Son günlər yumurtanın satış qiymətində artım müşahidə olunur. Marketlərdə əvvəl 9-10 qəpiyə satılan yumurta hazırda 14-15 qəpiyə alıcıya təqdim olunur. Satıcıların bir qismi yumurtanın satış qiymətinin qalxmasının mövsüm dəyişikliyi, bəziləri isə yemin bahalaşması ilə bağlı olduğunu bildirir.
Yumurtanın satış qiymətinin nə səbəbdən qalxdığını öyrənmək məqsədilə Azərbaycan Quşçular Cəmiyyətinin sədri Aydın Vəliyevlə əlaqə saxladıq.
Azərbaycan Quşçular Cəmiyyəti - Aydın Vəliyev: “Xaricdən gələn yem və yem əlavələri bahalaşdıqca, yumurtanın da qiyməti məcburi bahalaşır”
A.Vəliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yumurtanın satış qiyməti 10 günə yaxındır bahalaşıb: “Artıq 15 günə yaxındır yumurta 9-10 qəpiyə deyil, 14-15 qəpiyə satılır. Nəzərə almaq lazımdır ki, tələbatı ödəyən yem və digər lazım olan məhsullar xaricdən idxal olunur. Onların da qiymətləri bahalaşıb. Onu da bildirim ki, ölkədə olan yem xaricdəkindən də bahadır. Yumurtanı necə ucuz satsınlar ki? Bu mümkün deyil. Yumurtanın da 4-5 növü var. 8, 9, 10, 11 qəpiyə satırlar. Bu da marketlərin öz qiymətləridir. Bahalaşma mövsümi xarakter daşımır. Yem tələbatı 65-70% idxaldan asılıdır. Xaricdən gələn yem və yem əlavələri bahalaşdıqca, yumurtanın da qiyməti məcburi bahalaşır”.
Nicat Nəsirli: “Yumurtanın satış qiymətinin yüksəlməsi quşçuluqda yaranan fasilə ilə əlaqədardır”
Aqrar sahə üzrə ekspert Nicat Nəsirli bizimlə söhbətində vurğuladı ki, yumurtanın satış qiymətinin yüksəlməsi quşçuluqda yaranan fasilə ilə əlaqədardır: “Məlumdur ki, quşçuluq da heyvandarlığın bir sahəsidir. Heyvandarlıqda xərclərin 70 faizi yemə sərf olunur. Yem ucuz başa gəlirsə, ya da sənin yem xammal mənbəyin varsa, təbii, bu qiyməti ucuzlaşdırmaq olar. Söhbət təbii ki, burada sənaye üsulu ilə yetişdirməkdən gedir. Qapalı müəssisələr, quşçuluq fabrikləri var. Bu fabriklərin böyük fermaları var, hər firmada təxminən 200 min baş quş var. Əhalinin də əsas ağ ət tələbatının əsasını quş əti təşkil edir. Bu broyler sənayesində təsadüfi yemlərə imkan verilmir. Bu yemlər hamısı sertifikatlaşdırılmış, laboratoriyada yoxlanmış, vitamin dəyəri balanslaşdırılmış yemlərdir. Bizdə bununla bağlı kifayət qədər yem əkilmədiyinə görə, hamısı deməzdim, bir çoxu xaricdən alınır. Arpa, buğda bizim torpağımızdan alınır, amma bizdə soya əkini geniş vüsət almayıb, soya şurotu, günəbaxan sortu, bəzi vitamin və minerallar var ki, onlar xaricdən idxal edilir. Bu saydıqlarımızın bəziləri hətta Cənubi Amerikadan gətirilir.
Quşçuluqda qiymətdən danışırıqsa, burada yem məsələsi var. Xaricdən alınan yemdə qiymət artımı varsa, təbii ki, bu, maya dəyərinə təsir etməlidir. Sənaye üsulu ilə istehsal istixana kimi bir şeydir. Təxminən iyun ayına kimi davam edir, iyun ayından sentyabra kimi fermalarda fasilə olur. Bunun da səbəbi zoobaytar tədbirlərin keçirilməsidir, quşlar kəsilir, bazarlara göndərilir, fermalar dezinfeksiya edilir. Nəticədə quş əti təminatında və yumurta təminatında fasilə yaranır. Bazarda bu biznesə nəzarət edənlər bu həssaslığı bilirlər. Onlar da dərhal bundan istifadə edib, məhsulun maya dəyərinə bunu əlavə edirlər. Oktyabr ayını 2-ci 10 günlüyündə görəcəksiniz ki, qiymətlər sabitləşir.
Məlumat üçün deyim ki, dünyada quşçuluq təsərrüfatında fasilə yoxdur. Bunun iki səbəbi var. Birincisi, üzərində damazlıq var, bizdə damazlıq yoxdur, damazlıq qurulmayıb hələ. İkincisi isə özlərinin yemi var. Biz bu məsələnin ikisində də xaricdən asılıyıq. Artım daha çox sentyabr və mart ayları öncəsi baş verir. Bunun da səbəbi bu iki faktordur”.
Günel CƏLİLOVA
