Koronavirus pandemiyasının hələ də dünya miqyasında getdikcə şiddətlənməsi müşahidə edilməkdədir. Cənubi Qafqaz ölkələri arasında bu məsələ ilə bağlı ən pis durum isə Ermənistanda müşahidə edilir. Bu ölkədə koronavirusa yoluxanların sayı 200 mini keçib. Amma əsas problem həm də vaksinasiya ilə bağlıdır.
Azərbaycan və Gürcüstandan fərqli olaraq, Ermənistanda hələ də vaksinasiya aparılmayıb. Ermənistanın Səhiyyə və Əmək Müfəttişliyinin Dərman Vasitələri İdarəsinin sabiq rəisi Vaqe Minasyan bu fonda maraqlı açıqlamalr verib. O, Rusiyanın “Sputnik V” vaksini ilə Ermənistanda peyvənləmə işlərinin aparılacağı haqda məlumatların heç də həqiqət olmadığını bildirib: “Rusiyanın “Sputnik V” vaksini Ermənistanda qeydiyyata alınmayıb, amma baş nazir Nikol Paşinyan Rusiya prezidenti Vladimir Putinə bildirdi ki, vaksin qeydiyyata alınıb. Siyasətsiz və vaksinə qarşı təbliğat aparmadan bildirirəm ki, mənim qeydlərim tamamilə peşəkardır. Gerçəyi bu dərəcədə bilməmək və dərmanların istehsaldan başlayaraq idxalına, istifadəsinə, zərərsizləşdirilməsinə qədər əsas olan təhlükəsiz dövriyyəsi üçün dövlət qeydiyyatını qiymətdən salmaq mümkündürmü? İndi icazə verin, faktlara keçim: Putin Nikol Paşinyana konkret sual verir: "Sputnik” artıq Ermənistanda qeydiyyata alınıb?". “Bəli", - deyə baş nazir cavab verir. Vaksin Ermənistanda qeydiyyata alınmayıb. Mən vəzifə tutmuram, amma bu barədə bildirirəm. Hər halda, bir neçə variant var․ Ola bilər, Paşinyana yanlış məlumat verilib və o, yanlış cavab verdi, amma bu artıq əhəmiyyətsizdir. Təəssüf... Axı soruşan bilir ki, nə haqqında soruşur”.
“Erməni Qartalları: Vahid Ermənistan” partiyasının sədri Xaçik Asryan da bu fikirlərin həqiqət olduğunu bildirir: “Ümumdünya tibb və elm-tibb ictimaiyyəti koronavirus pandemiyasına qarşı rus “Sputnik V” peyvəndinin qeydə aldığı misilsiz uğurlara heyran qalıb. Bəs onun ölkəmizə gətirilməsi niyə gecikir? Ermənistan hökuməti, xüsusən də Səhiyyə Nazirliyi bizim üçün anlaşılmaz olaraq qalmağa davam edir, çünki hər itirilmiş gün yüzlərlə yeni yoluxana, çoxsaylı ölümlərə və insan faciələrinə səbəb olur. Ermənistan hakimiyyəti sağlamlıq mövzuları ilə ABŞ-a Ermənistandakı ABŞ biolaboratoriyalarını bağlamaq və məhv etməklə bağlı ultimatum təqdim etməlidir, koronavirusa qarşı vaksinlər almaq üçün danışıq aparmamalıdır. Biz bu vaksinləri mümkün qədər tez Rusiyadan almalıyıq”. İndilikdə isə Ermənistan belə vaksinlərdən məhrumdur. Bu vəziyyət isə o deməkdir ki, Ermənistanda hələ yaxın dövrlərdə də peyvəndləmə işi aparılmayacaq. Halbuki, Azərbaycan koronavirus infeksiyasına qarşı əhalinin peyvəndlənməsi baxımından bu gün təkcə Cənubi Qafqazda yox, həm də postsovet məkanında lider mövqedə dayanır. Ölkəmizdə artıq əhalinin 10 faizi bu infeksiyaya qarşı peyvənd edilib. Koronavirus infeksiyasına qarşı vaksin istehsal edən Rusiyada əhalinin peyvəndlənmə faizi Azərbaycanla müqayisədə daha azdır. Bu göstərici Belarusda 2,4 faizdir, Moldova, Qazaxıstan və Ukraynada heç 1 faiz səviyyəsinə çatmır. Cənubi Qafqaz ölkələrindən Gürcüstanda peyvənd edilənlərin sayı Azərbaycanla müqayisədə 50 dəfə azdır. Burada peyvənd edilənlərin sayı 20 minə yaxınlaşır. Halbuki, Azərbaycanda bu göstərici bir milyona çatır. Ermənistanda isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, əhalinin peyvəndlənmə prosesinə hələ də başlanılmayıb. Qarşıdakı dövr ərzində əhalinin peyvəndlənməsi baxımından Azərbaycanın yenə dünyanın lider ölkələri ilə bir sırada yer alması gözlənilir. Bunu şərtləndirən əsas səbəblərdən biri, vaksin uğrunda dünya miqyasında mübarizənin kəskinləşməsinə baxmayaraq, Azərbaycan dövləti tərəfindən ölkəyə peyvənd gətirilməsinin davam etdirilməsidir.
Xatırladaq ki, aprelin 4-də COVAX platforması çərçivəsində Azərbaycana daha 84 min doza vaksin göndərilib. Yaxın gələcəkdə isə Çindən daha 150 min doza vaksin göndəriləcək. Bunlara qədər artıq Azərbaycan 2 milyon doza vaksin əldə edib. Azərbaycanın ehtiyatda 1 milyon doza vaksini var və ölkədə gün ərzində 30-35 min insan peyvənd olunur. Ölkə əhalisinin 70 faizinin peyvəndlənməsi nəzərdə tutulur və bu, koronavirusa qarşı kütləvi immunitetin yaranmasına imkan verəcək. Vaksinlər uğrunda mübarizənin kəskinləşdiyi bir vaxtda Azərbaycanın əldə etdiyi nəticələr kifayət qədər uğurlu hesab edilir. Son araşdırmalar göstərir ki, dünya əhalisinin 16 faizinin yaşadığı varlı ölkələr istehsal olunan vaksinlərin 60 faizini alıb. İnkişaf etmiş bəzi ölkələr isə əhalisinin sayını üç-dörd dəfə üstələyəcək miqdarda vaksin sifariş edib. Bu şəraitdə yoxsul ölkələrin vaksin əldə etməsi daha da çətinləşir. Belə ölkələr sırasına Ermənistan da aiddir. Ermənistanda koronavirus infeksiyasından əziyyət çəkənlərin sayı sürətlə artır. Epidemiyanın artımı fonunda buna qarşı mübarizədə Ermənistan səhiyyəsi aciz duruma düşüb. Yaranmış situasiyada Qarabağda qalan ermənilər də olduqca çətin vəziyyətdədir. Qarabağ erməniləri arasında koronavirus infeksiyasının yayılması genişlənsə də, buna qarşı hansısa tədbir görülmür. Açıqlanan rəqəmlərə əsasən, Qarabağ erməniləri arasında koronavirusa yoluxanların sayı 2500-dən artıqdır. BMT tərəfindən aparılan araşdırmalar Qarabağda hazırda 20 minə yaxın erməninin olduğunu göstərir. Onların 2500-dən çoxunun koronavirus daşıyıcısı olması bu infeksiya ilə bağlı durumun Qarabağ erməniləri arasında fəlakət həddinə çatdığını göstərir. Hazırda proseslər məhz bu istiqamətdə də inkişaf edir.
Samirə SƏFƏROVA
