Məlum olduğu kimi, növbəti parlament seçkilərinə qədər Azərbaycanda “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsinin qəbul olunması nəzərdə tutulur.
Milli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvü Sona Əliyeva “Ali təhsil haqqında” qəbul olunacaq qanun layihəsi ilə bağlı mətbuata bir sıra diqqətçəkən fikirlər bildirib. S.Əliyevanın qeyd etdiyinə görə, burada əsas məsələlərdən biri universitetlərin istehsalata inteqrasiyası, eyni əsaslı sənayenin formalaşdırılmasıdır. O bildirib ki, inkişaf etmiş ölkələrdə artıq bu formalar tətbiq olunur. Millət vəkinin sözlərinə görə, xarici universitetlərin nəzdində fabrik və zavodlar var, Türkiyədə bir çox universitetdə xəstəxanalar belə fəaliyyət göstərir. Beynəlxalq təcrübədən istifadə edərək bizdə də dünyada sınaqdan keçirilmiş modellərin tətbiqi vacibdir.
Sona Əliyeva: “Bir çox xarici ali məktəbin nəzdində fabrik-zavodlar fəaliyyət göstərir”
Millət vəkilinin bəhs etdiyi məsələ diqqətimizi çəkdiyi üçün onunla əlaqə saxladıq. Sona Əliyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ali məktəblərin nəzdində zavod və fabriklər açılarsa, bu olduqca perspektivli olar. “Ümumiyyətlə, “Peşə təhsili haqqında” Qanunda belə bir məsələ öz əksini tapıb ki, peşə təhsili müəssisələri ilə özəl sektorlar əlaqələndirilsin. “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsi isə hələ tam hazır olmadığı üçün, bu barədə ətraflı fikir bildirə bilmərəm. Ancaq bu nəzərdə tutulur. Yəni hansı tətbiq formasında olacağı dəqiq deyil. Ümumiyyətlə, dövlətin hər hansı bir formadasa özəl sektorun təhsillə əlaqələrini daha da yaxşılaşdırması, gücləndirməsi, özəl sektorun təhsilə sərmayə qoyması, onunla bağlı müəyyən güzəştlərin tətbiq edilməsi məsələsi barədə parlament düşünür. Yəni parlament düşünür ki, qanunvericilik şəklində necə bir tətbiq forması tapılsın və buna özəl sektor meyllənsin. Özəl sektor həm gələcəkdə tələbələrin təhsil haqlarını ödəsin, həm də gələcəkdə özü üçün mütəxəssis hazırlasın. Bilirsiniz ki, başqa ölkələrdə bütün bələdiyyələrin, bir çox xarici ali məktəbin nəzdində fabrik-zavodlar fəaliyyət göstərir, belə müəssisələr bizim ali məktəblərin nəzdində fəaliyyət göstərərsə, çox yaxşı olar. Bizim ali məktəblərin hansındakı ixtisaslar birbaşa sənaye, istehsalatla bağlıdır, onların fəaliyyətlərində belə bir məsələ olarmı, bu mümkündürmü? Bunu düşünürük. Bu sahədə beynəlxalq təcrübə var. Bununla bağlı qabaqcıl, bu sahədə nailiyyətləri olan ölkələrin təcrübəsi, qanunvericilik aktları öyrənilir, tərcümə olunur. Artıq sentyabr ayından bununla əlaqədar müzakirələr olacaq. Əlbəttə, biz nə qədər ki, təhsillə istehsalat arasında bir körpü yaratmamışıq, tələbələrimiz praktik cəhətdən həmişə zəif olacaqlar. Çünki nəzəriyyə nə qədər əsasdırsa, praktika da o qədər əsasdır. Bu baxımdan, təhsilin istehsalatla üzvü bağlılığı olmalıdır”.
S.Əliyeva qeyd etdi ki, Azərbaycanda özəl sektor istehsalat sahəsində inkişaf edir və özəl sektorun qida, ərzaq, tekstil və s. istehsalı sahəsində ölkəmizdə kifayət qədər yaxşı nümunələr var. Millət vəkilinin sözlərinə görə, müsbət nəticələri olan özəl sektoru təhsillə əlaqələndirmək lazımdır: “Əlbəttə, qanunvericilikdə onlarla bağlı müəyyən güzəştlər nəzərdə tutulsa, gələcəkdə özəl sektor bu sahəyə maraq göstərər. Məktəbəqədər təhsilin stimullaşdırılması ilə bağlı bir neçə il əvvəl özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri 10 il müddətinə vergidən azad olundu. Bu və ya digər formada bu məsələ özəl sektora da tətbiq edilməlidir. Hazırda əlimizdə bir forma yoxdur. Bunun üzərində müzakirələr gedir və həmin müzakirələrə uyğun olaraq yəqin ki, yaxşı bir nəticə ola bilər. İstehsalat praktikası ilə təhsil müəssisələrini əlaqələndirmək lazımdır. Hazırda həm ali məktəblərin imtiyazları yoxdur, həm də elə bir büdcəyə malik deyillər ki, özləri hər hansı bir fabrik-zavod, sənaye müəssisəsi qursun, istehsalat sahəsi açsın. Amma bunu kiçik şəkildə etmək olar. Onların öz tədqiqatları olsun və bu tədqiqatların gələcəkdə özəl sektorda inteqrasiyası təmin olunsun. Yəni bununla bağlı müxtəlif formalar var, bu formalar üzərində düşünüb və bunu qanunvericilyə salmaq, oradan yola çıxaraq bu bağlılğı təmin etmək lazımdır”.
İradə SARIYEVA
