Ceyhun Məmmədov: “Buna görə konqresmenlərin digərlərini günahlandırması ədalətsizlikdir”
ABŞ Konqresi ölkənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatından çıxması məsələsini müzakirə edəcək. Respublikaçı konqresmenlər ABŞ-ın BMT və onun tabeliyindəki qurumlarında üzvlüyünü, həmçinin təşkilatın agentliklərinin maliyyələşdirilməsini dayandıran “2025-ci il BMT-nin tam dağıdılmasından imtina Qanunu” adlı qanun layihəsi təqdim ediblər.
“BMT zalımların platformasına, ABŞ və onun müttəfiqlərinə hücum yerinə çevrilib. Biz bunun üçün pul ödəməyi dayandırmalıyıq. Prezident Donald Tramp Amerikanı birinci yerə qoyaraq xarici siyasətimizdə inqilab etdiyi üçün biz ölkəmizi təhlükəsiz saxlayan real ittifaqlara üstünlük vermək üçün bu saxta təşkilatı tərk etməliyik”, - senator Mayk Li bildirib.
Təşəbbüsü qanunverici orqanın aşağı palatasına təqdim etmək niyyətində olan ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvü Çip Roy, öz növbəsində, BMT-ni fəaliyyətsizliyinə görə tənqid edib. Onun sözlərinə görə, BMT-yə yatırılan pullara baxmayaraq, “bu korrupsioner və qlobalist təşkilat” onilliklər ərzində müharibələrin, soyqırımların, insan hüquqlarının pozulmasının və hətta pandemiyaların qarşısını ala bilməyib.
Konqresmenlər BMT ilə bağlı müxtəlif səbəblər gətirirlər. Ancaq o da var ki, BMT nizamnaməsinin tam işləməsinə imkan verməyənlərdən biri də elə ABŞ olub. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi qətnamələr illərlə yerinə yetirilmədi. Məsələn, Qarabağla bağlı 4 qətnamə buna əyani sübutdur. BMT qərarlarını saymadan İraqı, Liviyanı bombaladılar. Bir sıra hallarda BMT Təhlükəsizlik Şurasının qərar qəbul etməsinə məhz ABŞ veto qoyub. 7 oktyabr 2023-cü ildə Qəzzada müharibə başlayandan üzübəri BMT TŞ-nin qərar qəbul etməsinə ABŞ 3 dəfə veto qoyub. Düzdür, bir dəfə ABŞ-ın özünün təqdim etdiyi qətnaməyə Rusiya veto qoyub. Ancaq müqayisədə ABŞ daha çox mane olub. 1947-ci ildə BMT Yaxın Şərqdə 2 dövlətin yaradılmasına (İsrail və Fələstin) qərar verdi. Ancaq o vaxtdan bu qərar icra olunmur və bunun bir nömrəli müqəssiri ABŞ-dır. Yəni BMT-nin dişsiz bir quruma çevrilməsinin bir nömrəli müqəssiri elə ABŞ-dır. BMT-də islahat keçirmək təşəbbüsü başqa, məsuliyyəti kiminsə üzərinə atmaq başqa. Dəfələrlə islahatla bağlı təklif olub. O cümlədən, Prezident İlham Əliyev də BMT-də islahatlarla bağlı təkliflə çıxış edib. Ən nəhayət, 1945-ci ildə BMT-nin aktiv yaradıcılarından biri də elə ABŞ olub. Bir sözlə, konqresmenlər BMT-nin dünyada nüfuzdan düşməsində, kəsərini itirməsində ABŞ-ın məsuliyyətini hiyləgərcəsinə gizlətmək istəyirlər. Məqsəd həm də budur. Halbuki, BMT-ni bu günə qoyan elə ABŞ-dır.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən millət vəkili Ceyhun Məmmədovun fikrincə, təəssüf ki, bu gün dünya olduqca mürəkkəb bir mərhələyə qədəm qoyur: “Yeni dünya nizamı qurmaq üçün bir sıra təşəbbüslər göstərilir. Ancaq burada çoxsaylı narahatedici məqamlar da var. Yəni bu gün proseslərin hansı məcrada inkişaf edəcəyi həqiqətən bütün dünya dövlətləri tərəfindən narahatlıqla izlənilir. Əslində bəşəriyyətin son illər əldə etdiyi ən böyük naliyyətlərdən biri bu idi. Bu tarixi naliyyət də bizə imkan verirdi ki, dünyamızı baş verən fəlakətlərdən qoruyaq. Ancaq son proseslər onu göstərdi ki, bu gün dünyada heç də yaxşı olmayan proseslər gedir. Əslində BMT dünya nizamının qorunmasında, müharibələrin qarşısının alınmasında çox önəmli rol oynamalıdır. Ancaq böyük dövlətlərin, o cümlədən ABŞ-ın geosiyasi nüfuz mübarizəsi BMT-ni işləksiz hala gətirdi. Ona görə də başqa dövlətləri günahlandırmağa ehtiyac yoxdur. ABŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvündən biri olub. BMT TŞ-nin qərarı olmadan İraqa hücum edib ordakı rejimi devirdi. Nəticədə həmin ölkədə neçə illər qanlı qarşıdurma oldu. BMT-ni məhz bir neçə böyük dövlətin hörmətdən saldığı, zəiflətdiyi ortadadır. Buna görə konqresmenlərin digərlərini günahlandırması ədalətsizlikdir. Real addımlar atmadıqları halda, BMT-dən şikayətlənmənin heç bir əsası yoxdur. ABŞ başda olmaqla digər hegemon güclər çalışmalıdır ki, dünya nizamının qorunmasında BMT işlək qurum olsun. Bu isə BMT nizamnaməsinin tələblərini yerinə yetirməkdən keçir”.
Vidadi ORDAHALLI
