Yeni tədris ilinin ikinci həftəsindəyik. Dərslər başlayar-başlamaz, bəzi müəllimlərin bir-bir yeni tələbləri meydana çıxmağa başlayıb. Bunlardan biri də valideynlərə əlavə dərs vəsaitləri aldırılması ilə əlaqədardır.
Halbuki, dəfələrlə Təhsil Nazirliyi rəsmiləri bəyan ediblər ki, məktəblilərin istifadəsinə verilən dərsliklər tam olaraq dərs proqramını əhatə edir və əlavə vəsaitlərə ehtiyac yoxdur. Lakin orta məktəb müəllimləri valideynlərə bildirirlər ki, tədris üçün istifadə edilən dərsliklər orta məktəb proqramını tam əhatə etmir və bu səbəbdən də əlavə vəsaitlərə ehtiyac var. Artıq bir neçə fənn üzrə iş dəftərləri, müxtəlif testlərin alınması tələb olunur. Müəllimlər qeyd edirlər ki, yalnız mövcud dərsliklərdən istifadə etməklə fənləri şagirdlərə mənimsətmək olmaz. Hətta onlar qeyd edirlər ki, müxtəlif mərkəzlərin keçirdikləri sınaq imtahanlarında test suallarına dərsliklərdə olmayan mövzular da salınır, şagir alternativ vəsaitlərdən istifadə etmədikdə bu suallar qarşısında aciz qalır. Bəzi müəllimlərin iddiasına görə isə, ümumiyyətlə, Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən hazırlanan açıq və qapalı tipli test suallarına da dərsliklərdə olmayan mövzular daxil edilir.
Doğurudanmı mövcud dərsliklər dərs proqramını tam olaraq əhatə etmir?
Mövzu ilə əlaqədar dərslik müəllifləri ilə əlaqə saxladıq. Dərslikləri onlar yazdıqları üçün bu suala da onların cavab verməsi daha uyğun sayılır.
Rafiq İsmayılov: “Dərsliklərin dərs proqramını əhatə etməməsi ilə bağlı fikirlər həqiqəti əks etdirmir”
Tanınmış dərslik müəllifi Rafiq İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, yazılan dərsliklərin proqramı əhatə etməməsi ilə bağlı səsləndirilən iddialar əsassızdır. “Bütövlükdə, dərsliklərin dərs proqramını əhatə etməməsi ilə bağlı fikirlər həqiqəti əks etdirmir. Dərsliklər dərs proqramını əhatə edir. Burada bir məsələ də var ki, təqdim edilən dərslik bir minumum olaraq dövlət tərəfindən məktəblərə pulsuz olaraq verilir. Ancaq daha effektivliyə nail olmaz üçün, istər-istəməz, əlavə vəsaitlərə ehtiyac yaranır. Siz baxsanız, müəllimlər uzaqbaşı 2-3 vəsait tələb edə bilər. İngilis dilinin öyrədilməsi üçün isə onlarla vəsaitə ehtiyac var. Valideyn müəllimin tələb etdiyi əlavə vəsaiti ala da bilər, almaya da. Bəzən alınan vəsaiti sinifdə saxlayırlar. Ancaq Azərbaycan spesifikası belədir ki, dərslik belə qurulub - minimum. Bu səbəbdən də əlavə vəsaitlərə həmişə ehtiyac olur. Bir məsələ də var, o vəsaitlərin nə dərəcədə düzgün seçilməsi ilə bağlıdır. Bu gün müxtəlif vəsaitlər kitab mağazalarını başına götürüb. Hər nəşriyyat bir müəllim tapıb ki, müəllim onun buraxdığı vəsaitləri şagirdlərə tövsiyə etsin. Bu başqa məsələdir. Vəsaitlərin seçimi hədsiz dərəcədə çətindir. Dərslik hər şeyi əhatə edə bilməz. Biz indi birinci siniflər üçün ehtiyat dərsliyin üzərində işləyirik. Hər kəs deyir ki, həmin dərslikdə şagirdi oxutmaq üçün vəsait azdır. Gərək biz onun yanında “hecadan oxu”, “sinifdən xaric oxu” vəsaitlər də buraxaq. Çünki dərsliyi bu cür mətnlərlə doldursaq, onda o tapşırıqları, mövzuları qurmağa yerimiz qalmır. Təhsil Nazirliyi deyir ki, 160 səhifədən ibarət, filan formatda dərslik hazırlayın. 340 saatı 160 səhifəyə yerləşdirmək olmur” - deyə R.İsmayılov bildirdi.
Xanım Qasımova: “Məktəblərdə tədris edilən dərsliklər proqramı əhatə edir”
Digər tanınmış dərslik müəllifi Xanım Qasımova da hesab edir ki, yazılan dərsliklər proqramı əhatə edir. “Məktəblərdə tədris edilən dərslikər proqramı əhatə edir. Dərsliklərdə mətnlər də, tapşırıqlar da verilib. Əgər müəllim dərs zamanı Dövlət İmtahan Mərkəzinin müvafiq vəsaitindən istifadə edirsə, bu da könüllü olmalıdır. Yəni şagirdin biliyini həmin vəsaitlərlə yoxlamaq olar. Ancaq bu, könüllü şəkildə olmalıdır. Müəllim şagirddən əlavə dərs vəsaitindən istifadə etməyi tələb edirsə, müəllimin özünə də ikiqat ağır yük olur. Onu yoxlamaq, qiymətləndirmək və s. var. Əgər şagird yaxşı mənimsəyirsə, dərslik proqramı əhatə edir, amma əlavə vəsaitin də zərəri yoxdur. Elə şagird var ki, onu əlavə vəsaitlər, nümunələr üzərində bir qədər çox işlətmək lazımdır. Bu onun biliyini bir az da möhkəmlədər. Bunun ziyanı olmaz. Amma əlavə vəsaitlər könüllülük prinsipi ilə olmalıdır” - deyə X.Qasımova bildirdi.
İradə SARIYEVA
