İpoteka şərtlərində mühüm dəyişikliklər...

Tarix: 19.03.2015 / 01:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Son aylarda durğunluğun müşahidə olunduğu mənzil bazarında yaxın tezlikdə yenidən böyük canlanma yaşana bilər. Buna əsas səbəb hökumətin ipoteka kreditləri ilə bağlı həyata keçirilən proqramda mühüm dəyişikliklər etməyə hazırlaşmasıdır.
Bunun ilkin anonsları Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov tərəfindən verilib. Milli Məclisdə Nazirlər Kabinetinin 2014-cü ildəki fəaliyyəti ilə bağlı hesabatın müzakirəsi zamanı baş bankir bildirib: "Biz hökumətlə birlikdə iqtisadiyyatın əlavə maliyyələşdirilməsi, ucuz maliyyə vəsaitlərinin verilməsini düşünürük". E.Rüstəmov bildirib ki, bunlardan ən önəmlisi ipoteka hesab olunur: "Məsləhətləşmə və fikir birliyi artıq var. Birincisi, biz ipotekaya verilən vəsaiti, ümumi vəsaiti əhəmiyyətli dərəcədə, dəfələrlə qaldırmaq fikrindəyik. Bunun mənbəyini müəyyənləşdirmişik. İkincisi, ipoteka məbləğini - həm kommersiya, həm də sosial ipotekanın məbləğini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq istəyirik. Üçüncü, başlıca məqsəd ipotekada iqtisadi aktivliyi canlandırmaqdır. Yəni bu vəsaitlərin yeni tikintiyə yönəldilməsi istiqamətində fəaliyyət buna imkan yaradacaq. Əlaqədar qurumlarla yeni tikintidə alınan mənzillərin özlərinin bilavasitə ipotekaya girov kimi qoyulması məsələsini həll etmək lazımdır. Çünki biz bilirik ki, əhali bununla bağlı çox əziyyət çəkir. Kimsə qohumuna, qonşusuna, yaxınlarına müraciət edib, onların evlərini girov qoymaq istəyir. Burada problemlərin olduğunu bilirik. Dünya praktikasında olan təcrübəyə əsaslanaraq biz ilkin qeydiyyata keçəcəyik".
Bu açıqlamalardan aydın görünür ki, hökumət həm ipoteka üçün ayrılan məbləğin həcmini artırmaq istəyir, həm də ipoteka kreditlərinin əsas etibarı ilə yeni mənzillərin tikintisinə yönəldilməsində xüsusi maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Belə vəziyyətdə ölkədə mənzil tikintisinin yenidən aktiv fazaya daxil olması istisna edilmir. Eyni zamanda, məbləğ artdıqdan sonra ipoteka üçün müraciət edənlərin sayında da ciddi artım gözlənir. Özü də nəzərə almaq lazımdır ki, ipoteka üçün müraciət daha da asanlaşdırılıb. Belə ki, İpoteka Fondu "Elektron İpoteka Sistemi"nin tətbiqini başa çatdırıb. Sistem ipoteka bazar iştirakçılarının istifadəsinə verilib. Sistemin tətbiqi ipoteka bazar iştirakçılarına - Müvəkkil Kredit Təşkilatlarına, Sığorta və Qiymətləndirici şirkətlərə bütün texniki prosedurları onlayn həyata keçirməyə imkan verir. Bu da, öz növbəsində, kreditləşmə prosesinin sürətlənməsini və sistemin səmərəli fəaliyyətini təmin edir. Yeni ipoteka şərtlərinin açıqlanmasından sonra bu məqsədlə müraciət edənlərin sayında ciddi artım olacağı qaçılmaz sayılır. Çünki mənzilə ehtiyacı olanların sayı kifayət qədərdir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bu, mənzil bazrındakı durğunluğu da aradan qaldıracaq. Hazırda maraq doğuran hallardan biri də güzəştli ipoteka kreditinin miqdarının artırılmasıdır.
"Value and Sources" konsaltinq şirkətindən Rəşad Əliyev də ipotekada edilməsi nəzərdə tutulan dəyişiklikləri müsbət qiymətləndirir":Hazırda mövcud olan dövlət ipoteka proqramının iqtisadi səmərəsi azdır. Çünki həmin vəsaitlər hazırda əsasən təkrar bazardakı mənzil alışına yönəldilir. İqtisadi səmərəsinin olmaması ilə yanaşı, proqram daşınmaz əmlak bazarında ekonom sinfinə (dəyəri ucuz mənzillər) aid mənzillərə təlabatı artıraraq onların qiymətlərinin artımına səbəb olurdu. Bu proses ilkin bazara çox cüzi müsbət təsir göstərirdi. İqtisadi cəhətdən səmərəsinin az olmasına baxmayaraq, mövcud proqram sosialyönümlüdür və məqsədi ev almaq üçün maddi imkanı məhdud olan ailələrə kömək etməkdir.
Hesab edirik ki, ipoteka proqramının daha çox ilkin mənzil bazarına (mənzillərin birbaşa tikinti şirkətlərindən alınmasına) yönəldilməsi tikinti sektoruna hazırkı dövrdə əlavə dəstək verə bilər. Belə olan halda ipoteka proqramı üzrə ayrılan pullar iqtisadiyyatın real sektoruna yönəldiləcək. Real sektor isə iş yerləri, vergi ödəmələri və iqtisadi inkişafın mənbəyidir. Əlavə etmək istərdik ki, dövlət tərəfindən ipoteka proqramı çərçivəsində ilkin bazara, yəni yeni tikililərin alınmasına yönəldilən vəsaitlərin ən azı 20%-i dövlət büdcəsinə vergi ödəmələri şəklində qayıdacaq".
Bununla yanaşı, ekspertlər hesab edir ki, güzəştli ipoteka kreditlərinin verilməsində nəzərdə tutulan maksimal məbləğin 50 min manatdan yuxarı olması çox vacibdir. İpoteka kreditlərinin alınması sahəsində vətəndaşları narahat edən məsələlərdən biri isə ilkin ödəniş problemidir. 50 min manatlıq ipoteka krediti götürən vətəndaş 8-10 min manat məbləğində ilkin ödəniş etməlidir ki, bu da aztəminatlı ailələr üçün çətinlik yaradır. Buna görə də İpoteka Zəmanət Fondu yaradılmasının da sürətlənməsi vacib sayılır. Həmin fond yaradıldıqdan sonra vətəndaşlar ilkin ödəniş etmək məcburiyyətində qalmayacaq, yüz faizlik ipoteka krediti almaq imkanı əldə edəcəklər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...