Məkkə Müdafiə Sazişi ölkələrinin (Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan) və İranın nümayəndələri regionda təhlükəsizlik və sabitliyi gücləndirmək üçün müntəzəm danışıqları davam etdirmək barədə razılığa gəliblər. Bu barədə Tehranda keçirilən dördtərəfli görüşün yekunlarına dair birgə bəyanatda bildirilib.
Görüşə İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi sədrlik edib. Nümayəndə heyətlərinin tərkibində, Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə naziri şahzadə Xalid bin Salman Əl Səud, Pakistan ordusunun qərargah rəisi, feldmarşal Asim Munir və Türkiyənin Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın da daxil olmaqla, yüksək rütbəli müdafiə və kəşfiyyat rəsmiləri yer alıb. Möhsün Rzayi çoxtərəfli regional əməkdaşlığın başlanmasının çoxdan gözlənilən bir addım olduğunu və daha əvvəl atılmalı olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyədən yüksək vəzifəli şəxslərin səfəri ABŞ sanksiyalarının və təhdidlərinin əvvəlki gücünü itirdiyini və artıq suveren ölkələrin xarici siyasətini diktə edə bilməyəcəyini nümayiş etdirdi: "İran xalqının müqaviməti və ölkənin silahlı qüvvələrinin gücü bölgədə yeni, müsbət bir atmosfer yaradıb və bu, Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanının yüksək vəzifəli nümayəndələri ilə danışıqlarda öz əksini tapıb". Görüş iştirakçıları Yaxın Şərqdə sülhün qorunmasının dörd dövlətin xarici qüvvələrə müraciət etmədən birgə hərəkət etməsini tələb etdiyi barədə razılığa gəliblər. Danışıqlar zamanı tərəflər Livandakı böhrana və İsrail-Fələstin münaqişə zonasına xüsusi diqqət yetirərək, dərhal atəşkəs və İsrail qüvvələrinin Qəzza zolağından, Qərb sahilindən, Livanın cənubundan və Suriyadan çıxarılmasının vacibliyini bəyan ediblər. Bu danışıqlar Yəmən husilərinin Səudiyyə Ərəbistanına hücumlarının artmasından bəri İranla Məkkə Paktının hər üç üzvü arasında ilk yüksək səviyyəli təmas olub.
Məkkə Müdafiə Sazişi 7 avqust 2026-cı ildə Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyə tərəfindən imzalanıb. Sənəddə iştirakçı ölkələrdən hər hansı birinə silahlı hücumun hər üçünə hücum kimi qəbul edildiyi qeyd olunur. Bundan əvvəl İran prezidenti Məsud Pezeşkian Məkkə Müdafiə Sazişini müsəlmanların birləşməsinə doğru bir addım adlandırmışdı. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov da bildirib ki, Moskva Məkkə Müdafiə Paktının elan edilməsini alqışlayır . O qeyd edib ki, Tehran sülhün və azad inkişafın təmin edilməsi üçün faydalı hesab edərsə, Rusiya İran rəhbərliyinin bu strukturla əməkdaşlıq etmək barədə hər hansı mümkün qərarına hörmətlə yanaşacaq.
Samirə SƏFƏROVA
