Avtomobil bazarında yenidən durğunluq başlanır

Tarix: 20.03.2015 / 00:24
Bölmə: İqtisadiyyat

Aparılan son təhlillər ölkənin maşın bazarında hələ də aktivliyin yüksək həddə olmadığını göstərir. Proseslər isə bu qənaətə gəlməyə əsas verir ki, avtomobil satışı indiki gedişlə daha da zəifləyəcək. Məsələ burasındadır ki, son günlərdə satış mərkəzlərində maşınların qiyməti artır. Başqa sözlə, Azərbaycan manatının ucuzlaşdırılması avtomobil satışı ilə məşğul olan şirkətlərə təsirsiz ötüşməyib.

Bəzi şirkətlər satışda yeni qiymətlər tətbiq etsələr də, bəziləri endirimləri ləğv etməklə kifayətlənib.

Məsələn, "Ford" markalı avtomobillərin satışına tətbiq edilən endirimlər ləğv edilib. Bu barədə "fins.az" portalına "Ford Azerbaijan"dan bildirilib. Mərkəzin satış departamentindən verilən məlumata görə, mart ayının əvvəlindən etibarən bütün modellərdə tətbiq edilən endirimlər ləğv olunub. Belə ki, yeni ildən 500-3000 manat arasında ucuzlaşan bu avtomobillər indi köhnə qiyməti ilə satılır. Endirim ləğv ediləndən sonra qiymətlərin dəyişməsi "Ford"un ayrı-ayrı modellərində fərqlidir. Məsələn, indiyədək endirimlə 16900 manata satılan "Ford Focus" indi müştərilərə 17 500 manata təklif olunur. "Ford Fiesta" modeli isə 500 manat bahalaşaraq 15 490 manatdan 15 990 manata qalxıb. "Ford Edge"nin qiyməti isə 2000 manatlıq endirim ləğv ediləndən sonra 36 900 manata yüksəlib. Ən böyük bahalaşma "Ford Explorer" modelində olub. Belə ki, yeni ildə 42 900 manata satılan model indi alıcılara 45900 manata təqdim edilir. Yenə də qeyd edilən portalın məlumatına görə, ölkədə satılan "Toyota" markalı avtomobillərin qiyməti ciddi artıb. Bahalaşma 23-26% civarındadır. Belə ki, indiyə qədər 18600 manata satılan "Corolla" indi 24100 manata, 30300 manata satılan "Camry" isə 40100 manata təklif edilir. 30800 manatlıq "Rav 4" 40 100 manata, 35700 manatlıq "Prado" isə 47 100 manata satılır. Ən çox qiymət artımı "Land Cruiser 200" modelində baş verib. Avtomobil 27 min manat bahalaşıb. Belə ki, əvvəllər qiyməti 78 min manat olan "Land Cruiser 200" indi 105 min manata satışa çıxarılıb. Bir sıra digər markalı maşınlarda da analoji bahalaşma müşahidə edilir. Ekspertlər bildirir ki, müşahidə olunan bahalaşma maşınların satışında yeni durğunluq yaradacaq.

Bu hal təkcə satış salonlarında yox, maşın bazarında da özünü göstərəcək. Onsuz da son aylarda avtomobil bazarında durğunluq müşahidə olunur. Satıcıların sözlərinə görə, bazarda bir müddət əvvəl avtomobil satışı xeyli azalmışdısa, indi vəziyyət daha da acınacaqlıdır, demək olar ki, satış yoxdur. Mərkəzi Bankın avtomobil krediti götürənlərə tətbiq etdiyi qaydalardan sonra alıcılar avtomobili nağd almaq məcburiyyətində qaldıqlarını deyir. Bu hal isə bazardakı kreditlə satılan avtomobillərin satışına əvəlki kimi ciddi təsir edir. Xatırladaq ki, yeni avtomobil alanlar üçün kredit ilkin ödəniş 50% olmaqla illik 14-23 % faizlə verilir. 1 ildən çox sürülmüş avtomobil almaq istəyənlər isə ümumi məbləğin 70-80%-ni əvvəlcədən ödəməli, qalan hissəni isə illik 17-27% -dərəcəsi ilə ödəməlidir. Bundan başqa, müştərilərə kredit verərkən onların yalnız banklara olan borcu deyil, digər öhdəlikləri də nəzərə alınır. Bu vəziyyətdə müştərilər avtomobilləri daha çox nağd vəsaitə almalı olurdular. İndi isə satışda növbəti bahalaşma nağd alışla maşın bazarına üz tutanların sayını azaldacaq. Avtomobil bazarı üzrə ekspertlər bir məqama da diqqət yetirir ki, manatın devalvasiyası fonunda maşınların dollarla satılması qiymət artımına gətirib çıxarıb.

Belə ki, dollar ekvivalentində qiymət artımı baş verməsə də, manat ekvivalentində qiymət artımına gətirib çıxardı. Əvvəl 15 min dollara satılan avtomobilin milli valyuta ilə qiyməti 12 min manat təşkil edirdisə, indi həmin maşın yenidən bazara 15 min dollara təklif olunur. Bu isə artıq 15 mindən bir qədər artıq manat deməkdir. Qarşıdakı dövrdə yeni avtomobillərin gəlməsi ilə bağlı olaraq idxal məhsullarındakı ümumi qiymət artımları, təbii ki, avtomobil qiymətlərinə də təsir göstərəcək. Ekspertlər hazırda bazarda durğunluq olduğunu, müştərilərin qiymətlərin aşağı düşəcəyini gözlədiklərini bildirir. Martın sonunda isə ölkəyə 2015-ci il yeni avtomobil markalarının idxalı gözlənir. Ekspertlər deyir ki, yeni idxal özü ilə bahalaşma gətirəcək.

Bundan başqa, manatın ucuzlaşması avtomobillərin qiymətləri ilə yanaşı, onların ehtiyat hissələrinin və təmir xərclərinin artmasına da təsir göstərir. Ehtiyat hissələri təxminən 20-30 faiz bahalanıb. Bütün bunlar avtomobil satışında durğunluqla müşayiət olunur.