Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bildirib ki, rəhbərlik etdiyi hökumət Azərbaycana məhsul ixracına başlamaq üçün lazımi addımlar atmağa hazırdır.Paşinyan İcevan dəmir yolu stansiyasına qədər bərpa işlərinin aparılmasının vacibliyini qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, söhbət Arazdəyən və Axurik sahələrindən gedir: bunlar Ermənistanı Azərbaycanın əsas hissəsi - Naxçıvanla - və Türkiyə ilə birləşdirən dəmir yollarıdır.
Baş nazir ümid edir ki, Rusiya tərəfdaşları bu işləri qısa müddətdə yerinə yetirəcəklər: “Bu sahələr Rusiyanın konsessiyasındadır. Hər hansı maneələr və ya digər problemlər yaranarsa, Ermənistan hökuməti bu sahələri konsessiyadan çıxara və bərpanı Ermənistan dövlət büdcəsi hesabına həyata keçirə bilər”. Paşinyan Rusiyanın nəzarəti altında dəmir yollarının tikintisinin dəyəri barədə ətraflı məlumat verməyib. Lakin yayda, Vaşinqton razılaşmaları üzrə danışıqların hələ davam etdiyi bir vaxtda o, Ermənistanın dəmir yolu tikmək üçün pulunun olmadığını və Amerika investisiyalarına ehtiyac olduğunu iddia edib. Müxalifətçi millət vəkili Artur Xaçatryan isə baş nazirin hökumətin dəmir yollarını təmir etmək üçün vəsaiti olduğu barədə açıqlamasından təəccüblənib. O qeyd edib ki, payızda, gələn ilin büdcəsi ilə bağlı müzakirələr zamanı ərazi idarəetmə nazirindən 2026-cı il büdcəsində dəmir yolu infrastrukturu üçün pul ayrılıb-ayrılmadığını soruşub: “O özü cavab verib ki, pul yoxdur. Büdcədə pul yoxdursa, pul ayrılmayıbsa, bu vəsaitlərin hara cəlb olunması mənim üçün bir az aydın deyil. Yeni kredit götürməlidirlərmi, yoxsa “Kaps” su anbarı üçün ayrılan pul bu məqsədə yönəldilməlidirmi? Bu, aydın deyil”. Vaşinqtonda əldə edilən razılaşmalardan sonra Ermənistanda infrastrukturun bərpası və yeni infrastrukturun yaradılması ilə bağlı müzakirələr aktivləşib. Amerika tərəfi Zəngəzur ərazisində 42 kilometrlik dəmir yolu hissəsinin tikintisinə investisiya qoyacaq, bu, Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən yoldur. TRIPP layihəsinin hansı infrastrukturları əhatə edəcəyi barədə hələlik çox məlumat yoxdur. Paşinyan qeyd edib ki, layihənin tikintisinə praktik olaraq 2026-cı ilin ikinci yarısında başlanacaq. Hesab edilir ki, Ermənistan hökumətinin dəmir yolu məsələsinə belə xüsusi diqqəti təsadüfi deyil. Ölkə indi Azərbaycanla ticarətə xüsusi diqqət edir.
Ermənistanın iqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan qeyd edir ki, ölkəsi Azərbaycanla iki ölkə sərhədində quru yükdaşımalarının həyata keçirilməsini təklifin irəli sürüb: “Mənim fikrimcə, hazırda Ermənistan və Azərbaycan arasında quru sərhədin açılması üçün çox yaxşı vaxtdır. Belə ki, Ermənistan sərhədinə qədər dəmir yolu ilə gətirilən yüklər multimodal üsulla yük maşınlarına yüklənərək Ermənistan–Azərbaycan quru sərhədindən daşına bilər. Düşünürəm ki, nə Ermənistanda, nə də Azərbaycanda buna mane ola biləcək şərait yoxdur. Mənim təəssüratım belədir ki, biznes mühiti də buna hazırdır”. Onun sözlərinə görə, əvvəllər Azərbaycan–Ermənistan tranzitinin Gürcüstan dəmir yolları vasitəsilə qiyməti nisbətən yüksək və rəqabətədavamsız hesab olunurdu, lakin danışıqlar hələ də davam edir: “Bir tərəfdə Gürcüstan dəmir yolu şirkəti, digər tərəfdə isə taxıl və ya benzin idxal edən şirkətlər var. Təbii ki, onların danışıqlar aparması və ən optimal variantı tapması lazımdır”. Nikol Paşinyan isə Gürcüstan dəmir yolları ilə yük tranziti tarifləri məsələsini şərh edərkən qeyd edib ki, əgər bu məsələ həll olunmasa, təbii olaraq təsərrüfat subyektləri idxal və ixracı təmin etmək üçün alternativ yollar axtarmağa başlayacaqlar. Bunlar fonunda Papoyan Ermənistanın Azərbaycana ixrac edə biləcəyi malların olduğunu da qeyd edib: “Kənd təsərrüfatı məhsulları, alüminium folqa, qızıl zinət əşyaları, ferromolibden, balıq məhsulları”. Xatırladaq ki, Azərbaycan dekabrın 19-da Ermənistana 1300 ton həcmində Aİ-95 benzini tədarük edib. Ermənistandan ölkəmizə mümkün tədarük də bu kontekstdə gündəmə gətirilib. Erməni iqtisadçı Qagik Makaryan da vurğulayır ki, Azərbaycan bazarının ehtiyac duyduğu mallar olmalıdır: “ Düşünürəm ki, məsələn, Ermənistan tikinti materialları sahəsində ixrac həyata keçirə bilər. Ermənistanda tikinti materiallarının istehsalı üçün çox yaxşı Avropa texnologiyalarından istifadə olunur. Qatarla bağlı problem olmasa, böyük həcmdə tikinti materiallar ixrac edilə bilər. İkincisi, Azərbaycan bazarı Ermənistan şərablarının çeşidləri, eləcə də meyvə araqları ilə maraqlana bilər. Üçüncüsü, bu, müəyyən növ konservləşdirilmiş məhsullar ola bilər, azərbaycanlıların çay həvəskarı olduqlarını nəzərə alsaq, mürəbbə satışı da mümkündür. Ermənistanın bəzi Avropa ölkələri üçün istehsal etdiyi tikiş sektorunun bəzi məhsulları da. Müəyyən növ dərman, elektrik və elektron avadanlıqlar haqqında da danışmaq olar. Gələcəkdə münasibətlərdə inkişaf olsa, şirniyyat da sata bilərik. Müxtəlif Ermənistan fabrikləri yaxşı şokolad istehsal edir, bunlar Belçika və bəzi Avropa ölkələrinə də ixrac olunur. Siqaretlərdən də bəhs etməyi zəruri hesab edirəm”. Makaryan Azərbaycanın Ermənistan üçün böyük bazar ola biləcəyini vurğulayıb: “Daimi bazar olsa, həcm artırıla bilər. Azərbaycan böyük bir ölkədir, əhalisi 10-11 milyondur, buna görə də Ermənistan bazarından ən azı üç dəfə böyükdür, niyə də olmasın?!”
Ramil QULİYEV
