Ermənistan hakimiyyəti ilə Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində yaradılan separatçı rejim arasında qarşıdurma getdikcə daha maraqlı xarakter alır. Belə görünür ki, qarşıdakı dövr ərzində tərəflər əsas diqqəti bir-birinin mövqeyini sarsıtmağa yönəldəcək. İndiki vəziyyətdə separatçı rejimlə müqayisədə Nikol Paşinyan hakimiyyəti müəyyən qədər güclü görünsə də, yayılan məlumata əsasən, sabiq prezidentlər Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan prosesə daha fəal şəkildə müdaxilə etmək qərarına gəlib. Əsas niyyət isə gələn il ərzində də separatçı rejim rəhbərliyində tərəflərin hər birinin özünə yaxın saydığı şəxsi görməsidir.
Hazırda proseslərin gedişindən belə bəlli olur ki, Bako Saakyandan sonra “Qarabağ klanı” separatçı rejimin başında “təhlükəsizlik şurasının katibi” Vitali Balasanyanı görmək istəyir. Nikol Paşinya isə birmənalı şəkildə buna qarşıdır. Xatırladaq ki, artıq separatçı rejimin “rəhbəri” Bako Saakyan “təhlükəsizlik şurasının katibi” Vitali Balasanyanı vəzifəsindən kənarlaşdırıb. Buna səbəb Paşinyanın hakimiyyətinin separatçılara maliyyə yardımını davam etdirmək üçün Balasanyanın qovulmasını şərt kimi irəli sürməsidir. Balasanyan “Qarabağ klanı”nın əsas fiqurlarındandır və Paşinyana qarşı açıq mətnlə çıxışlar edib. Saakyan maliyyəni almaq üçün Paşinyanın şərtini yerinə yetirib, lakin eyni zamanda əks-həmlə də etdi. Belə ki, separatçı lider “fövqəladə hallar naziri” Levon Mnasakanyanı “polis rəisi” təyin etdi. Mnasakanyan separatçı rejimdə “müdafiə naziri” idi. Onun da bu postdan uzaqlaşdırılmasını Paşinyan istəmişdi. Çünki Mnasakanyan Paşinyan hakimiyyətinə qarşı “əraziləri Azərbaycana qaytarmaq” ittihamı irəli sürmüşdü. Ermənistanın “İrates” nəşri yazır ki, bu halda Paşinyan separatçı rejimlə qarşıdurmanı davam etdirməyi düşünür: “Ermənistanla qaşıdurma şəraitində Qarabağın “rəhbərliyi” mümkün qədər sakit şəkildə hakimiyyət dəyişikliyini həyata keçirməyə çalışır. Lakin bununla belə, bəzi qüvvələr bütün bunları qızışdırmağa və intriqalar yaratmağa çalışır. Qarabağdakı mənbələrimizin verdiyi məlumata görə, hazırkı vəziyyətdə prezidentliyə namizədlər içərisində təhlükəsizlik şurasının rəhbəri Vitali Balasanyan favoritdir və qarabağlılar ona xüsusi rəğbət bəsləyir. Qarabağdakı “hakimiyyətin” bəzi nümayəndələri gecə-gündüz “inqilabçıların” siyasətini tərifləyən Ara Harutyunyanı üstün tutursa, o zaman bu məsələdə digərlərinin ciddi ziddiyətləri var. Bizdə olan məlumata görə, Köçəryan öz şəxsi komandası ilə, Sarkisyan isə Respublika Partiyası ilə Balasanyana öz dəstəyini ifadə edib. Paşinyanın Balasanyana sərt münasibət göstərməsinin səbəbi də məhz budur”. Erməni nəşri yazır ki, Paşinyan bu durumda Köçəryan və Sarksiyanı da sıradan çıxarmaq üçün müvafiq addımlar atmağa çalışır. Məsələn, qeyd olunur ki, yaxın tezlikdə Serj Sarksiyana və bir neçə oliqarxa qarşı cinayət işləri açıla bilər. Ermənistan hüquq-mühafizə orqanlarının 3 istiqamətdə durmadan istintaq aparmasının səbəbi də bununla əlaqələndirilir. Bu istintaqlardan biri 1 mart hadisələri ilə bağlı Sarkisyana qarşı olan ifadələr, digəri aprel döyüşləri və nəhayət, üçüncüsü Mehri dəmir yolu cinayətinin araşdırmasıdır. Bundan əlavə, əldə edilən məlumatlara görə, inqilabın ikinci dalğasında Sarkisyana yaxın çevrə də istintaq araşdırmaları şousuna cəlb edilə bilər. Artıq Ermənistanın keçmiş maliyyə və kənd təsərrüfatı nazirləri Qaqik Xaçatryan və Serqo Karapetyana qarşı rəsmi ittiham irəli sürülüb. Onların adları dövlət subsidiyaları çərçivəsində fermerlərə güzəştli qiymətlərə gübrələr ayrılması ilə bağlı cinayət işində hallanıb. Keçmiş nazirlər Ermənistan dövlətinə milyard dram məbləğində zərər vurub. Zərərin böyük hissəsi artıq ödənilib. Maraqlıdır ki, Xaçatryan Karapetyanın üzərinə düşən ödənişi öz öhdəsinə götürüb. Bundan əvvəl Ermənistanın Araqatsot vilayətində fermerlərə gübrələrin paylanması zamanı baş verən sui-istifadə halları ilə əlaqədar 9 cinayət işi açılıb. Erməni mediası yazır ki, Sarksiyanın nazirlərinin sıradan çıxarılmasının əsas səbəbi “Qarabağ klanı”nın zəiflədilməsidir. Nazirlərdən sonra sıranın Sarksiyana çatacağı vurğulanır. Eyni zamanda, hələ də istitanqı davam edən Köçəryanın da yenidən həbsə atılmasına hazırlıq görülür. Respublika Partiyasının sözçüsü Eduard Şarmazanov vurğulayıfr ki, belə addımlar atan Paşinyan mədəni zalım, diktator və demokratiya məfhumuna yaraşmayan bir şəxsdir: “Bir adam yoxdurmu Paşinyana desin ki, bəsdir demokratiyadan danışdın? O hara, demokratiya hara? O, gizli dinləmələrdən, insan zorakılığından, xarici agentlərdən və sui-qəsdçi qüvvələrdən danışa bilər. Yoxsa ki, gəlib demokratiya zəfərini ortaya qoyub. Sən mədəni bir zalımsan və diktatorsan, məgər demokratiya sənə yaraşır?” Hazırda Qarabağda qarşıdakı “prezident seçkiləri” ilə əlaqədar olaraq separatçılarla İrəvanın çəkişməsinin daha da dərinləşəcəyi gözlənir. Erməni politoloqlar vurğulayır ki, bir çoxları Paşinyanın adamı kimi Dağlıq Qarabağın keçmiş “baş naziri” Araik Arutyunyanı görür. Politoloq Yervand Bozoyan bu xüsusda bildirir: “Birbaşa tərəfdaşı olmayan Paşinyan Arutyunyan üçün meydanı təmizləməyə çalışır, onun potensial rəqiblərini hədəfə götürür”. Bütün bunlar separatçı rejimlə İrəvan arasında gərginlyin hələ də davam edəcəyini deməyə əsas verir.
Tahir TAĞIYEV
