Moskvaya və Rusiya prezidentinin iqamətgahlarının yerləşdiyi ərazilərə dron hücumları ilə bağlı yayılan xəbərlər fonunda “Putinə qarşı sui-qəsd cəhdi” mövzusu yenidən gündəmə gəlib. Rusiya KİV-ləri və rəsmi şəxslər Tver vilayətindəki Zavidovo, Moskva vilayətinin İstra rayonu, eləcə də Kaluqa istiqamətində pilotsuz uçuş aparatlarının məhv edildiyini bildirir, paytaxtın əsas hava limanlarında isə “Xalça” planının tətbiq olunduğu qeyd olunur. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər hadisənin rezonansını daha da artırsa da, bu hücumların mahiyyəti və real məqsədi ilə bağlı suallar açıq qalır.
Mövcud məlumatlar göstərir ki, söhbət Putinin fiziki olaraq aradan götürülməsinə yönəlmiş konkret və planlı sui-qəsd cəhdindən çox, müharibənin informasiya və psixoloji ölçüsündən gedir. Ukraynanın son dövrlərdə Rusiyanın dərinliklərinə dron zərbələri endirməsi artıq istisna hal deyil və bu hücumlar əsasən simvolik və psixoloji effekt yaratmağa hesablanıb. Kremlin və prezidentin iqamətgahlarına yaxın ərazilərin hədəfə alınması Rusiya rəhbərliyinin toxunulmazlıq və təhlükəsizlik mifini sarsıtmaq məqsədi daşıyır, lakin bunun Putini fiziki olaraq məhv etməyə yönəldiyi barədə etibarlı sübutlar yoxdur.
Ukrayna üçün Putinin öldürülməsi strateji baxımdan məntiqi görünmür. Belə bir ssenari Rusiyada daxili konsolidasiyanı gücləndirə, müharibəni daha sərt və nəzarətsiz mərhələyə keçirə bilər. Üstəlik, Putinin aradan çıxması Rusiyanın siyasətinin avtomatik dəyişəcəyi anlamına gəlmir; əksinə, daha radikal və kompromisə qapalı bir hakimiyyət modelinin ortaya çıxması risqi yaranar. Bu səbəbdən Kiyevin əsas hədəfi Rusiya rəhbərliyinin legitimliyini zəiflətmək, cəmiyyətdə narahatlıq yaratmaq və müharibənin Rusiyanın öz ərazisinə də sirayət etdiyini göstərməkdir.
ABŞ və Avropa üçün də Putinin fiziki məhv edilməsi arzuolunan ssenari deyil. Qərb ölkələrinin əsas prioriteti nüvə silahına malik bir dövlətdə nəzarətsiz xaosun qarşısını almaqdır. Liderin qəfil aradan çıxması Rusiyada ciddi idarəetmə böhranı yarada, bu isə qlobal təhlükəsizlik üçün daha böyük risqlər doğura bilər. Donald Trampın Putinin fiziki məhvini istəməməsi də bu praqmatik yanaşma ilə izah olunur: tanınan, davranışı proqnozlaşdırılan və danışıqlar aparıla bilən lider xaos və qeyri-müəyyənlikdən daha “idarəolunan” hesab edilir.
Avropa İttifaqının mövqeyi də oxşardır. Avropa üçün əsas məqsəd müharibənin nəzarətdən çıxmaması, enerji və təhlükəsizlik risqlərinin daha da artmamasıdır. Putinin öldürülməsi Avropaya nə sürətli sülh, nə də sabitlik vəd edir, əksinə, risqləri çoxaldır.
Bu baxımdan son dron hücumlarını daha çox hərbi-logistik obyektlərə və psixoloji təsirə yönəlmiş əməliyyatlar kimi qiymətləndirmək olar. Kremlə yaxın ərazilərdə baş verən insidentlər Rusiya rəhbərliyinin təhlükəsizlik sistemlərinin mütləq olmadığını nümayiş etdirməyə xidmət edir. “Sui-qəsd” narrativinin ön plana çıxarılması isə həm daxili auditoriyanı səfərbər etmək, həm də informasiya müharibəsində üstünlük qazanmaq məqsədi daşıya bilər.
Nəticə etibarilə, hazırkı mərhələdə Putinin fiziki cəhətdən məhv edilməsi nə Ukraynanın, nə ABŞ-ın, nə də Avropanın rasional maraqlarına uyğun görünür. Bu mövzuda səslənən iddialar daha çox informasiya müharibəsinin bir elementi kimi dəyərləndirilməlidir. Müharibənin taleyi hələ də döyüş meydanında və siyasi danışıqlar masasında müəyyənləşir, fərdi fiqurların fiziki hədəflənməsi isə prosesin əsas istiqamətini dəyişəcək həlledici faktor sayılmır.
Akif NƏSİRLİ
