Qasım Hacıyev: “Xristian dininin, guya ilk dəfə Ermənistanda dövlət dini olduğu iddiası onların yaratdığı əfsanədir, yalandır, cəfəngiyatdır, bu sadəcə saxtakarlıqdır”
Dünyada haylar (ermənilər) kimi özlərinə saxta tarix düzəldən, mifik hökmdarlar yaradan ikinci bir toplum tapmaq mümkün deyil. Günü-gündən reallıqdan uzaqlaşan, gerçək tarixi ört-basdır edən və hayları öz yalanlarının arxasınca aparan Qriqoryan kilsəsi indi də ortaya “müqəddəs voskilər” hekayəsini atıblar. Guya qədim dövrdə voskilər olub, Voskian keşişləri xristianlığın əsas “dayağı” rolunu oynayıblar.
Son günlər erməni mediasında bu barədə gerçəklikdən uzaq məlumatlar yayılır. Guya voskilər (Voskanyanlar) Roma imperatorları tərəfindən I əsrin ortalarında Ermənistana göndərilən beş elçi olub. Bunlar guya gəlib Ermənistanda xristianlığı qəbul ediblər və burda qalıblar. I əsrdə romalılar hələ tam olaraq xristian deyildilər və bu din Romada rəsmən qəbul olunmamışdı. Bunlar isə iddia ediblər ki, guya voskilər I əsrin ortalarında Ermənistana gəldikdən sonra orda xristianlığı qəbul ediblər (?). Belə çıxır ki, guya Ermənistanda xristianlıq var idi və rəsmi dövlət dini statusu qazanmışdı. Haylar rəy yaratmaq istəyirlər ki, o zaman Ermənistan adlı dövlət olub və orda xristianlıq dini Romadan əvvəl dövlət dini olub. Halbuki, xristianlıq ilk dəfə rəsmi dövlət dini kimi 323-cü ildə, yəni IV əsrdə Bizansda, Konstantinopolda qəbul olunub. IV əsrdə rəsmən dövlət dini kimi qəbul olunana qədər dünyanın heç bir yerində xristian dini rəsmi dövlət dini kimi qəbul olunmayıb. Bu din ilk dəfə Bizansda qəbul olunub.
Ermənilər necə iddia edə bilərlər ki, I əsrin ortalarında hansısa bir mifik Ermənistan adlı ölkədə xristianlıq var idi, Roma dövlətinin də göndərdiyi elçiləri bunlar döndərib xristian ediblər?
Məsələ burasındadır ki, I əsrdə olmayan Ermənistanda yox, Albaniyada xristianlıq yayılmağa başlayıb. Ermənilər apostol Faddeyin adını çəkirlər. Onu vurğulayaq ki, Albaniyada erkən xristian dininin yayılması apostollar Faddey, Yelisey, Varfolomeyin adları ilə bağlıdır. Qədim mənbələrdə vurğulanır ki, məhz onlar Albaniyada xristian dinini yayıblar. Bu gün ermənilərin Faddeyi özləri ilə bağlaması absurddur. Ümumiyyətlə, o dövrdə erməni dövləti olmayıb. Ermənilər isə bu cəfəng fikirləri irəli sürməklə Albaniya dövlətini öz adlarına çıxmaq istəyirlər.
“Bütün bunların kökündə onların xristian Albaniyasına əsassız iddiası dayanır”
Professor Qasım Hacıyev "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, ermənilərin bu barədə yazdıqları cəfəngiyatdan başqa bir şey deyil, bu absurddur. Q.Hacıyev bildirdi ki, xristianlığın I əsrdə Albaniya ərazisində yayılmağa başladığı faktdır və bunu mənbələr də təsdiqləyir. “Birincisi, XX əsrə qədər Ermənistan adlı dövlət olmayıb və ermənilər xristianlığı ilk qəbul edən xalq deyillər. O vaxt Ermənistan olmayıb ki, orda xristianlıq da yayılsın. Bunlar Qafqazda yerli xalq olduqlarını, Albaniya dövlətinin onlara məxsus olduğunu həmişə iddia edirlər, amma bu quru iddiadır və heç bir fakta söykənmir. Bütün bunların kökündə onların xristian Albaniyasına əsassız iddiası dayanır. Bir də tarixdə Ərməniyyə dövləti olub, amma o Ərməniyyənin də haylara aidiyyəti yoxdur. Maraqlıdır, gah Ərməniyyəyə, gah Albaniyaya, gah Romaya, gah Urartuya iddia edirlər. Bunlar özləri də etdiklərini, danışdıqlarını bilmirlər. O qədər saxtakarlıq ediblər ki, indi özləri də o yalanların əlində əsir-yesir qalıblar.
I əsrin ortalarında guya Ermənistanda xristanlıq dininin yayıldığını iddia etmək, sadəcə gülüncdür. Belə bir hal olmayıb. Xristianlığın tarixi də, onun ilk yayıldığı yerlər də, onu birinci dəfə dövlət dini elan edənin kimliyi də məlumdur. Yəni xristianlığın ilk dəfə rəsmi dövlət dini kimi Bizansda qəbul edildiyini siz də bilirsiz, bütün dünya da. Burda əlavə şərhə və izaha ehtiyac yoxdur”.
Q.Hacıyev bildirdi ki, mənbələrdə Voskanyanlar (voskilər), onların Ermənistana gəlib burda xristianlığı qəbul etməsi barədə heç bir məlumat yoxdur, çünki bu, erməni kilsəsinin uydurmasıdır. Q.Hacıyevin sözlərinə görə, bu absurd məsələyə yalnız erməni müəlliflərinin yazdığı cızma-qaralarda rast gəlinir. “Voskanyanlar haqda elə də dərinə getmək olmur, ortada mənbə yox, fakt yox. Erməni alimləri 800-900 səhifəlik “mədəniyyət tarixi” yazmışdılar, onu da bir az oxuyandan sonra cəfəngiyatlardan bezirsən və heç nəyi yadında saxlamaq istəmirsən. Xristian dininin guya ilk dəfə Ermənistanda dövlət dini olduğu iddiası onların yaratdığı əfsanədir, yalandır, cəfəngiyatdır, bu sadəcə saxtakarlıqdır. Neçə gündür ki, erməni müəlliflərinin öz qondarma tarixləri, mədəniyyətləri, dövlətləri, ümumiyyətlə bu etnos haqda yazdıqlarını tədqiq edirəm, onların analizini aparıram. İndiyə qədər yazdıqlarının birində tutarlı bir fakt tapmaq olmur. Xristianlıq barədə dedikləri də əsassızdır. Gah katolikdən, gah provaslavdan, gah özlərinin yaratdığı qriqoryanlıqdan o qədər yazırlar ki, hamısı da cəfənfiyat”-deyə Q.Hacıyev bildirdi.
İradə SARIYEVA
