Ilqar Orucov: “Yalançı alim” fikrinin kimlərə şamil olunduğunu açıqlamalıdır”
Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev “Doktorantların və Gənc Tədqiqatçıların XXVIII Respublika Elmi Konfransı”nda çıxışı zamanı bildirib ki, alim adını yalançı “alim”lərdən qorumaq lazımdır:
“Layiq olmayan insanlara layiq olmadığı adları verməyin sonu yaxşı deyil. Son illər işlər görülür, amma inzibati qaydada tənzimləmək çətindir. Xaricdə məqaləsi olmayan özünə alim deməyə utanmalıdır. Son beş ildə məqaləsi olmayan alim utanmalıdır. Məqaləsi olmayan, istinadı olmayan adamın özünə alim deməsi ayıbdır".
Qeyd edək ki, son zamanlar alimlərlə bağlı müxtəlif məlumatlar yayılır. O da bəllidir ki, alimlərin yetişdirilməsi ilə tək Elm və Təhsil Nazirliyi deyil, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası məşğul olur. Belə olan halda E.Əmrullayevin səsləndirdiyi fikirlərə Ali Attestisiya Komissiyasında reaksiya olmalı idimi?
“Elmi işlər Ali Attestasiya Komissiyasına təqdim olunana qədər müvafiq olaraq neçə mərhələdən keçib, sui-istifadə hallarına yol verilib”
Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, elmi ad, elmi dərəcə bəzi insanlar üçün prestij məsələsinə çevrilib: “Mən uzun illərdir bu sahədə problemlərin, sui-istifadə hallarının olmasını, bəzi şəxslərin elmi əxlaq və etika prinsiplərini aşkar pozduqlarını deyirəm. Onlar adlarının qarşısına fəlsəfə və ya elmlər doktoru yazılmasını vacib sayır. Hətta ayrı-ayrı adamlar öz qohumlarına, dost-tanışlarına belə elmi ad verdirirdi. Bu, akademik etikaya, elm adına utancvericidir. Elmə bu cür münasibət elmi ələ salmaq deməkdir. Emin Əmrullayevin belə bir mövzu ilə bağlı iradı haqlıdır, yerindədir. Yaxşı olar ki, kimlərin nəzərdə tutulduğuna da fikir bildirilsin. Etiraf etmək lazımdır ki, zamanında bir çox istedadlı insan öz biliyi, zəhməti ilə elmə gəlib, ciddi elmi işlə məşğul olub. Alimlik dərəcəsini aldıqdan sonra bir çoxları fərqli sahələrdə fəaliyyətə üstünlük veriblər. İndi “elmi dərəsi olan və elmi-pedaqoji fəaliyyətlə məşğul deyillərsə həmin şəxslər alim deyil” demək fikrimcə yanlış ifadədir.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, Ali Attestasiya Komissiyasının əvvəlki rəhbərliyi dövründə müəyyən boşluqlar və bundan istifadə halları olub: “Hazırda isə Ali Attestasiya Komissiyasının tələbləri, şərtləri kifayət qədər sərtləşib. Komissiya plagiatla mübarizə işini son illərdə xeyli gücləndirib. Komissiyanın illik hesabatlarına baxanda görmək olur ki, nə qədər iddiaçıların müraciətlərinə rədd cavabı verilir. Həmin işlər Ali Attestasiya Komissiyasına təqdim olunana qədər müvafiq olaraq neçə mərhələdən keçib, görünən odur ki, dissertasiya şuralarında və əvvəlki mərhələlərdə sui-istifadə hallarına yol verilib. Doktorantura təhsilinin yekununda diplom verilmir. Elmi işin müdafiəsindən sonra müvafiq sənədlər toplanaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasına təqdim olunur. Burada ixtisaslar üzrə müvafiq ekspertiza keçirilir. Və nəhayət iddiaçıya alimlik dərəcəsini təsdiq edən diplom verilir. Bəllidir ki, Ali Attestasiya Komissiyası xoşagəlməz hallara qarşı barışmaz mövqe nümayiş etdirir. Bu komissiyanın fəaliyyəti qapalıdır və müvafiq qaydalar çərçivəsində bu işlərə nəzarət olunur”.
İ.Orucovin fikrincə, E.Əmrullayev “yalançı alim” fikrinin kimlərə şamil olunduğunu açıqlamalıdır: “Alimlər cəmiyyət üçün örnək olmalı halda onların saxta yolla elmi iş yazdırması düzgün deyil. Yaxşı olar ki, plagiatla məşğul olan şəxslərin kimliyi ictimaiyyətə açıqlansın. Aidiyyatı qurumların işlərinə ciddi münasibəti ilə bərabər ,prosesə yanaşmada ictimai qınaq da vacibdir”.
Günel CƏLİLOVA
