Avro ölüm həddindən sürətlə çıxır

Tarix: 05.06.2015 / 03:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya birjalarında, eləcə də Azərbaycanda avronun məzənnəsinin tez-tez dəyişməsinin səbəbləri ekspertlər, araşdırma mərkəzlərinin getdikcə daha çox diqqətini cəlb etməkdədir. Çünki avronun ucuzlaşması və ya bahalaşması çox qısa müddət ərzində baş verir. Bu istiqamətdə son vəziyyətin təhlili isə avronun bundan sonra məzənnəsinin yüksəlməkdə olacağını göstərir.
Hazırda dünya bazarında avronun məzənnəsi 1,1270 dollar təşkil edib ki, bu onun xeyli möhkəmlənməsi deməkdir. Avronun möhkəmlənməsində əsas səbəb avrozonada inflyasiyanın may ayında 0,3% artması olub. Halbuki, ekspertlər inflyasiyanın 0,2% artacağını proqnozlaşdırırdılar. İnflyasiyanın gözləntilərdən çox olması investorlar tərəfindən avrozonada iqtisadi artımın sürətlənəcəyinin ilkin göstəricisi kimi qəbul edilib. Bu səbəbdən avro digər valyutalara, xüsusilə də ABŞ dollarına nəzərən kəskin möhkəmlənib. Qeyd edək ki, iyunun 2-də 1,0913 dollar səviyyəsində olan məzənnə həmin gün axşam saatlarında 2,6% artaraq 1,1194 dollar qədər yüksəlib. Daha sonra məzənnə bir qədər də artaraq 1,1270 dollara çatıb və onun daha da möhkəmlənməsi gözlənir. Məzənnənin avro lehinə yüksəlməsinə digər bir səbəb isə bu həftə avrozona ölkələrinin siyasi və maliyyə liderləri tərəfindən Yunanıstan probleminin həll olunması istiqamətində keçirdikləri görüşlərdir. Qeyd edək ki, ekspertlər bu görüşlərdən müsbət həll variantı gözləyir. Görüşlərin nəticəsi bu həftənin sonuna qədər bilinəcək. Analitiklər qeyd edir ki, Yunanıstana Avropa İttifaqı, BVF və Avropa Mərkəzi Bankı tərəfindən qısamüddətli maliyyə dəstəyi verilsə də, uzunmüddətli perspektivdə problemlərin davam edəcəyi gözlənir.
Nəticə etibarilə avro qısa və orta müddətdə möhkəmlənmə kursunu davam etdirəcək. Bunun davam etməsinə digər səbəb Amerika Federal Ehtiyat Sisteminin qərarı və ABŞ-da iqtisadi göstəricilərin zəifliyi olacaq. Hesab edilir ki, Federal Ehtiyat Sisteminin sentyabrda və ya 2016-cı ilin əvvəlində uçot dərəcəsini artırması müvəqqəti hal olacaq. Uçot dərəcəsinin əsaslı şəkildə artırılması ABŞ iqtisadiyyatı 4%-dək artım əldə edəcəyi təqdirdə baş verə bilər. Bu artımın isə yaxın 3-5 il ərzində olacağı gözlənilmir. Bütün bunlar avronun kursuna təsirsiz ötüşməyəcək. Bu arada Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Mario Draqinin monetar genişlənmə proqramının real iqtisadiyyatda əks olunduğunu və rəhbəri olduğu qurumun istiqraz alışı planının davam edəcəyini söyləməsi də avronu dollar qarşısında bahalaşdırır. Eyni zamanda, Avropa Mərkəzi Bankının ötən ay üzrə açıqlamasında avrozona iqtisadiyyatının aprel ayında 1 faiz artdığı bildirildi. Bu isə sözügedən zonada rüblük 0.4 faiz artıma nail olunması deməkdir. Avropa iqtisadiyyatı üçün tam rəqəmli artım indiki məqamda olduqca arzuolunan hesab edilə bilər. Bu, eyni zamanda, Avropanın vahid valyutasının məzənnəsinə müsbət təsir göstərməkdədir. İngiltərə Bankının avrozonadan kənarda qalan Böyük Britaniya üçün açıqladığı nikbin rəqəmlər də dünya bazarında dollara təzyiqi artırır. Bununla yanaşı, uzun müddət möhkəm qalan dolların ABŞ üçün "baş ağrısına" çevrildiyi şübhəsizdir. Buna görə də güman olunur ki, Vaşinqton dolların mərhələli zəifləməsində maraqlı olacaq və avro daha da bahalaşacaq.
Təbii ki, proses Azərbaycanda da özünü göstərir. Məsələ burasındadır ki, dollar avroya nisbətən möhkəmlənən zaman manata nisbətən də güclənir. Və ya əskinə, dollarla müqayisədə dəyər itirən avro manat qarşısında da zəifləyir. Belə vəziyyət həm də Mərkəzi Bankın, çevik valyuta siyasətinə keçərək, valyuta səbətində milli valyutamızın gələcək məzənnəsinə təsir edəcək dəyişiklik etdiyindən xəbər verir. Bu isə o deməkdir ki, manatın növbəti mərhələdə məzənnəsi, həmçinin, Avropa pulunun durumundan asılı olacaq. Avrozonada milli valyuta möhkəmlənəcəksə, o zaman manat da dollara nisbətən dəyər qazanacaq. Avronun dollara nisbətən zəifləməsi isə manatın da yumşalmasına səbəb olacaq.
Belə hesab edilir ki dünya iqtisadiyyatının 25 faizinə malik olan Avropa İttifaqının valyutasının uzun müddət kəskin düşməsi mümkün deyildi. Digər tərəfdən, spekulyativ faktorlar da tədricən aradan qalxır. Spekulyativ faktorlar ondan ibarət idi ki, bəzi dövlətlər, o cümlədən investorlar avronun məzənnəsinin aşağı düşməsində maraqlı idilər. Bununla belə, ekspertlərin fikrincə, həmin faktorlar uzun müddət fəaliyyət göstərə bilməz. Avronun məzənnəsinin yüksəlməsi prosesinin yaxın vaxtlarda da davam edəcəyi gözlənir. Qeyd olunduğu kimi, avronun manata nisbətən yüksəlməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmür. Əvvəla bu, avro ilə saxlanan valyuta ehtiyatlarının manatla ifadəsinin artmasına səbəb olur. Digər tərəfdən, avronun məzənnəsinin yüksəlməsi avrozonadan Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinin artmasına gətirib çıxara bilər. Lakin bu hal Azərbaycandan Avropaya ixracı da artıra bilər. Düzdür, indiki durumda avronun manata nisbətən son yüksəlişi yerli iş adamlarının ixrac qabiliyyətini artırmaq üçün kifayət deyil. Çünki hələ də avro ilə manatın məzənnəsində kəskin dəyişiklik yoxdur. Lakin bu dəyişiklik davam etdikcə ölkəmizdən Avropaya daha çox məhsul ixrac olunacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...