Ermənistan əhalsinin sayı ilbəil azalır. Əvvəllər bu barədə məlumatlar gizlədilsə də, əhalinin ölkəni kütləvi tərk etdiyi rəsmən təsdiqlənməsə də, artıq mövcud hakimiyyət faktı ört-basdır edə bilmir.
Ermənistan mətbuatının yaydığı məlumata görə, bu ölkədə əhalinin siyahıya alınması prosesi keçirilib. Bundan əvvəl əhalinin sonuncu siyahıya alınması 8 il bundan öncə, 2011-ci ildə baş verib. Ermənistanın Milli Statistika Komitəsinin yaydığı rəsmi məlumata görə, 2019-cu ilin 1 aprel tarixində keçirilən siyahıyaalmaya əsasən, əhali sayı 2 milyon 962.1 nəfər təşkil edir. Bu siyahıyaalmadan maraqlı nəticə meydana çıxır. Bu qurum tərəfindən 2018-ci illə 2019-cu il arasında müqayisə aparılıb və Ermənistan əhalisinin son bir ildə 7, 8 min nəfər azaldığı ortaya çıxıb. Bu ilin ilk 4 ayında isə əhalinin sayı 3,2 min nəfər azalıb. Ermənistanda şəhər əhalisinin sayı 1 aprel tarixinə qədər 1 milyon 893 min nəfər təşkil edib. Burada 1,1 min nəfər azalma müşahidə olunur. Kənd əhalinin sayının azalması isə daha qabarıq formada özünü göstərir. Belə ki, kənd əhalisi 6700 nəfər azalıb. Ermənistanın Milli Statistika Komitəsinin yaydığı digər məlumata görə isə ilin I rübündə 8 min 42 min uşaq dünyaya gəlib. Bu da ötənilki göstərici ilə müqayisdə 3,1 faiz azdır.
Bu gün Ermənistanda demoqrafik vəziyyətin həddindən artıq acınacaqlı olduğunu Ermənistanın Milli Statistika Komitəsi özü rəsmən təsdiqləyir.
Son 1 ildə Ermənistan əhalisinin 7, 8 min nəfər azalmasını şərh edən demoqrafların bildirdiyinə görə, Ermənistanın boşalması prosesi illərdir davam edir. Demoqrafların və sosioloqların bildirdiyinə görə, bu gün əsasən də Ermənistan kəndlərinin boşalması prosesi sürətlə gedir. Əhalinin ölkəni tərk etməsi səbəblərinin yalnız sosial-iqtisadi durumla bağlı olmadığını deyən mütəxəssislər hesab edirlər ki, burada siyasi amillər də özünü açıq şəkildə büruzə verir.
Aytəkin Kamranqızı: “Ermənistanda baş verən sosial-iqtisadi, siyasi böhranlar, yoxsulluq, işsizlik əhalidə bu ölkənin gələcəyinə inamı kəskin şəkildə azaldıb”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızının bildirdiyinə görə, Ermənistan cəmiyyətində stabillik çoxdan pozulub və bunu bərpa etmək üçün mövcud hökumət addımlar atmaq əvəzinə, özlərindən əvvəl hakimiyyətdə olanları təkrar edir. Bu gün Ermənistanın ən yoxsul ölkələr sırasında olduğunu deyən sosioloq hesab edir ki, işsizlik, çörəksizlik problemi ilə üzləşən, normal təhsil almaq imkanlarından məhrum olan insanlar Ermənistanda yaşamaqdan imtina edirlər. “Ermənistan həddindən artıq yoxsul bir ölkədir. Hesablamalara görə, Ermənistanda yoxsulluq səviyyəsi 40% təşkil edir. Bu da ölkə əhalisinin sosial-maddi vəziyyətinin aşağı səviyyədə olmasının əsas göstəricisidir. Sosioloji qənaətlərimiz belədir ki, Ermənistan müstəqillik əldə etdikdən sonra burada iqtisadi və sosial problemlərin daha da çoxaldığı müşahidə ediliməkdədir. Bu problemlər bu günə qədər öz həllini tapmayıb. Bu amil də Ermənistanda təhlükəli sayılan demoqrafik problemi orataya çıxarıb. Bu gün Ermənistanda ciddi demoqrafik problemlər mövcuddur və ölkə əhalisi kütləvi olaraq buradan köçüb gedir. Fakt budur ki, Ermənistan əhalisinin böyük əksəriyyəti sürətlə ölkəni tərk edib başqa ölkələrə üz tutur. Mövcud hakimiyyət təmsilçiləri xalqın rifah halının düzəlməsi istiqamətində heç bir addım atmır, onlar da özlərindən əvvəlkilərin yolu ilə gedirlər. Ermənistanda baş verən sosial-iqtisadi, siyasi böhranlar, yoxsulluq, işsizlik əhalidə bu ölkənin gələcəyinə inamı kəskin şəkildə azaldıb, bu da onların ölkəni tərk etməsinə səbəb olur. Hətta yadımdadır ki, Ermənistanda əhali sayının günü-gündən azalması BMT-nin sənədlərində də əks olunmuşdu” - deyə ekspert qeyd etdi.
Vaqif Abışov: “Bu ölkədə həqiqətən də vəziyyət acınacaqlıdır”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Vaqif Abışov hesab edir ki, Ermənistanda son bir ildə əhali sayının 7, 8 min nəfər azalmasının müxtəlif səbəbləri var. O hesab edir ki, sabitliyin olmadığı Ermənistanda əhalinin ölkəni tərk etməsi təbii görünür. “Ümumiyyətlə, demoqrafik vəziyyət heç bir vaxt stabil olmur. İnsanlar müxtəlif səbəblərdən miqrasiya edirlər. Ermənistandakı vəziyyətə gəlincə, deyim ki, bu əsasən ölkədəki siyasi vəziyyətlə, o ölkənin iqtisadi-sosial gücünün hədsiz dərəcədə zəif olması ilə bağlıdır. Bu ölkədə həqiqətən də vəziyyət acınacaqlıdır. Bir vaxtlar Ermənistan hökuməti bu ölkənin boşaldığı faktını təsdiqləmirdi, əksinə, ortaya yalançı, şişirdilmiş rəqəmlər çıxarırdılar. İndi isə 1 ildə 7, 8 min nəfərin ölkəni tərk etdiyini gizlədə bilmirlər, say o qədər çoxdur ki, bunu ört-basdır etmək mümkün deyil. Bu gün Ermənistan əhalisi sabitliyin nə olduğunu bilmir, bu ölkədə təşviş, qorxu amili çox güclüdür. Ermənistandan köçənlərin bir qismi hesab edir ki, Azərbaycan gec-tez Ermənistan tərəfindən işğal edilən torpaqlarını geri qaytaracaq, bu da ölkənin daha pis vəziyyətə düşməsinə səbəb olacaq. Odur ki, əhalinin bir qismi bundan əndişələnib ölkədən köçüb gedir. Bir qismi isə əsasən işsizlik ucbatından, bir parça çörək qazanmaq üçün xarici ölkələrə üz tutur. Bilirsiniz, hazırda Ermənistan əhalisi hər an hakimiyyət dəyişikliyinin baş verəcəyini gözləyir. Yadınızdadırsa, bir neçə il əvvəl Ermənistan parlamenti güllələnmişdi. Bunun xofu da hələ camaatın canından çıxmayıb. Ermənistanda hökm sürən qeyri-sabitlik, siyasi böhran, işsizlik, yoxsulluq əhalinin 1 ildə 7, 8 min nəfər azalmasına gətirib çıxarıb”.
V.Abışovun sözlərinə görə, 7,8 min nəfərin içində ən çox kəndlərdən köçənlərin olması onu göstərir ki, Ermənistan kəndləri tamamilə boşalır. O, həmçinin, qeyd etdi ki, miqrasiya edənlər sırasında gənclərin üstünlük təşkil etməsi həm işsizlik problemi ilə bağlıdır, həm də bu ölkədəki acınacaqlı siyasi vəziyyətlə.
İradə SARIYEVA
