmaqdadır. Bu, ilk növbədə, yəhudi təqiblərinin dərin tarixi köklərə malik olduğu Almaniyada özünü göstərir. Belə ki, yəhudilərin yaşadığı evlərin artıq David Ulduzu ilə işarələnməsinə başlanıb. Baş verənlərdən Berlindəki ictimai fəallar şikayətləniblər.
Fələstin-İsrail münaqişəsinin yeni kəskinləşməsi fonunda Cinayət İşləri üzrə Federal İdarə (BKA) Almaniyada antisemitizm etirazları və iğtişaşlar təhlükəsini çox yüksək hesab edir. “Kölner Stadt-Anzeiger” qəzetinin cümə günü, oktyabrın 13-də BKA-nın daxili hesabatına istinadən verdiyi xəbərə görə, yəhudi yerləri və ibadət yerləri, Amerika saytları, xüsusən də Berlində, həmçinin Amerika hərbi bazalarına qarşı etirazlar gözlənilir. BKA hesab edir ki, Almaniyadakı müdafiə məsələləri də Fələstin tərəfdarı qrupların radarına düşə bilər, çünki İsrail Almaniya hökumətinə sursat tədarükü tələbi ilə müraciət edib. Alman təhlükəsizlik qüvvələri də solçu ekstremist səhnənin tərəfdarlarının antisemit hərəkətlərini gözləyirlər.
Bu arada Almaniyadakı Yəhudilərin Mərkəzi Şurası alman məktəblərində antisemit əhval-ruhiyyənin yeni səviyyəsi ilə bağlı narahatlığını bildirib: “Alman məktəblərində açıq antisemitizm, təəssüf ki, bizim üçün təəccüblü deyil. Bu problem çoxdan məlumdur”.
O da məlumdur ki, bir sıra dövlətlər, o cümlədən Almaniya ərəb ölkələrinə müraciət ediblər ki, Qəzzada baş verənlərə müdaxilə etməsinlər. Çox gözəl. Ancaq bəs niyə demokratiyadan danışan Almaniya hakimiyyəti ictimai rəyi nəzərə almır? Almaniya dövlədi İsraili müdafiə edir, ancaq ölkədə İsrailə qarşı antisemit hərəkatın başlana bilməsindən qorxur. Bu o deməkdir ki, əhali İsrailin dəstəklənməsini istəmir. Belə olan halda bəs demokratiya harda qaldı?
“Belə məsələlərdə hökumətin maksimum tərəfsiz, neytral mövqedən çıxış etməsi daha məqsədəuyğundur”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən AMİP funksioneri Əli Orucov hesab edir ki, Almaniyanın indiki hakimiyyəti demokratiya və insan hüquqlarına daha çox bir vasitə kimi yanaşır: “Əvvəla, Qəzzada baş verənlər çox üzücüdür. Hər iki tərəfdən dinc insanlar arasında ölənlər var. Əfsuslar olsun ki, Fələstində radikal qüvvələr məsələlərin danışıqlar yolu ilə həllinə imkan vermirlər. Müxtəlif vasitələrlə radikal üsullara əl atırlar. Bu da toqquşmaların baş verməsinə səbəb olur. Almaniyada əvvəlki Angela Merkel hökuməti hardasa demokratiya ilə ictimai rəy arasında məsafəni qoruyurdu. Olaf Şols kansler olandan sonra bu dəyərlər arxa plana keçib. Məsələn, Almaniya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır. Azərbaycan 30 ildən sonra Qarabağda suverenliyini təmin edir, Almaniya xarici işlər naziri BMT-də müzakirələrdə ermənidən çox erməni kimi davranır. Azərbaycanlılar Qarabağdan qovulur, yaşayış məntəqələrimiz, maddi-mədəni irsimiz silinir, Almaniya narahat olmur. Bir dəfə olsun buna görə Ermənistana irad bildirilmir. Ancaq antiterror tədbirlərindən sonra etnik ermənilər xoşluqla Qarabağı tərk edir, Almaniya rəsmiləri Azərbaycanı tənqid edir. Budurmu demokratiya, ədalət? Yəni bunların işinə gələndə demokratiya, işinə gəlməyəndə erməni təəssübkeşliyi. İndi də Almaniya ictimai rəyində antisemitizm ovqatı güclənir, rəsmi Berlin isə tamamilə əks mövqedən çıxış edir. Mən demirəm ki, hökumət də antisemit olsun. Qətiyyən yox. Sadəcə, belə məsələlərdə hökumətin maksimum tərəfsiz, neytral mövqedən çıxış etməsi daha məqsədəuyğundur. Demokratiyanın gərəkən şərtlərindən biri də budur. Ancaq Almaniya hökuməti ictimai rəyi nəzərə almadan tərəf kimi çıxış edir. Bu da ölkədə antisemitizmi daha da alovlandıra bilər. Onsuz da bununla bağlı vəziyyət Almaniyada yaxşı deyil. İkinci Dünya müharibəsində yaşananların izləri hələ uzun müddət yaddaşlardan silinməyəcək. O üzdən, bütün bunlar nəzərə alınmalı idi”.
Vidadi ORDAHALLI
