Fatimə Hacıbəyli: “Əvvəllər 40 yaşından yuxarı valideynlər özünü ancaq övladlarına həsr edirdisə, indi öz həyatlarını daha çox düşünürlər”
Son illər Azərbaycanda boşanmaların artması cəmiyyəti ciddi narahat edir. Rəsmi statistikaya əsasən, ölkəmizdə hər ay mindən çox ailə dağılır. Müşahidələr göstərir ki, boşananlar arasında gənc ailələrlə yanaşı, nisbətən yaşlı cütlüklər də var.
Son zamanlar boşananlar arasında gənclərlə yanaşı 50 yaşdan sonra nikahını sonlandıranlara da rast gəlinir. İddialara əsasən, bu yaşda nikahın pozulması təşəbbüsünü daha çox xanımlar irəli sürür, boşanmaq üçün ərizə ilə müraciət edirlər.
Adətən gənclərin boşanmasına səbəb kimi xəyanət, maddi çətinliklər, ailə münaqişələri və cütlüklər arasında fikir ayrılığının olması göstərilir. Qadınlar 50 yaşdan sonra niyə boşanır?
Bəs, ömrünün yarıdan çoxunu birlikdə keçirən insanlar nədən ayrılmağa qərar verirlər?
“Təqaüd yaşına çatdıqdan sonra yeganə gəlirin təqaüd olmağı ciddi mənfi təsir göstərən faktordur, almaq istədiklərini ala bilməmək insanlarda qəzəb oyadır”
Sosioloq Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycanda da son 10 ildə ailə institutunda böyük dəyişikliklər baş verib: “30-40 il bundan öncəyə qədər insanların ailə stereotipləri barədə aydın təsəvvürü var idi. Hamı bilirdi ki, bu ailədir, ailənin də konkret vəzifələri var. Əvvəllər 40 yaşından yuxarı valideynlər özünü ancaq övladlarına həsr edirdisə, indi öz həyatlarını daha çox düşünürlər. Azərbaycan ailələrində indi qeyri-adi bir gərginlik var. Tarixdə heç vaxt Azərbaycan ailəsində indiki kimi gərginlik olmayıb. Boşanmalar xeyli çoxalıb. 70 yaşında olanların da boşanma statistikası var. Boşanandan sonra da insan istəyir ki, normal həyatını davam etdirsin. Bu səbəbdən də ailə həyatı qururlar. Bu hallar cəmiyyətin get-gedə mürəkkəbləşərək məzmununu, xarakterini dəyişməsi ilə bağlıdır. Bununla yanaşı, həm də ailə barədə təsəvvürlərimizin olmaması və Azərbaycanda ailə institutu ilə bağlı vacib, lazımi işlərin görülməməsi ilə bağlıdır”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bu gün Azərbaycan ailəsi məfhumu bərbad hala düşüb: “Ailənin qorunmasında qarşılıqlı anlaşma mütləqdir. Tərəflərdən biri zərərli vərdişin aludəçisidirsə, bundan əl çəkməlidir. Ailəni qorumaq üçün davranışlarımıza məsuliyyətlə yanaşmalıyıq. Xüsusilə, sənin övladların, nəvələrin varsa, ailəni qorumağı özünə borc bilməlisən. Təəssüf ki, bu gün yaşından asılı olmayaraq cütlüklər yalnız özünü düşünür, “mən deyən olmalıdır” prinsipi ilə yaşayır. Bu tip ailələr də indi ictimai qınaqdan çəkinmir və rahat şəkildə qərarlar qəbul edib, istədiyi kimi yaşayırlar”.
Sosioloq onu da vurğuladı ki, orta yaşlı cütlüklərin boşanmasının səbəblərindən biri də cinsi münasibətdir: “Həyat yoldaşları bir-birilə cinsi əlaqədə olmadıqlarını, tərəflərdən birində cinsi zəiflik, qadınlarda istəksizlik kimi seksual disfunksiyanın olduğunu hiss etməsi belə boşanma haqqında düşünməyə səbəb olur. Bioloji səbəb kimi digər yandan bədən çəkisinin və formasının dəyişməsi də cütlükləri bir-birindən uzaqlaşdırır. Məlumdur ki, yaşlandıqca bədən öz plastikliyini itirir, maddələr mübadiləsi zəifləyir. Bu kimi hallar bədəndə kökəlmə, artıq piylənmə, tez yorulma, bədən formasının itməsi, dəri sallanması kimi nəticələri doğurur. Cütlüklərin birində bu halın baş verib, digərində baş verməməsi əhəmiyyətli dərəcədə problemlərə səbəb ola bilir. Həyat yoldaşlarından birinin çəkisinin artması onların tərəfdaşları üçün fiziki cəhətdən daha az cəlbedici olmasına gətirib çıxarır. Bu, incikliyə səbəb ola, daha az cinsi yaxınlıq ilə nəticələnə bilər. Bununla yanaşı, tərəflərin həyat tərzi ilə bağlı istəkləri, qənaət, xərcləmədə fərqli dəyərlər və ya fərqli uzunmüddətli maliyyə məqsədləri varsa, bu, münaqişəyə səbəb ola bilər. Bir çox evliliklərdə maddi fikir ayrılığı boşanmaya gətirib çıxaran “son damla” olur. Təqaüd yaşına çatdıqdan sonra yeganə gəlirin təqaüd olmağı ciddi mənfi təsir göstərən faktordur. Almaq istədiklərini ala bilməmək, getmək istədikləri yerə gedə bilməmək, pulu daha ehtiyatla xərcləmək insanlarda qəzəb oyadır”.
Günel CƏLİLOVA
