Azərbaycanın işğalçı Ermənistan üzərində əzici hərbi üstünlüyünü artırması düşmən ölkədə böyük narahatlıqla qarşılanmaqda, eyni zamanda danışıqlar prosesində ölkəmizin daha güclü mövqe sahibi kimi çıxış etməsini təmin etməkdədir. Məhz bu fonda Azərbaycan həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə işğalçı Ermənistanı kifayət qədər sıxışdırmaqdadır. Ölkəmizin əldə etdiyi bu üstünlüklər beynəlxalq miqyasda da açıq etiraf edilməkdə, Ermənistana Dağlıq Qarabağ münaqişəsini dinc müstəvidə həll etməyin vacibliyinə dair ünvanlanan tövsiyələr artmaqdadır.
Açıq şəkildə vurğulanır ki, İrəvan məsələnin dinc müstəvidə çözümü üçün müvafiq addımlar atmasa, Ermənistanın özündən belə əsər-əlamət qalması böyük sual altına düşəcək. Bu xüsusda ukraynalı hərbi ekspert Oleq Jdanovun “Obozrevatel” nəşrinə müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər xüsusi diqqət cəlb edir. Ekspert diqqəti ona yönəldir ki, Ukrayna ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün Azərbaycanın hazırlıq təcrübəsindən faydalanmalıdır. Oleq Jdanov bildirir ki, ötən dövr ərzində Azərbaycan ordusunu əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib və bu da ona danışıqlar prosesində daha güclü mövqe sahibi olmağa imkan verib. O qeyd deir ki, Ukrayna da Azərbaycan kimi öz ərazi bütövlüyünü hərbi yolla bərpa etməyə hazır olmalıdır: “Ukrayna öz ərazilərini hərbi yolla geri qaytarmağa hazır olmalıdır və düzgün dövlət yanaşması olarsa, bir il ərzində ən azı Donbasdakı qoşun qruplaşmasını modernizə edib döyüş vəzifələrinin yerinə yetirilməsinə hazırlaya bilər. Əslində ordu əraziləri geri qaytarmağa Minsk razılaşmasından dərhal sonra hazırlaşmalıydı. Çünki atəşkəs Ukraynanın xeyrinə deyil. Belə münaqişələrdə həmişə iki yol olur: siyasi yol və hərbi yol. Yaxud onların kombinasiyası, yəni güc tətbiq etmə ilə danışıqlara məcbur etmə. Lakin istənilən halda, prezident danışıqlar prosesinə çıxırsa və bilirsə ki, arxasında məsələni minimal itkilərlə həll edə biləcək güclü ordu var, o zaman danışıqlar prosesi güc nöqteyi-nəzərindən gedir. Prezident başa düşür ki, üstünlük onun tərəfindədir və özünü daha inamlı hiss edir. Məsələn, Azərbaycan. Onlar gündəmdə birinci məsələ kimi Dağlıq Qarabağda hərbi əməliyyatları qoyurlar. Onların ordusu o dərəcədə hazırlıqlıdır ki, bir döyüş əməliyyatı ilə bütün Ermənistanı yerlə bir edə bilərlər. Bu da qüvvələr bölgüsünü dəyişir, onların danışıqlar prosesindəki mövqeyini dəyişir”.
Ekspertin fikirlərindən də göründüyü kimi, Azərbaycan hərbi müstəvidə əldə etdiyi üstünlüklər sayəsində işğalçı Ermənistanı kifayət qədər təzyiq altında saxlaya bilir. Bunun əvəzində isə Ermənistan getdikcə daha zəif duruma düşür. Ermənistanın Respublika Partiyasının mətbuat katibi Eduard Şarmazanov da bunu açıq şəkildə etiraf edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan hərbi, diplomatik qüdrətini artırdığı halda, Nikol Paşinyanın rəhbərliyi altında hökumət bir sıra təhlükəli əlamətlərə qarşı cinayət tolerantlığı nümayiş etdirir: “Son bir il ərzində Ermənistanda böyük sürətlə xəyanət, transgenderlik və həmcinsliliyin total şəkildə təbliğatı aparılır. Paşinyanın rəhbərliyi altında hökumət bu təhlükəli əlamətlərə qarşı cinayət tolerantlığı nümayiş etdirir. Homoseksuallar polislə toqquşdu, hakimiyyət susdu, transseksual erməni parlamentində təbliğat apardı, hökumət bunu da qınamadı. İndi də kitab təqdimatları təşkil edirlər və 3-6 yaş arası uşaqları hədəfləyirlər. Hökumətdəkilərin bunu qınamaması azmış kimi, biz qınayanları da siyasi saxtakarlar adlandırırlar. Onlar kimi siyasi transgender olmaqdansa, siyasi saxtakarlıqda ittiham edilmək daha yaxşıdır”. Şarmazanov qeyd edib ki, belə vəziyyət cəmiyyətə mənfi təsir edərək onu ruhdan salır və bu da ölkəni fəlakətə sürükləyir: “Bu gedişlə biz çağrışlara cavab verə, Ermənistanı məhvdən qoruya bilmərik. Biz zəifləyirik, bunu Azərbaycan diqqətdən qaçırmır, mövqelərini daha da gücləndirir”.
Eyni mövqeni “Milli Gündəm” partiyasının təsisçi qrupunun katibi Ara Qasparyan da bölüşür. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın güclənməsi, Ermənistanın zəifləməsi fonunda müharibə ehtimalı getdikcə artır: “Amma bunlara rəğmən, hökumət erməni ictimaiyyətini müharibəyə hazırlaya bilmir. Azərbaycanda isə əks proses baş verir. Xatırladım ki, Azərbaycanın hərbi xərcləri 2013-2014-cü illərdə pik nöqtəsinə çatmaqla 3.7 mlrd dollar təşkil etsə də, bundan sonra hərbi xərclər tədricən azaldılıb. Buna baxmayaraq, müharibə ehtimalı getdikcə artır, çünki Azərbaycan silahlanmanı başa çatdırdığını bildirir. Qarabağ məsələsini güc yolu ilə həll etməyə hazırlaşır. Bizdə isə buna hələ də lazımi diqqət yetirilmir. Ona görə də 2016-cı ilin aprel sürprizlərini yenə yaşaya bilərik”.
Bütün bunlar işğalçı tərəfin ordumuzun gücündən əhəmiyyətli dərəcədə çəkindiyini aydın nümayiş etdirir. Həqiqətən də ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası məsələsində əsas güc məhz Azərbaycan ordusudur. Ordumuzun 2016-cı ilin şanlı aprel döyüşlərindən sonra Günnüt zəfəri də bunun təsdiqidir və elə o vaxtdan bəri ermənilərdə ciddi narahatlıq yaradıb. Ordunun inkişafına, onun təchizatının yüksəlməsinə göstərilən diqqət artıq öz nəticələrini verir. Bakı bu sahədə mövqeyini onunla əsaslandırır ki, müharibə aparan ölkənin güclü ordusunun olması şərtdir. Məhz bu fonda indi ordumuz qısa müddətdə işğal altında olan ərazilərimizi erməni terrorçularından təmizləməyə qadirdir. Ölkəmizin davamlı olaraq aldığı ən müasir hərbi texnikalar da düşmən üzərində üstünlüyümüzü əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldir. Son illər ərzində ən müasir texnika və silahlar alınır, eyni zamanda ölkənin özünün müdafiə sənayesinin sürətli inkişafı artıq xarici ölkələrin silah-sursat asılılığından azad olunmasını şərtləndirir. Bu gün Azərbaycan MDB məkanında dörd ölkədən biridir ki, onun müasir tələblərə cavab verən müdafiə sənayesi mövcuddur. O da xüsusi qürurverici haldır ki, bu gün ölkəmiz ən müasir silahların ixracatçısıdır. Bütün bunlar həm də onun təsdiqidir ki, güclü Azərbaycan ordusu istənilən döyüş tapşırığını, hücum əməliyyatını yerinə yetirməyə qadirdir. Məhz qeyd edilən amillər də artıq Ermənistanda ciddi təşviş yaradır. Bunu bu günlərdə Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Vigen Sarkisyan da açıq şəkildə etiraf edib. O bu məsələ barədə danışarkən Azərbaycan ordusunun gücünü və böyüklüyünü diqqətə çatdırıb: "Vəziyyətdən asılı olmayaraq, erməni tərəfi Azərbaycanın hərəkətlərinə cavab verməlidir. Azərbaycan ordusu çox güclü, təhlükəli və qüdrətlidir. Azərbaycan ordusu Ermənistan üçün, həyatımız və müstəqilliyimiz üçün təhlükədir. Biz hər zaman hazır olmalıyıq. 2016-cı ilin aprel ayından dərs çıxarmalıyıq". Beynəlxalq miqyasda da ordumuza verilən qiymət Vigen Sarkisyanın və digər ermənilərin narahatlıqlarının əbəs olmadığını göstərir. Belə ki, son illərdə güclü hərbi potensialın təkmilləşdirilməsi nəticəsində artıq Azərbaycan ordusunun adı dünya miqyasında güclülər sırasına daxil edilməkdədir. Beynəlxalq hərbi ekspertlərin də etiraf etdiyi kimi, müdafiə qüdrəti artan Azərbaycanın reytinqinin yüksək səviyyədə olması bu istiqamətdə atılan addımların real təzahürüdür. ABŞ-ın “Global Firepower” araşdırma mərkəzinin son hesabatı da bunların təsdiqdir. Xatırladaq ki, “Global Firepower” bu günlərdə 2019-cu il üçün dünya orduları reytinqini dərc edib. Portal analitiklərinin hesablamalarına görə, Azərbaycan ordusu 137 ölkə arasında 52-ci yeri, Ermənistan ordusu 96-cı yeri tutur. Elə bu beynəlxalq qiymətləndirmənin özü də güc baxımından Azərbaycanın hansı üstünlüklərə malik olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirir. Düşmən özü də görür ki, Ermənistanın dağınıq ordusu yüksək mənəvi-psixoloji durumu, təchizatı və nizam- intizamı ilə fərqlənən Azərbaycan əsgərinin qarşısında dayana bilməz. Məhz belə bir vaxtda Ermənistan mediası ordularında ciddi nöqsan və böhran barədə yeni maraqlı məlumatlar yaymaqdadır. Düşmən ölkənin mediası Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində yerləşdirilən erməni hərbi birləşmələrinin əsgərlərinin müəmmalı şəkildə güllə yarası aldığını, yaxud yoxa çıxdıqlarını yazır. “Lragir” saytının məlumatına görə, bir həftə əvvəl 32 yaşlı gizir Arqişti Stepxanyan başından güllə yarası alıb. Mayın 4-də isə 1998-ci il təvəllüdlü əsgər Aqanik Zorolyan yaralanıb: “Bununla yanaşı, 1-3 may tarixində Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri “Mustafa Kamal Atatürk-2019” təlimləri keçirdilər. Cəbhədə baş verənlər fonunda bu təlimlər diqqət çəkir. Azərbaycan müttəfiqi ilə birgə açıq mesaj verir, bizim ordumuzda isə, buna cavab vermək əvəzinə, daha ciddi problemlər yaşanır”. Sayt erməni əsgərlərin yaralanması və ya yoxa çıxmasının digər versiyası kimi ordu daxilindəki çəkişmələri də göstərir. Belə ki, erməni zabitlər, yaxud əsgərlər bir-birilə qarşıdurma yaşayır, bəzən bir-birini güllələyərək, günahkar kimi Azərbaycan tərəfini göstərirlər. Bu versiyanın həmişə mövcud olduğuna diqqət çəkən erməni şərhçi Karpis Paşoyan isə son dövrlər Azərbaycan ordusunun Dağlıq Qarabağ danışıqları fonunda aktivləşdiyini bildirib: “Faktların analizi göstərir ki, Azərbaycan danışıqlara paralel olaraq, cəbhədə vəziyyəti ələ alır. Hazırda baş verənlər “aprel müharibəsi”ndən öncəki vəziyyəti xatırladır. Bakının addımları İrəvanın manevr imkanlarını daraldır”.
Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı Azərbaycanın, digər sahələrlə yanaşı, hərbi müstəvidə də mövqeləri kifayət qədər güclüdür. Məhz bu durumda Azərbaycan işğal altındakı ərazilərini güc yolu ilə azad etməyə hazır olduğunu ən yüksək səviyyədə bəyan edib. İndi seçim erməni tərəfindədir: düşmən ya zəbt etdiyi ərazilərin dinc yolla azad olunmasına başlamalıdır, ya da qüdrətli Azərbaycan ordusunun dağıdıcı zərbəlrinə hazır olmalıdır.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap olunur.
