Təbriz Musayev: “Bu, Hindistan-Rusiya ticarət əlaqələrinə mənfi mənada təsirsiz ötüşməyəcək”
Avropa İttifaqı və Hindistan təxminən 20 il davam edən danışıqlardan sonra azad ticarət haqqında sazişi razılaşdırıblar. Bu, Aİ və Hindistan arasında bütün dövrlərin ən böyük ticarət sazişi hesab olunur. Tərəflər ticarət sazişi ilə yanaşı, təhlükəsizlik-müdafiə paktı da imzalayıb.
Burada maraqlı olan odur ki, Aİ və Hindistan arasında əldə edilən bu razılaşma Dehli-Moskva münasibətlərinə necə təsir göstərəcək? Çünki hələ də Hindistan Rusiya neftinin böyük alıcısıdır.
Maraqlıdır, Hindistan böyük ölçüdə Rusiya neftindən imtina edərmi? Həm də bunun ABŞ-Avropa İttifaqı münasibətlərinə necə təsir göstərəcəyi maraq doğurur. Çünki Hindistan Rusiya nefti aldığına görə ABŞ bu ölkəyə rüsum tətbiq edir.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən İrəvan Azadlıq Təşkilatının sədri Təbriz Musayev hesab edir ki, bu sazişdən sonra Hindistanın Rusiyanın əsas partniyoru olacağı real deyil: “Bundan sonra Hindistan Rusiyadan nəinki neft idxalını, hətta digər məhsulların idxalını azaldacağı güman edilir. Çünki Hindistan həm də Rusiyadan ən çox silah idxal edən ölkələrdən biri idi. Hindistanda olan hərbi texnika, raket sistemləri, qırıcı təyyarələr əsasən Rusiya istehsalı idi. Yəni Hindistan Rusiyadan təkcə neft idxal etmir. Ukrayna müharibəsi ilə əlaqədar Aİ-Rusiya münasibətləri çox gərgindir. Aİ Rusiyaya qarşı bir sıra sanksiyalar qəbul edib. Hindistanla Aİ arasında imzalanan ticarət sazişinə görə, hər iki tərəf satışa çıxarılan malların 90 faizdən çoxuna idxal rüsumlarını ləğv edir və ya azaldır. Bu, Hindistan üçün çox ciddi iqtisadi dividentdir. Hindistan məhsullarını rahat şəkildə Avropa bazarında satacaq. Hindistanın Çin və ABŞ-dan asılılığı azalacaq. Ona görə də bu, Hindistan-Rusiya ticarət əlaqələrinə mənfi mənada təsirsiz ötüşməyəcək. Bu sazişin Aİ ilə ABŞ arasında olan münasibətlərə təsiri mənfi olacaq. Təsadüfü deyil ki, ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent Brüssellə Dehli arasında imzalanan sazişi tənqid edib. Onun fikrincə, Birləşmiş Ştatlar Hindistana Rusiya nefti aldığına görə 25 faiz rüsum tətbiq edib. Ancaq Avroittifaq Hindistanla ticarət sazişi imzalayıb. Hətta onu da qeyd edib ki, bununla avropalılar özlərinə qarşı müharibəni maliyyələşdirirlər. Ona görə də bu, Vaşinqton-Brüssel münasibətlərində ziddiyyətləri artıracaq. Onsuz da Rusiyanın Ukraynada apardığı işğalçı müharibəyə görə münasibətlər gərgindir”.
Vidadi ORDAHALLI
