Ramil Hüseynov: “Faktiki olaraq, ABŞ Ukrayna dövlətini qumar masasına çıxarmağa çalışır”
BMT Baş Assambleyası Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı Aİ və ABŞ-ın iki fərqli qətnaməsini qəbul edib.
Ukrayna tərəfindən hazırlanan qətnamə lehinə 93, əleyhinə 18 səslə qəbul olunub. ABŞ Rusiya ilə birlikdə sənədin əleyhinə çıxıb. Belə ki, fevralın 24-də BMT Baş Assambleyası Ukrayna ilə bağlı Kiyev və onun müttəfiqlərinin hazırladığı qətnamə layihəsini səs çoxluğu ilə qəbul edib. Sənəddə Rusiyanın təcavüzü pislənir, müharibənin tez bir zamanda bitirilməsi və Ukraynaya dəymiş ziyanın ödənilməsi tələb olunur. BMT-yə üzv olan dövlətlərdən 93-ü qətnamənin lehinə, ABŞ, İsrail və Macarıstan da daxil 18-i əleyhinə səs verib, 65-i, o cümlədən Çin və Ermənistan bitərəf qalıb.
Birləşmiş Ştatlar Kiyev və Brüsseli qətnamə layihəsinin geri götürülməsinə çağırıb və öz mətnini təklif edib. O, daha neytraldır və Rusiyanı qınamır, yalnız atəşkəsə çağırır. ABŞ tərəfindən hazırlanan ikinci layihənin ilkin variantı tam bitərəf məzmunda olub, orada işğaldan, ərazi bütövlüyü prinsipindən bəhs edilməyib. Fransa, Britaniya və Aİ ölkələrinin bu barədə təklif etdikləri əlavələr qəbul olunub. Rusiyanın əlavəsi rədd edilib. Nəticədə qətnamə layihəsi lehinə 89, əleyhinə 8 səslə təsdiqlənib. ABŞ öz layihəsi üzrə səsvermədə bitərəf qalıb.
Göründüyü kimi, Ukrayna ilə bağlı BMT iki fərqli qətnamə qəbul edib.
“Bu, Rusiya ilə danışıqlarda kompromis variant tapmaq yox, beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə tüpürmək deməkdir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “Yeni Xətt” Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynov hesab edir ki, bu, BMT tarixində yaşanan biabırçılıqdır: “Düzdür, BMT tarixində fərqli qətnamələr olub, qəbul olunan qətnamələr və qərarlar kağız üzərində qalıb. Ancaq indiyə qədər bu cür utancverici mənzərə yaşanmayıb. Özü də BMT-nin yaradıcılarından olan Birləşmiş Ştatlar dünyanın gözü qarşısında beynəlxalq hüquqdan irəli gələn prinsipləri iqnor edir. Bütün dünyanın gözü qarşısında Ukraynanın ərazi bütövlüyü pozulub, ərazisi işğal olunub. ABŞ kimi dövlət Ukraynanın ərazi bütövlüyünə bitərəf mövqedən yanaşır, bunu görməzdən gəlir. Onsuz da BMT Baş Assambleyasının qətnamələri tövsiyə xarakterlidir. Yəni imperativ xarakterli deyil, amma buna baxmayaraq, Birləşmiş Ştatlar Ukraynanın ərazi bütövlüyü məsələsində bitərəf mövqe sərgiləyir. Bu, Rusiya ilə danışıqlarda kompromis variant tapmaq yox, beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə tüpürmək deməkdir. Onsuz da BMT və beynəlxalq hüquqla bağlı böhran var idi. Ancaq heç kəsə sirr deyil ki, bunun başlıca səbəbi böyük dövlətlərin geosiyasi mübarizəsi və hegemonluq istəkləri idi. Lakin Tramp ikinci dəfə prezident olandan sonra bütün dəyərlərin üzərindən xətt çəkmək yolunu tutub. Hətta ABŞ ənənəvi müttəfiqlərinin belə maraqlarını nəzərə almır. Faktiki olaraq, ABŞ Ukrayna dövlətini qumar masasına çıxarmağa çalışır. BMT-də son yaşanan biabırçılıq o deməkdir ki, kim güclüdürsə istədiyini edə bilər. Beynəlxalq hüquqa, BMT nizamnaməsinə kimsə güvənməsin”.
Vidadi ORDAHALLI
