Məlum olduğu kimi, Türkiyənin Yüksək Seçki Komissiyası (YSK) İstanbulda təkrar bələdiyyə seçkisinin keçirilib-keçirilməyəcəyi ilə bağlı son qərarını verib. Uzun araşdırmalardan sonra YSK İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyə başqanı seçkisinin təkrarlanmasını qərara alıb. YSK üzvlərinin 7-si qərarın lehinə, 4-ü əleyhinə səs verib.
Qərara görə, İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyə başqanı seçkilərinin nəticələri ləğv edilib. Yeni seçkilər 23 iyun tarixinə – bazar gününə təyin olunub. Qeyd edək ki, YSK mart ayının 31-də keçirilmiş bələdiyyə seçkilərində İstanbulda qanun pozuntularının olması ilə bağlı AKP-nin şikayəti əsasında belə qərar verib. Hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) və onun Milliyyətçi Hərəkat Partiyasından (MHP) olan müttəfiqləri Türkiyənin Yüksək Seçki Komissiyasına şikayət ərizəsi təqdim edib. Onlar İstanbulda seçki pozuntularının olduğunu iddia edərək nəticələrin ləğv olunmasını, seçkinin yenidən keçirilməsini tələb ediblər.
İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyəsi sədrliyi uğrunda ən çox səsi Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) namizədi Əkrəm İmamoğlu və hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) namizədi Binəli Yıldırım toplamışdı. YSK Əkrəm İmamoğlunun 26 min səs fərqi ilə qalib gəldiyini açıqladıqdan sonra AKP seçkinin nəticələrinə etiraz etmiş və bir çox rayonda səslərin yenidən sayılmasına qərar verilmişdi. Etibarsız hesab edilmiş yüz minlərlə səs, habelə bəzi məntəqələrdə bütün səslər həftələrlə yenidən sayılmışdı. Aprelin 17-də səslərin təkrar sayılması prosesi başa çatıb və səs fərqi 12 min nəfərədək düşmüşdü. Bu da ortada İmamoğlunun xeyrinə saxtakarlığın olduğu iddialarını daha da artırmışdı. AKP bu iddialarını təsdiqləyən sənədləri YSK-ya təqdim edərək, nəticələrin bütünlüklə ləğvini tələb etmişdi. YSK uzun araşdırmalardan sonra İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyə başqanı seçkilərində saxtakarlığa yol verildiyinin təsbit olunduğunu bəyan edərək, seçkinin təkrar keçirilməsinə qərar verdi. Qeyd edək ki, Türkiyə prokurorları da İstanbulda keçirilən yerli seçkilər zamanı qanun pozuntuları iddiası ilə 32 iş üzrə istintaqa başlayıb və 100-dən çox seçki məntəqəsinın səlahiyyətlilərini şübhəli qismində sorğu-sual ediblər.
Martın 31-də keçirilmiş yerli seçkilərdə İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyə başqanı seçilən Əkrəm İmamoğlu YSK-nın nəticələri ləğv edib yeni seçkilər təyin etməsindən sonra Beylikdüzü rayonunda on minlərlə tərəfdarının qarşısına çıxıb. İmamoğlu çıxışını Ramazan ayının ilk günü ilə bağlı mesajlar verməklə başlayıb. Bildirib ki, Ramazan ayı birləşmə, qucaqlaşma, qul haqqı yeməmə ayıdır. “Biz bu ölkədə qul haqqı yeyilməsini istəmirik” - o bildirib.
İmamoğlu YSK-nı təzyiqlərə boyun əydiyi üçün qınayıb. O deyib ki, İstanbul seçkilərinin nəticələrinin anasının südü kimi halal olduğuna əmindir: “Bu millət bizi seçib. İndi sizlərə söz verirəm. Yolumuz uzun, həyəcanımız yüksək, gəncliyimiz var. Biz ədalətə susamış, demokratiyaya inanan türk gənciyik. Bu millətin önünü heç kim kəsə bilməz”.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) parlamentdəki fraksiyasının genişləndirilmiş toplantısında yaranmış vəziyyətə münasibət bildirib: “Sadəcə ləğv edilən etibarsız bülletenlərin sayılması zamanı fərqin azalması bizi şübhələndirdi. Bununla İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyəsi sədrliyinə iyunun 23-də təkrar seçkilərin keçirilməsi barədə qərar qəbul edilib. Bu müddətdə fəaliyyət göstərərək seçkini qazanmağa çalışacağıq”.
Ərdoğan 15 min seçicinin iradəsinin qəsb edilməsinin yolverilməz olduğunu vurğulayıb.
Xatırladaq ki, Avropa Birliyi Türkiyədən yaranmış vəziyyətlə bağlı, yəni İstanbuldakı seçki nəticələrinin ləğvinə dair tutarlı sübutların təqdim olunmasını tələb edib. Bir günün içərisində lirənin kursunda kəskin ucuzlaşma qeydə alınıb. YSK-nın qərarı élan olunan gün əhali İstanbul küçələrinə axışıb və etirazını ifadə edib. Bu vəziyət Türkiyənin gələcəyi üçün nə vəd edir?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, hadisələrin bu axarla cərəyan etməsi Türkiyə üçün yaxşı nəsə vəd etmir: “ Mən bir az əvvəl Türkiyə televiziyasında gedən bir verilişi izlədim. Münasibət çox mənfidir. Hətta bunu Türkiyədəki demokratiyaya, dövlətin imicinə vurulan ən böyük zərbə kimi dəyərləndirirlər. YSK-nın son qərarını davamı gələ biləcək zəlzələ ilə eyniləşdirirlər. Artıq Türkiyənin çox tanınmış sənət adamları, elm xadimləri, idmançıları sosial şəbəkələrdə hamını susmamağa çağırırlar. İmamoğlunun paylaşdığı videolara qısa zaman ərzində milyonlarla baxış olur. Orada gedən müzakirələrdən hiss edilir ki, hakimiyyət bu addımını əsaslandırmaqda çətinlik çəkəcək. Mən də hesab edirəm ki, bununla ciddi qanun pozuntusuna yol verilib. Buna qədər YSK-nın 11 üzvü olub. 4-5 ay ərzində onlardan 4-nü ağır ittihamlarla həbs ediblər. Nəticədə YSK-nın tərkibi fərqli düşünənlərdən seyrəldilib. Hətta yerdə qalan 7 nəfərdən belə bu qərarı güclə ala biliblər. Bu 7 nəfərdən cəmi 4-ü səs verib. Onlardan bir nəfər belə səsvermədən imtina etsəydi, alınmayacaqdı. Elə YSK-dakı proseslər ora basqının olduğunu göstərir. Hesab edirəm ki, Türkiyəyə güclü beynəlxalq basqı olacaq və bu proses təkrar seçkidə İmamoğlunun səs faizini azı bir milyon nəfərə kimi artıracaq. Mənə elə gəlir ki, ölkənin mənafeyi naminə bu addıma gedilməməliydi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
