Məhəmməd Əsədullazadə: “Bəzi dövlətlərin dəstəyi olmadan belə, ABŞ qarşısına qoyduğu planları həyata keçirə bilir”
Birləşmiş Ştatlar İran ətrafında hərbi qüvvələrinin sayını hər keçən gün artırır. ABŞ təkcə bir həftə ərzində Yaxın Şərqə təxminən 20 hərbi reys həyata keçirib. Bu arada BƏƏ və İordaniya İrana dərhal hücum üçün hər cür hərbi, iqtisadi və kəşfiyyat dəstəyi verməyə hazır olduqlarını açıqlayıblar. Regiondakı digər ölkələr isə tərəddüd edir. Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Türkiyə müdaxiləyə qarşı çıxır.
Maraqlıdır, bir neçə region dövlətinin dəstəyi Birləşmiş Ştatlar üçün yetərli olacaqmı? ABŞ yalnız sözügedən ölkələrə arxalanaraq İrana hücum etsə, bu, nə dərəcədə uğurlu və effektiv ola bilər?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Birləşmiş Ştatların İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi təzyiqlər və bu ölkə ətrafında donanmasını cəmləşdirməsi təbii ki, mümkün hərbi əməliyyatları gündəmə gətirir: “Bu da region ölkələri tərəfindən xüsusi həssaslıqla izlənilir. Çünki hərbi əməliyyatlar regiona təsirsiz ötüşməyəcək. Elə ölkələr var ki, ABŞ-ın əməliyyatlarını dəstəkləyir. Elə bölgə dövlətləri var ki, buna qarşı çıxır. Birləşmiş Ərəb Əmirliyi və İordaniya bu istiqamətdə ABŞ-a dəstək verəcəklərini açıq bəyan ediblər. Hərbi əməliyyatlara qarşı çıxan region dövlətlərinin öz arqumentləri var. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, Birləşmiş Ştatlar dünyada super gücdür. Bəzi dövlətlərin dəstəyi olmadan belə, ABŞ qarşısına qoyduğu planları həyata keçirə bilir. Çünki imkanları böyükdür. Region ölkələri buna qarşı çıxsa da ABŞ İsraillə birlikdə İrana qarşı hərbi əməliyyatları davamlı olaraq yerinə yetirəcək. Yəni belə bir güc və imkanları var. Hesab edirəm ki, Vaşinqton yenidən müxtəlif region ölkələri ilə danışıqlar aparıb onların bəzilərini razı salacaq. Çalışır ki, region ölkələrin razılığını alıb ortaq məxrəcə gəlsin. Məsələni mürəkkəbləşdirən həm də odur ki, İran ABŞ-la gizli danışıqlarda güzəştə getmir, öz mövqeyini qorumağa çalışır. Bu da region ölkələrində narazılıqla qarşılanır. Çünki region ölkələri İrandan güzəştə getməyi, kompromis yolu tapmağı istəyirlər. Hesab edirəm ki, İranın öz mövqeyindən geri çəkilməməsi digər region dövlətlərinin mövqeyinə təsir edə bilər. Yəni ABŞ-ın hücumuna qarşı çıxan dövlətlər bu səbəbdən mövqelərini dəyişə bilərlər. Düzdür, müharibə başlayarsa, bu, ABŞ üçün də müəyyən itkilər, çətinliklər deməkdir. Vaşinqton bunu bildiyindən koalisiya yaratmaq istəyir. Fikrimcə, Birləşmiş Ştatlara dəstək verən ölkələrin sayı artacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
