Rəşad Həsənov: "Azərbaycanda son illər bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb"
Azərbaycanda yüngül sənayenin inkişafı məqsədilə dəri ixracı yüksək gömrük rüsumuna cəlb olunacaq. Bu, Nazirlər Kabinetinin "Azərbaycanda ixrac-idxal əməliyyatları üzrə gömrük rüsumlarının dərəcələri haqqında" 2001-ci il 12 aprel tarixli Qərarında etdiyi dəyişikliklərdə əksini tapıb.
Nazirlər Kabineti "Azərbaycandan ixrac zamanı ixrac gömrük rüsumuna cəlb olunan malların siyahısı və ixrac rüsumlarının dərəcələri"nə yeni mal mövqeyi əlavə edib. İribuynuzlu mal-qaranın (camış daxil olmaqla) və ya atlar fəsiləsi heyvanlarının dəriləri (təzə və ya duzlu, qurudulmuş, küllənmiş, pikellənmiş və ya digər üsulla konservləşdirilmiş, lakin aşılanmamış, perqamentə hazırlanmamış və ya sonradan emal edilməmiş), tükörtüyü ilə və ya onsuz, ikilənmiş və ya ikilənməmiş halda Azərbaycandan ixrac edilən zaman hər 1000 kq dəri üçün 500 dollar ixrac gömrük rüsumu alınacaq. Qoyun və ya quzu gönündən aşılanmış dəri və ya krast, yunörtüyü olmayan, ikilənmiş və ya ikilənməmiş, lakin sonradan emal olunmamış, o cümlədən nəm halda (xromlanmış yarımfabrikatlar daxil olmaqla) Azərbaycandan ixrac edilən zaman isə hər 1000 kq dəri üçün 150 dollar ixrac gömrük rüsumu alınacaq. Noyabrın 8-dən qüvvəyə minən qərar 5 il müddətində qüvvədə olacaq.
Qeyd edək ki, Azərbaycanda xəz-dəri emalı müəssisələri az olduğundan, sahibkarlar indiyə qədər xammalı gömrük rüsumunu ödəmədən xaricə ixrac edirdi. Ölkə daxilində isə dəridən hazır məhsul düzəldilməsi elə də yüksək həddə deyil. Halbuki, xammalın hansısa məhsula çevrilərək satılması fonunda daha çox gəlir götürmək olardı. Dəri məmulatından əsasən geyim və ayaqqabı hazırlanır. Ona görə də ölkədə istehsal edilən dərilərin aşılanması, istehsalı ilə bağlı müəyyən işlərin görülməsi üçün məlum qərar qəbul olunub.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bu sahənin inkişafı üçün nə təklif edir?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov hesab edir ki, dəri məhsulları istehsalının ölkəmizdə genişlənməsi üçün bu sahəyə daha ciddi diqqət ayrılmalı, ona güzəştli şərtlərlə kreditlər verilməlidir: "Azərbaycanda yüngül sənayenin inkişaf etdirilməsinə ciddi ehtiyac var. Bildiyiniz kimi, Azərbaycana xas olan yüngül və yeyinti sənayesinin inkişaf etdirilməsi də əsas prioritet sahələrdən biri hesab olunur. Azərbaycanda son illər bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb. Lakin ölkədə istehsal edilən məhsullar hələ tam şəkildə keyfiyyət və dizayn baxımından xaricdən idxal olunan analoji məhsullarla rəqabət aparmaq qabiliyyətində olmur. Bir çox hallarda hətta yerli məhsulumuz Çin kimi ölkədən Azərbaycana idxal olunan məhsulun maya dəyəri ilə müqayisədə belə rəqabət aparmaq gücündə olmur. Ona görə də bu sahəyə ciddi investisiya qoyuluşu, sektorun yenilənməsi lazımdır. Nəticədə Azərbaycanın yerli məhsulu sayılan dəri xammalına ehtiyac arta bilər. Burada bir məsələyə də diqqət etmək lazımdır ki, xüsusilə Azərbaycanda inkişaf edən toxuculuq sənayesi daha çox ipəkçiliyə və sintetik məhsullara yönəlib. Burada dəri ayaqqabı sənayesi zəif inkişaf etdiyi üçün yerli istehsal məhsulları daha çox xarici ölkələrə yönəldilir".
Vidadi ORDAHALLI
