Məlum olduğu kimi, Ermənistanın Rusiya ilə təbii qazın qiymətinin aşağı salınması ilə bağlı danışıqları heç bir səmərə vermədi. Paşinyan Rusiyada keçirilən Konstitusiya dəyişikliyi ilə bağlı referendumdan sonra Polşa təcrübəsindən istifadə edib, Rusiyanın üzərinə “hücuma” keçmək istəyir.
Erməni KİV-i qeyd edir ki, məhz təbii qazla bağlı qalmaqala görə Polşa kompaniyalarından biri “Qazprom”dan məhkəmə qaydasında 1,5 milyardın geri qaytarılmasını təmin edib. Söhbət Rusiya tərəfinin qiymətlərə etdiyi dəyişiklikdən sonra yaranmış vəziyyətdən gedir. İşə Stokholm arbitraj məhkəməsi baxıb və bu qərarı verib. Ermənistan rəhbərliyi hesab edir ki, məhkəmənin bu qərarı Ermənistan üçün də presedent rolunu oynaya bilər. Ermənistanın narazılığı bununla bağlıdır ki, “Qazprom” dünya bazarında qazın qiymətinin aşağı düşməsinə baxmayaraq, onlara qaldırılmış qiymətlə qaz satıb. Hətta Ermənistan bu istiqamətdə Rusiyaya qarşı başqa bir təzyiq üsulu da fikirləşib. Söhbət xarici KİV-in Ermənistan ərazisində yayımına qoyulan qadağa ilə bağlı qəbul edilən yeni qərardan gedir.
Ermənistanın bu yöndə cəhdləri bir səmərə verə bilərmi?
İqtisadçı Elşən Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan bununla Rusiya qarşısında blef edir: “Polşanın vəziyyəti ilə Ermənistanınkı müqayisəyəgəlməz dərəcədə fərqlidir. Söhbət Rusiyanın bu ölkələrə olan təzyiq imkanlarından gedir. Polşa Rusiyanın birbaşa təsiri altında deyil. Avropanın aparıcı ölkələrindən biridir. Ermənistan isə həmin ölkənin faktiki olaraq for-postudur. Rusiya qaz amilindən hər zaman siyasi təzyiq rıçaqı kimi istifadə edib. Ermənistanda olan münasibətin də kökündə bu amil durur. İndiyə qədər Rusiya Ermənistana güzəştli qiymətlərlə qaz satıb. Çünki Paşinyandan əvvəlki ölkə rəhbərləri açıq şəkildə rusiyapərəst siyasət yürüdürdülər. Paşinyan isə həm Rusiyaya arxa çevirmək istəyir, həm də müəyyən müttəfiqlik güzəştlərindən yararlanmağa çalışır. Lakin Rusiya bunu qəbul etmir. Paşinyanın yalvarışlarına baxmayaraq, Rusiya nəinki qazın qiymətində güzəşt etmədi, əksinə, iyulun 19-dan etibarən Ermənistana satılan Rusiya qazının qiymətini bir az da qaldırmaq haqda qərar qəbul etdi. Bunun özü bir daha sübut edir ki, qərar, qazın qiymətindən daha çox, siyasi təzyiq vasitəsidir. Ermənistan Polşanın yolunu gedə bilməz. Əvvəla, Rusiyadan alınan qazın həcmində ciddi fərq var. İkincisi, Paşinyan bilir ki, belə bir addımın atılması ona daha baha başa gələ bilər. Rusiya başqa təzyiq üsullarına əl atsa, onun sonu çata bilər. Faktiki olaraq, həmin ölkənin sərhədlərini rus sərhədçiləri qoruyur. Ölkədə Rusiyanın hərbi bazaları var. Bundan əlavə, Ermənistan iqtisadiyyatının əhəmiyyətli hissəsi Rusiyanın təsir dairəsindədir. Həm də Avropa məhkəmələrinin Ermənistana münasibəti Polşaya olan səviyyədə deyil. Polşa ilə bağlı qəbul edilən qərarı Avropa qurumlarının sanksiyalardan doğan növbəti təzyiq elementi saymaq olar”.
Ermənistanın Rusiya ilə açıq konfrontasiyaya getməsi inandırıcı görünmür. Hətta hüquqi aspektdə belə bir addım atılsa, bunun zərbəsinin Ermənistana daha ağır fəsadlar verəcəyi qənaətinə gəlmək olar.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
