Faiq Ələkbərli: “ABŞ-ın dövlət siyasətini etnik lobbi və diasporların ziyanlı və dağıdıcı təsirlərindən azad etməyin vaxtı çoxdan çatıb”
Hakimiyyət dəyişikliyinə, yeni prezidentin olmasına, yeni administrasiyanın formalaşmasına baxmayaraq, ABŞ-da müəyyən etnik diasporlar, etnik lobbilər hələ də Amerikanın siyasətinə təsir göstərmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə edirlər.
Tramp hər sahədə islahatlara meylli prezidentdir. ABŞ-ın xarici siyasətində, qonşu ölkələrə, dostlarına, Avropaya və sairə münasibətdə yeni yanaşmalar sərgiləyir. Bu halda sual yaranır, bəs ABŞ-ın özündə müxtəlif etnik diasporların və diaspor lobbilərinin dövlət siyasətinə dağıdıcı, zərərli təsirlərini aradan qaldırmaq üçün Tramp nə edə bilər və nə etməlidir? Bu sahədə islahatlar nə zaman başlayacaq? Amerikanın dövlət siyasətini müəyyən etnik lobbilərin, etnik diasporların ziyanlı və dağıdıcı təsirlərindən azad etmək, sığortalamaq və qorumaq problemi var və Tramp bununla məşğul olacaqmı?
“İslahatlara meylli olduğunu göstərən Tramp bu istiqamətdə ilk növbədə erməni lobbi və diaspor təşkilatlarının əl-qolunu bağlamalıdır”
Fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ABŞ-da fəaliyyət göstərən etnik diaspor və lobbi təşkilatlarından ən təhlükəlisi erməni diasporudur. “ABŞ-dakı erməni diasporu daha çox ABŞ-ın daxili siyasətinə nüfuz edir. Bilirsiz ki, uzun illərdən bəridir onlar seçkilərdən tutmuş az qala hər şeyə müdaxilə edirlər. ABŞ-ın keçmiş hökumətləri dövründə, demək olar ki, dövlət məmurlarının, Dövlət Departamentinin, Konqresin əksər təmsilçilərini pulla, eyni zamanda müəyyən vasitələrlə ələ alıblar. Bayden administrasiyası dövründə əl-qolları daha geniş açılmışdı. İndiyə qədər gördükləri ziyanlı işlər buna nümunədir. Onlar qədər ikinci bir diaspor və lobbi təşkilatı tapmaq çətindir ki, ABŞ-ın daxilində ziyanlı, dağıdıcı fəaliyyətlə məşğul olsun. Baydenin erməni diasporunun, lobbisinin səsini qazanmaq üçün hansı bəyanatlar verdiyini də unutmamışıq.
Tramp hələ seçki kampaniyası dövründə, prezident seçilərsə, ABŞ-ın daxilində, xarici siyasətində və sairdə köklü islahatlar aparacağını bəyan etmişdi. Ötən həftələr ərzində biz bir sıra köklü işlərin şahidi olduq, o cümlədən, erməni diasporuna da yaxınlığı ilə seçilən ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (USAİD) ilə bağlı geniş araşdırma başlatdı, bu təşkilatın cinayətkar fəaliyyətini ifşa etdi. Bu gün Tramp administrasiyasının erməni diasoruna hələ hər hansı bir təzyiq göstərməməsi, onlara müəyyən qədər imkan yaratması onların könlünü almağa xidmət edir. O baxımdan ki, Tramp administrasiyası erməniləri istənilən yönə sürükləməyin asan olduğunu bilir. Onlardan başqa digər diaspor və lobbi təşkilatları ABŞ hökumətinin əlində vasitə olmur. İndiyə qədər erməni diaspor və lobbi təşkilatlarından başqa heç bir etnik diaspor, etnik lobbi təşkilatı ABŞ hökumətlərinin oyunlarının bir hissəsi olmayıb, olmayacaq da. Ancaq ermənilər belə oyunlara alət olmağa meylli olublar və özləri də bunu gizlətmirlər. Tramp onları himayə edərsə heç nə əldə edə bilməyəcək. İstər erməni, istərsə də digər ziyanlı diaspor və lobbi təşkilatları onun siyasətinə heç nə verə bilməz, əksinə, ABŞ-ı daha da ağır duruma sürükləyəcək”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, etnik diaspor və lobbi təşkilatlarınının ABŞ-da əl-qol açması ilk növbədə bu ölkənin daxili və xarici siyasətinə zərbə vurur. “ABŞ-ın dövlət siyasətini etnik lobbi və diasporların ziyanlı və dağıdıcı təsirlərindən azad etməyin vaxtı çoxdan çatıb. İslahatlara meylli olduğunu göstərən Tramp bu istiqamətdə ilk növbədə erməni lobbi və diaspor təşkilatlarının əl-qolunu bağlamalıdır. Çünki onların ziyanlı fəaliyyətindən ən çox ABŞ-ın özü ziyan çəkib. Orda başqa etnik diaspor təşkilatları da var, amma heç birinə ABŞ-ın dövlət idarəçiliyinə sızmağa imkan verilməyib, bu yalnız ermənilərə nəsib olub. Onlar da öz maraqlarını həyata keçirmək üçün dövlət məmurlanı, Konqres üzvlərini ələ alıblar. Nə üçün etnik erməni diaspor və lobbi təşkilatları ABŞ-ın dövlət siyasətinə belə dərindən nüfuz etməlidir? Tramp hökuməti bunun qarşısını almaq üçün tədbirlər görməlidir. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Tramp öz siyasi gündəliyinə bu məsələni daxil etməlidir”.
F.Ələkbərli ümid edir ki, Tramp administrasiyası islahatlar paketinə etnik diaspor və lobbi təşkilatları məsələsini də daxil edəcək, bunu etməlidir, etməzsə onların ziyanlı və dağıdıcı təsirləri daim dövlət siyasətinin daxilində “qara yara” kimi qalacaq. “Tramp bir aydan çoxdur ki, prezident kürsüsündə oturub, qısa müddət ərzində xeyli iş gördü, daxildə müəyyən islahatlar həyata keçirdi, Avropaya, Ukraynaya münasibətini göstərdi. Fikrimcə, qarşıdakı dövrdə diaspor və lobbi təşkilatları məsələsinə də baxmalıdır. Onun buna əsasları var və bu işin həyata keçirilməsi vacibdir. Bu həm də ABŞ hökumətini “erməni diaspor və lobbi təşkilatlarına xidmət edir” deyimindən xilas edər”-deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
O bildirdi ki, ABŞ-da çoxlu sayda etnik diaspor və lobbi təşkilarları mövcuddur, onların heç biri erməni təşkilatları kimi dağıdıcı, ziyanlı və təhlükəli deyil.
İradə SARIYEVA
