ABŞ administrasiyası İranın Fələstin-İsrail münaqişəsinə hansısa yolla müdaxilə etməyə çalışacağı ehtimalını etiraf edib. Bunu ABŞ Prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Ceyk Sallivan deyib.
Onun sözlərinə görə, onlarda bugünkü təhlükənin dünənkindən fərqli olduğuna dair yeni kəşfiyyat məlumatı yoxdur: “Bu gün də təhlükə realdır. Münaqişənin gərginləşməsi, şimalda ikinci cəbhənin açılması və təbii ki, İranın müdaxiləsi risqi var. Son bir neçə gündə biz şimal sərhədində atışmaların şahidi olduq. Amma təbii ki, İranın hansısa formada birbaşa müdaxiləyə qərar verəcəyini istisna edə bilmərik. Hadisələrin mümkün inkişafına hazırlaşmalıyıq".
İran hakimiyyəti isə, İsrail Qəzza zolağında hərbi əməliyyatları dayandırmayacağı təqdirdə, HƏMAS-a dəstək verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Tehranın bu xəbərdarlığı BMT vasitəçiliyi ilə İsrailə çatdırılıb. İsrail komandanlığı İranın müdaxiləsinin Livanın cənubunda və Suriyada Hizbullah radikal qruplaşması tərəfindən müharibənin “ikinci cəbhəsi”nin açılmasından ibarət olacağını güman edir.
Şənbə günü İranın xarici işlər naziri Hüseyn Abdullahiyan Beyrutda BMT-nin Yaxın Şərqdə sülh üzrə koordinatoru Thor Vennesland ilə görüş keçirib. Bundan sonra o, HƏMAS liderlərindən biri İsmayıl Haniyə ilə görüşüb. Nazir HƏMAS-ın hücumlarını “Fələstin torpaqlarının yenidən azad edilməsi istiqamətində tarixi qələbə” adlandırıb və bu qrupla əməkdaşlığı davam etdirəcəyini vəd edib.
İranın BMT-dəki nümayəndəsi X sosial şəbəkəsindəki hesabında yazıb: “İsrailin hərbi cinayətləri və soyqırımı dərhal dayandırılmasa, BMT Təhlükəsizlik Şurasının məsuliyyət daşıyacağı genişmiqyaslı nəticələrə gətirib çıxara bilər”.
İranın bu münaqişənin fonunda İsraillə birbaşa müharibəyə qoşulma ehtimalı varmı?
Müstəqil siyasətçi Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, İranın münaqişəyə müdaxilə etmək imkanı yüksəkdir: “Elə bu səbəbdən ABŞ Aralıq dənizinə böyük bir qüvvə yeridib. Çox qəribədir ki, Ukraynaya təyyarə verməyənlər indi anlayırlar ki, ciddi müharibə üçün ilk növbədə qırıcı təyyarələr lazımdır. Böyük qırıcı təyyarə daşıyan gəmilər Aralıq dənizinə yeridilib və İrana xəbərdarlıq olunub ki, bu məsələyə müdaxilə etsə, onun üçün ciddi problemlər yarana bilər. Həqiqətən də, belə problemlərin yaranma ehtimalı çox yüksəkdir. İran da müdaxilə barədə qərar verməzdən əvvəl bu təhlükələri nəzərə almalıdır. Tamamilə mümkündür ki, bu hadisələr daha çox İrana qurulan tələdir. İranın ağlı başında olsa bu tələyə düşməməlidir. Ancaq müdaxilə ehtimalı çox yüksəkdir. İsrail Qəzzədə quru əməliyyatları keçirməkdə çox qərarlıdır. İranın da verdiyi bəyanatlardan imtina etmək şansı yoxdur. Vəziyyət günü - gündən gərginləşir. Ümid edək ki, ortaq yol tapmaq mümkün olacaq, İran bu müharibəyə qarışmayacaq. Qarışsa, bölgəmiz üçün də ciddi problemlər yarana bilər, müəyyən üstünlüklərimiz də ola bilər, istifadə olunacaq məqamlar da ortaya çıxa bilər. Ancaq bütün hallarda, müharibənin bölgəmizə gəlməməsi daha yaxşıdır. İranın ağlını başına yığmağı məsləhətdir. Ancaq indiyə kimi ağıllanmayıbsa, bundan sonra da ağıllanacağı ehtimalı o qədər də yüksək deyil. Yenə ümid edək ki, İsrail də əməliyyatları mümkün qədər tez sonlandıracaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
