Elşən Qafarov: “Tam orta təhsil haqqında attestat almaq istəyirsə 89 nömrəli məktəbə müraciət etsin, gedib eksternat qaydada imtahanda iştirak etsin və attestat alsın”
Əslən Naxçıvan MR-ın Şərur rayonundan olan, ailə vəziyyətilə əlaqədar olaraq valideynləri ilə Türkiyənin İstanbul şəhərində yaşayan və orda Hüseyn Cavid adına məktəbdə 8 il oxuyan, sonra təhsilini Azərbaycanda - Bakı şəhəri Suraxanı rayonundakı 89 saylı tam orta məktəbdə davam etdirib 9 illik təhsili bitirdiyinə dair attestat alan Tağıyeva Sədaqət İntiqam qızınının üzləşdiyi problemlə bağlı ötən sayımızda yazmışdıq.
Bu problemi sosial şəbəkə hesabında ictimailəşdirən jurnalist Sima Babayevanın yazdığına görə, Sədaqət Şərura qayıdaraq 10-11-ci sinifləri orada təhsil almaq istəyib, Muxtar Respublikanın Təhsil Nazirliyinə müraciət edib. Lakin müsbət cavab almayıb. Belə ki, Naxçıvan MR təhsil naziri Elxan Nəcəfov Tağıyeva Sədaqət İntiqam qızının 18 yaşında olduğuna görə məktəbə qəbulunun qeyri-mümkün olduğunu deyib, Bakıda verilən attestatın isə saxta olduğu bildirilib.
Keçən yazımızdan və S.Babayevanın paylaşımından xəbəri olmayan yəqin ki, az adam tapılar.
S.Tağıyevanın qarşılaşdığı neqativ münasibət ictimaiyyət tərəfindən narahatlıqla, narazılıqla qarşılanır, nazirin təhsil almaq istəyində olan gənc bir qıza və ailəsinə qarşı davranışı qınanılır.
“Naxçıvanın təhsil naziri...”
Bu məsələ ilə bağlı təhsil eksperti Elşən Qafarovun fikrini öyrəndik. Cəmiyyətin qınaqla qarşıladığı bu hadisəyə ekspertin mövqeyi belə oldu: “Əvvəla, məsələyə bir az obyektiv yanaşmaq lazımdır. İş ondadır ki, bir çox insanlar, xüsusən də Naxçıvan Muxtar Respublikasında yaşayanlar Türkiyəyə işləməyə gedərkən ailə üzvlərini də özləri ilə aparırlar. Çox zaman övladlarının təhsildən yayınmasına səbəbkar olurlar. Türkiyədə heç bir yerdə qeydiyyatdan keçməyən, ictimai əsaslarla, yaxud necəsə fəaliyyət göstərən özünü məktəb adlandıran bir neçə vəqf var. Onlardan biri də Hüseyn Cavid adına məktəbdir. Bu yaxınlarda Hüseyn Cavid adına məktəbdə idarə edənlər arasında ciddi konflikt yaranıb. Orda adları olan uşaqların bir hissəsi bu idarə edicilərin biri, digərləri isə başqası ilə gedib. Mən onların adlarını çəkmək istəmirəm. Bunlar guya məktəb təşkil ediblər və uşaqların adlarını ora yazıblar. Əvvəla, məktəb harda qeydiyyatdadır, hansı kurikulumlar əsasında təhsil verilir, Təhsil Nazirliyi bu məktəbləri tanıyırmı? Bununla bağlı heç bir məlumat yoxdur. Ordan arayış verirlər ki, guya belə bir məktəb fəaliyyət göstərir, Bakıda bəzi məktəb direktorları və Bakı Şəhər Təhsil İdarəsinin rəhbərliyi ilə saxta əlaqəyə girərək həmin uşaqlar üçün attestatlar əldə edirlər. Apardığım araşdırmalar nəticəsində məlum olur ki, belə attestatları əsasən 89 və 175 nömrəli məktəblər verir. Yaşından asılı olmayaraq 18,19, 20 yaşlı şəxslərin adlarını IX sinif şagirdi kimi qeyd edirlər, onları şagird siyahısına daxil edirlər və nəticədə də bunlara attestat verirlər. Daha sonra isə həmin şəxslərin yaş uyğunluğunu nəzərə almadan 10-cu sinifdə təhsil almasını tələb edirlər. Sizin dediyiniz Tağıyeva Sədaqətin 19 yaşı var. Mən məsələni araşdırmışam. Bu, 19 yaşında IX sinfi bitirib. İndiyə qədər bu adam harda oxuyub, necə oxuyub, məlum deyil. Onun necəsə 2024-cü ilin sentyabrında adını 89 nömrəli məktəbdə IX sinfə yazıblar. Yenə insanın valideynləri Türkiyədədir, orda çalışırlar. Onlar guya burada ev tutublar və guya məktəbə gediblər. Təbii ki, bunlar hamısı yalandır. Burda ciddi hüquq pozuntusu məsələsi var. Artıq 18 yaşı tamam olan və 19 yaşa keçən bu xanım IX sinfin attestatını aldıqdan sonra X sinifdə oxumaq istədiyi ilə bağlı Naxçıvan MR-ın təhsil nazirinə müraciət edib. Onlar da araşdırdıqdan sonra vəziyyətin nə yerdə olduğunu biliblər və onu doğru yola istiqamətləndiriblər ki, hazırlaşıb eksternat qaydada imtahan verib tam orta təhsil haqqında attestat ala bilər. Qanunvericilik də bunu deyir. Artıq 18 yaşı tamam olduğuna görə eksternat qaydada imtahan verməlidir. Burda Naxçıvanın Təhsil Nazirliyi qanunvericilikdən kənara çıxmayıb. Amma məsələnin başqa bir tərəfi var. Türkiyədə yerləşən həmin o Hüseyn Cavid adına məktəb böyük bir qaraguruhçu kampaniyaya başlayıb. Hətta mənə və digər təhsil ekspertlərinə, mətbuata çıxıblar və aləmi bir-birinə qatıblar, bununla Naxçıvan Təhsil Nazirliyinə təzyiq, təsir göstərmək istəyirlər ki, nazir və ona tabeli şəxslər qanunvericiliyin tələblərini pozsunlar, 19 yaşlı gənc xanımı gətirib X sinifdə oturtsunlar. Bunların danışığına baxın, guya nazir onlara pis cavab verib. Nə pis cavab verib? Onlar dövlət orqanlarını şantaj edirlər”.
E.Qafarov təklif edir ki, Naxçıvan MR-ın Təhsil Nazirliyi Respublika Prokurorluğuna müraciət etsin və Tağıyeva Sədaqətin və onun kimi onlarla şəxsin adlarını necə Bakı məktəblərində yazdırıb saxta yollarla attestat aldıqları araşdırılsın. “Burda ortada dəllallar var. Bakı Şəhər Təhsil İdarəsində qanunvericiliyin tələblərini pozan hansı vəzifəli şəxsdir, bunlar kimlərlə bağlıdır? Bu adam Naxçıvanda oxumalı olduğu halda necə ola bilir ki, Bakıda birdən attestat alır? Onun sərhəddən giriş-çıxışı yoxlanılsın, ümumilikdə o nə qədər Azərbaycanda olub, nə qədər Bakıda olub? Bunlar araşdıdıqdan sonra məlum olacaq ki, bu attestat saxta yolla əldə olunub. Bəli, təhsildə kifayət qədər problemlər var. Bu problemi yaradanlar da elə təhsildə funksional vəzifədə çalışan şəxslərdir. Bunu da deməliyik, bu haqsızlıqdır. Bir qrup insan əyri yollarla, hansısa üsullarla attestat əldə edib, üstəgəl də qanun pozulmasını tələb edirlər ki, 19 yaşlı gənc gəlib 16 yaşlı gənclərlə bir yerdə oxusun. Bu da qanunvericiliyin pozulmasıdır. Naxçıvanın təhsil naziri bu qanunu pozmadığına görə belə hay-küy qaldırıblar.
Valideynləri də bu dərəcədə qızışdıran həmin o Hüseyn Cavid adına məktəbin yaradıcısıdır. Əgər ona məktəb demək olarsa. Əlbəttə, valideyn tam orta təhsil haqqında attestat istəyir. Bunlar da valideyni qızışdırır, çünki bunların bir neçə qanunsuz tələbi yerinə yetirilməyib. Bunun qanuni tərəfi nədir? Bu ilin noyabr ayında eksternat imtahanlar üçün sənəd qəbulu başlayacaq. Əgər Tağıyeva Sədaqət tam orta təhsil haqqında attestat almaq istəyirsə 89 nömrəli məktəbə müraciət etsin, gedib eksternat qaydada imtahanda iştirak etsin və attestat alsın”-deyə E.Qafarov bildirdi.
Bilirik ki, Elşən Qafarovun bu mövqeyinə görə etirazlar ola bilər. Ona görə də, mövzunu açıq saxlayırıq və hər kimin fikri, mövqeyi, etirazı olarsa redaksiyaya müraciət edə bilər və açıqlamalarını işıqlandıra bilərik.
Əli TURABOV
