Turizm qeyri-neft sektorunun ən çox gəlir gətirən sahəsi olduğundan ölkəmizdə onun inkişafına çox investisiyalar yatırılıb, infrastruktur qurulub. Bu gün yüksək xidmət səviyyəsinə malik mehmanxanaların, çoxlu turist firmalarının, informasiya və reklam strukturlarının varlığı, kadrların hazırlığı buna sübutdur.
Lakin çatışmazlıqlar da çoxdur. Ölkənin turizm sektorunda idarəetmədə, qiymət siyasətində, istifadəsi məqsədəuyğun sayılan obyektlərin seçimində bir sıra məsələlər ciddi yanaşma tələb edir. Elə bu səbəbdəndir ki, Azərbaycanda turizmi qonşu ölkələrlə müqayisədə geri qalır. Bunun səbəbi də hotellərdə qiymətin çox baha olması göstərilir.
Qeyd edək ki, bölgələrdə turizm qiymətləri orta təbəqə əhali üçün sözün əsl mənasında əlçatmazdır. "Qafqaz Tufandağ Resort"hoteldə bir nəfərin bir gecəlik istirahət nə az, nə çox 480 manatdır. "Qafqaz Riverside Hotel" də bu qiymət bir qədər aşağı 333 manat təşkil edir. "Quba Palace Hotel & Golf Resort"da isə bir gecəlik istirahət bir nəfər ümün 435 manata başa gəlir. "Quba Vadi Chalet Hotel"-də isə qiymət 370 manat təşkil edir. "Marxal Resort & Spa" hoteldə qiymət 312 manatdır.
Statistika onu göstərir ki, Azərbaycanda turizm paketinin qiymətləri bahalaşıb. Xüsusilə də 4 və 5 ulduzlu hotellərin qiymətlərində artım daha çox olub. Belə ki, beynəlxalq onlayn turizm platformaları olan "TripAdvisor", "Four Square", "Booking.com" bronlaşdırma portallarında yerləşdirilmiş qiymət cədvəlindən də aydın olur ki, cari ilin ilk rübündə Azərbaycandakı 5 ulduzlu hotellərdə bir günlük orta qiymət 215,3 manat təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 46,5 faiz çoxdur. Yəni, cəmi bir il ərzində qiymətlər təxminən 102 manat bahalaşıb. Ancaq qonşu ölkələrdə turizm inkişaf dövrünü yaşayır. Məlumat üçün bildirək ki, Gürcüstanın beynəlxalq turizmdən əldə etdiyi gəlir ilin birinci yarısında rekord həddə – 1,9 milyard dollar təşkil edib. Gürcüstan Milli Turizm Administrasiyası bildirir ki, ən böyük artım Avropa İttifaqı ölkələrindən və Böyük Britaniyadan gələn turistlərin gəlirləri hesabına olub: onların payı 246 milyon dollar təşkil edib ki, bu da 2023-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 14 faiz çoxdur. Rusiya – 380,1 milyon dollar; Türkiyə – 287 milyon dollar; Aİ ölkələri və Böyük Britaniya – 246,3 milyon dollar; İsrail – 175,4 milyon dollar; Azərbaycan – 78,5 milyon dollar; Ukrayna – 69 milyon dollar; İran – 64,2 milyon dollar; Ermənistan – 64,1 milyon dollar; Belarus – 39 milyon dollar; Səudiyyə Ərəbistanı – 32,6 milyon dollar; digər ölkələr – 462 milyon dollar gəlir əldə edib. Bu fakt onu göstərir ki, Azərbaycanın turizmdən əldə etdiyi gəlir qonşu ölkələrlə müqayisədə azdır. Ekspertlər bunun istirahət mərkəzləri, hotellərdə qiymətin baha olması ilə əlaqələndirir.
Maraqlıdır, turizm sahəsində yaşanan bu problem necə aradan qaldırılmalıdır?
Natiq Cəfərli: "Daha çox turizm obyektlərinin açılmasına ehtiyac var ki, rəqabətli mühit yaransın"
İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, turizmdə əsas məsələ rəqabətli mühitin olması və onun qiymətləri tənzimləyəcək əsas faktora çevrilməsidir: "Digər sahələrdə olduğu kimi, turizmdə də əsas məsələ rəqabətdir. Daha çox turizm obyektlərinin açılmasına ehtiyac var ki, rəqabətli mühit yaransın. Rəqabətli mühit isə qiymətləri tənzimləyəcək əsas faktora çevrilir. Bu, dünyanın hər yerində belədir. İkinci məsələ isə ondan ibarətdir ki, əgər biz turizmi inkişaf etdirmək istəyiriksə, quru sərhəd məsələsi həll olunmalıdır. Quru sərhədlərinin açıq olması turizmə ciddi töhfə verə bilər. Üçüncü məsələ kimi vizaları qeyd etmək olar. Viza məsələsində bir az irəliləyiş var. Azərbaycandan digər ölkələrə elektron vizalar tətbiq olunur. Viza məsələsi Azərbaycana girişin qarşısını kəsən əsas faktora çevrilib. Hazırda viza məsələsində xeyli irəliləyişin olduğunu deyə bilərəm. Amma fikrimcə, bu məsələ tamamilə həll olunsa, daha yaxşı olar".
Ramin Qafarov: "Xarici turistləri cəlb etmək üçün də 2 və ya 3 ulduzlu otellərin inşasına ehtiyac var"
Turizm sahəsi üzrə ekspert Ramin Qafarov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, otellərin təklif etdiyi xidmətlər hər il dəyişməli və rəngarəng olmalıdır: "Otellər hər il eyni xidmətləri təklif edirlər. Türkiyə, Fransa, İtaliya, Gürcüstan və digər turizmin inkişaf etdiyi bir sıra ölkələrdən çox şeylər öyrənilməlidir. Biz onlardan öyrənə-öyrənə turizmi inkişaf etdirə bilərik. Ölkə ərazisində turizm infrastrukturunu genişləndirməklə daxili turizmi daha da inkişaf etdirmək olar.Xarici turistləri cəlb etmək üçün də 2 və ya 3 ulduzlu otellərin inşasına ehtiyac var. Bəzən bizdə hesab edirlər ki, turist xaricdən gəlirsə, demək, onun geniş imkanları var. Bu, səhv konsepsiyadır. Xaricdən gələn turistlərin əksəriyyəti aşağı seqmentə daxildir. Biz xarici turistləri ölkədə qəbul etmək imkanları yaratmalıyıq. Onlar internet vasitəsilə maraqlanıb qiymətləri baha görəndə geri çəkilirlər. Ona görə, ölkəyə turist cəlb etmək üçün müxtəlif tipli otellər və xidmətlər təşkil etməliyik. Bu istiqamətdə qiymət siyasəti düzgün qurulmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
