Arzuxan Əlizadə: “Əraqçının ifadə etdiyi şərtlər daxilində ABŞ İranla saziş imzalamayacaq”
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçı ölkəsinin problemli məsələlər üzrə ABŞ-la ciddi və bərabərhüquqlu danışıqlar aparmağa hazır olduğunu bildirib. Onun fikrincə, İran ABŞ-la bərabərhüquqlu, ədalətli və vicdanlı nüvə sazişi bağlaya bilər, ancaq bu şərtlə ki Birləşmiş Ştatlar məcburetmə prinsipindən əl çəksin:
“İran nüvə proqramı ətrafındakı böhranı həll etmək üçün ABŞ-la danışıqları bərpa etməyə hazırdır. Biz etimadı bərpa etmək məqsədilə bərabər mövqedən çıxış edən və qarşılıqlı hörmət əsasında olan danışıqlara hazırıq. Ancaq danışıqlara təhdidlə başlamaq olmaz. İlk növbədə təhdid dili kənara qoyulmalıdır”.
Maraqlıdır, bu cür sazişin imzalanması perspektivləri nə dərəcədə realdır? Əraqçı səsləndirdiyi fikirlər əsasında saziş deyəndə nəyi nəzərdə tutur? Yəni bərabərhüquqlu, ədalətli və vicdanlı nüvə sazişi nə deməkdir?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən AMİP sədri, millət vəkili Arzuxan Əlizadə hesab edir ki, Əraqçının ifadə etdiyi şərtlər daxilində ABŞ İranla saziş imzalamayacaq: “Əgər Birləşmiş Ştatlar bunda maraqlı olsaydı, indiyə qədər danışıqlar bu qədər uzanmazdı. ABŞ İranın diqtə etdiyi şərtlərlə heç vaxt saziş imzalamayacaq. İran tərəfinin nə deməsindən asılı olmayaraq Tramp buna getməyəcək. Bir şeyi nəzərə almaq lazımdır ki, Tramp birinci prezidentliyi dövründə ABŞ İranla imzalanan nüvə sazişindən 2018-ci ilin mayında birtərəfli qaydada çıxıb. Söhbət 2015-ci ildə Altılıq ölkələrinin İranla imzalanan nüvə sazişindən gedir. Obamanın prezidentliyi dövründə ABŞ-ın iştirakı ilə bu saziş imzalanıb. Deməyim odur ki, əgər Tramp sazişdə maraqlı olsaydı, 2015-ci il sazişindən çıxmazdı. Hazırda İranın arzuladığı saziş ondan ibarətdir ki, ABŞ nüvənin zənginləşdirilməsinə mane olmasın. Ancaq məsələ ondadır ki, Birləşmiş Ştatlar mövcud İran hakimiyyətinin nüvənin zənginləşdirilməsindən dinc məqsədlər üçün istifadə edəcəyinə inanmır. Onlar əmindilər ki, molla rejimi fürsət yaranan kimi nüvə silahını əldə etməyə çalışacaq. O zaman ABŞ-ın İrana təsir imkanı çətin olacaq. Üstəlik, əgər İran nüvə silahına malik olsa, bu, damino effekti verəcək. Regionun böyük dövlətləri olan Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və digər dövlətlər də nüvə silahı əldə etməyə çalışacaqlar. Ona görə də Vaşinqton bütün vasitələrlə İranın belə bir imkana sahib olmasını əngəlləməyə çalışır”.
Vidadi ORDAHALLI
