Bu gün bütün valideynlər və şagirdlər yeni dərs ilinin başlanması ilə bağlı nə zaman qərar veriləcəyini intizarla gözləyirlər. Ölkəmizin Təhsil Nazirliyi tərəfindən hələ buna qərar verilməsə də, bir neçə tədris variantı müzakirə edilir. Onlardan biri də hibrid təhsildir.
Bildiyimiz kimi, Təhsil Nazirliyinin rəsmi “Facebook” səhifəsi qarşıdan gələn yeni tədris ili ilə bağlı canlı yayım edib. Canlı yayımda iştirak edən Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri Rəşad Tağıyev bildirib ki, Azərbaycanda hibrid təhsil tətbiq edilə bilər. Hibrid təhsilin istisna olmadığını qeyd edən idarə rəhbəri qeyd edib: “Ölkə üzrə 4500-dən çox məktəb var. Elə yerlər var ki, orada yoluxma çox azdır. Ölkəni iki hissəyə - “sarı” və “narıncı” zonaya bölərək təkliflər verə bilmərik. Bu təkliflər ölkə üzrədir. Bu gün təhsil sistemi açıla bilməz deyə bir yanaşma var. Bu sözləri deyəndə, qərar verəndə, təkcə sıxlıq olan yerləri deyil, ölkəni nəzərə almalıyıq. Bilməliyik ki, hibrid təhsil sistemi harada yaxşı tətbiq oluna biləcək”.
Hibrid təhsil nədir, onun tətbiq edilməsi hansı nəticələri verə bilər?
Məlahət Mürşüdlü: “...şagirdlərə dərslər həftənin müəyyən günlərində ənənəvi qaydada məktəbdə, qalan günlər isə onlayn şəkildə keçiləcək”
Tanınmış təhsil eksperti Məlahət Mürşüdlü “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, hibrid dərslər qarışıq dərslər deməkdir. “Hibrid dərslər tətbiq edilərsə, burada söhbət dərslərin qarışıq keçirilməsindən gedir. Hibrid dərslər o deməkdir ki, dərslər məktəbə davamiyyət və onlayn şəkildə ola bilər. Belə deyək, hibrid dərslər tətbiq edilərsə, şagirdlərə dərslər həftənin müəyyən günlərində ənənəvi qaydada məktəbdə, qalan günlər isə onlayn şəkildə keçiləcək. Bunun isə müsbət effekt verəcəyini düşünmürəm. Bu məsələdə uşaqların psixologiyasını nəzərə almaq lazımdır. Hesab edirəm ki, hibrid dərslər nəticəsində şagirdlərin dərslərə marağı, meyli tamamilə itər. Buna yol verilməməlidir. Düşünürəm, ya tamamilə onlayn dərslərə keçilsin, ya da ənənəvi qaydada dərslərə başlansın. Bu iki variant daha doğru olardı. Bilirsiniz, xəstəlik tutan onu iki gün içində də tuta bilər. Xəstələrin faizi aşağı düşərsə, mart-aprel aylarındakı qədər yüksək olmazsa, xəstəliyə qarşı bütün təhlükəsizlik tədbirləri görülmək, qaydalara əməl etmək şərtilə dərslər ənənəvi qaydada keçilsə, daha yaxşı olar. Amma yoluxmanın faizi aşağı düşməzsə və xəstəlik artarsa, onda məsafədən tədrisə üstünlük verilməlidir. Biz istənilən vəziyyətə hazır olmalı və bunun üçün proqramlar hazırlamalıyıq. Çünki heç kim vəziyyətin necə dəyişəcəyini, yəni COVID-19-un davam edəcəyini, yaxud da yoxa çıxacağını proqnozlaşdıra bilmir. Bundan başqa, məktəblərin təmir vəziyyəti, təmizliyinin də nəzərə alınması çox önəmlidir. Çünki bu gün orta məktəblərin bəzilərində ayaqyolunun vəziyyəti elə də yaxşı deyil. Bunlar qaydasına salınmalıdır. Yeməkxanalar, məktəb bufetləri də hazır vəziyyətə gətirilməlidir.
M.Mürşüdlünün fikrincə, xəstəliyin səviyyəsi aşağı düşərsə və ənənəvi dərsləri bərpa etmək mümkün olarsa, onda dərsləri 2-3 növbəli də etmək olar və dərslər isə 45 dəqiqə deyil, 20-25 dəqiqə olmalıdır.
M.Mürşüdlü hesab edir ki, dərslər onlayn şəkildə davam edərsə, onda gərək məktəblər valideynləri işləyən şagirdlərin siyahısını müvafiq qurumlara təqdim etsinlər ki, Gürcüstanda olduğu kimi, nəzarətsiz qalan uşaqlara dəstək göstərilsin. “Sosial işçilər və könüllülər planlı şəkildə bu işə cəlb oluna və onların yardımından istifadə edilə bilər. Bunun üçün də, təbii ki, məktəbdə hər iki valideyni işləyən şagirdlərin siyahısı çıxarılmalıdır. Yəni valideyn evdə olmadığı müddətdə bu şəxslərin yardımından istifadə etmək olar. Bundan başqa, Türkiyə və Gürcüstan təcrübəsindən də istifadə etmək olar. Hansı ki, bu ölkələrdə dövlət tərəfindən dayəyə pul verilir və təhsil üçün ailələrə xüsusi paketlər hazırlanaraq təqdim olunub. Hətta pandemiyanın olmadığı dövrdə də Türkiyədə hökumət tərəfindən işləyən valideynlərin övladlarına baxmaq üçün dayə üçün vəsait ödənib” - deyə M.Mürşüdlü vurğuladı.
Kamran Əsədov: “Şagird sıxlığının aradan qaldırılması üçün də ən vacib məsələ hibrid dərslərin tətbiq edilməsidir”
Digər tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov da qeyd etdi ki, hibrid təhsilalma forması qarışıq təhsilalma forması hesab olunur. Həmkarından fəqrli olaraq, K.Əsədov hibrid dərslərin tətbiqini daha uyğun hesab edir. “Belə ki, dərslərin təkcə ənənəvi formada deyil, eyni zamanda, onlayn qaydada da keçilməsi üçün təhsil formasıdır. Hibrid dərsalma formasında şagirdlər həftənin müəyyən günlərində təhsil müəssisələrində, qalan günlərdə isə onlayn qaydada təhsil ala bilərlər. Orta ümumtəhsil məktəblərində dərslərin növbəli, günlərə görə məsafəli keçilməsi məqsədəuyğundur. Çünki pandemiya dövründə tədrisin ənənəvi qaydada keçilməsi mümkün deyil. Burada şagird sıxlığı yaşana bilər, şagird sıxlığının aradan qaldırılması üçün də ən vacib məsələ hibrid dərslərin tətbiq edilməsidir” - deyə K.Əsədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
