Körfəz ölkələri İran-ABŞ-İsrail münaqişəsindən qaynaqlanan böhran səbəbindən ABŞ-la investisiya sazşlərini yenidən nəzərdən keçirdikləri bildirilir.
ABŞ və İsrailin Tehrana hücumları davam etdikcə Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Bəhreyn və Oman ciddi itkilərlə üzləşiblər.
"The Financial Times" qəzeti Körfəz rəsmisinə istinadən bildirir ki, Körfəz ölkələri İranın hücumlarından sonra maliyyə çətinlikləri ilə üzləşib və bunu aradan qaldırmaq üçün xarici investisiyalarını və gələcək öhdəliklərini yenidən nəzərdən keçirməyə başlayıblar.
Qeyd olunur ki, bölgə ölkələri fərqli iqtisadi alternativləri nəzərdən keçirir.
Rəsmi şəxsə görə, bu vəziyyət xarici hökumətlərə və ya şirkətlərə investisiya öhdəliklərindən tutmuş idman sponsorluqlarına, biznes və investorlarla müqavilələrə və hətta səhm satışlarına qədər hər şeyə təsir edə bilər.
Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt və Qətər bu təzyiqləri birgə müzakirə edirlər. Rəsmi şəxs bildirib ki, bir çox Körfəz ölkəsi fors-major şərtlərini nəzərdən keçirməyə başlayıb. Onlar həmçinin mövcud müharibənin yaratdığı gözlənilən iqtisadi təzyiqi azaltmaq üçün mövcud və gələcək öhdəliklərini nəzərdən keçirirlər.
Qeyd edilib ki, Yaxın Şərqin ən böyük iqtisadi güclərinin investisiyalarını geri çəkmə ehtimalı Ağ Evdə də diqqətlə izlənilir.
Qətərdə dünyanın ən böyük mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) müəssisələrindən birində dron hücumundan sonra istehsal dayandırılıb və Qətər hökuməti fors-major vəziyyət elan edib. Səudiyyə Ərəbistanında isə böyük neft emalı zavodu olan “Aramco”ya da hücum edilib.
Körfəz ölkələrinin milyonlarla dollar ianə etdiyini qeyd edən rəsmi bildirib ki, bu ölkələrin bu gün bunu sorqulamaq hüququ var: “Bu pul hara getdi? Biz sülh təşəbbüslərini maliyyələşdiririk, yoxsa bizi riskə atan müharibəni?"
ABŞ prezidenti Tramp ötən il Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və BƏƏ-yə səfər edib. Bu səfərdən sonra Tramp ölkəsinə təxminən 3,2 trilyon dollar dəyərində müqavilələrlə qayıdıb. Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-a təxminən 600 milyard dollar dəyərində investisiya qoymağı vəd edib. Qətər Əl-Udeyd Amerika hava bazasını inkişaf etdirmək üçün 10 milyard dollar investisiya qoymağı vəd edib. İki ölkə arasında ümumi dəyəri 1,2 trilyon dollar olan investisiya müqavilələri imzalanıb. BƏƏ və ABŞ isə 10 il müddətində 1,4 trilyon dollar dəyərində investisiya yatırmağı öhdələrinə götürən müqavilələr imzalayıblar.
Tahir TAĞIYEV
