Beş güclü dövlətin dollara qarşı "BRİCS qəsdi"...

Tarix: 18.03.2015 / 03:16
Bölmə: İqtisadiyyat

ABŞ dollarının dünya miqyasında hökmranlığının azaldılması hazırda xarici siyasətində Vaşinqtonu əsas hədəf sırasında görən ölkələr üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, belə dövlətlər əsasən ABŞ-ın nəzarətində olan maliyyə qurumlarından olan asılılıqdan xilas olmaq üçün də müəyyən təşəbbüslər göstərir. Bu fonda Rusiya və Çinin liderliyi ilə atılan addımlar dünya maliyyə analitikləri tərəfindən də böyük maraqla izlənir.
Xatırladaq ki, Moskva və Pekin ABŞ-ın maliyyə hökmranlığına son qoymaq üçün BRİCS təşkilatının tezliklə fəaliyyətə başlamasına xüsusi maraq göstərir. Qərbdən olan maliyyə asılılığına son qoymaq üçün, Çin və Rusiya ilə yanaşı, Braziliya, Hindistan və Cənubi Afrika da BRİCS təşkilatında bir araya gəlib. Maraqlıdır ki, Braziliya, Çin, Hindistan, Rusiya və Cənubi Afrikanın yer aldığı BRİCS ilk dəfə 2001-ci ildə ingilis iqtisadçı Cim Onil tərəfindən ortaya atılıb. Cənubi Afrikanın 2010-cu ildə daxil olduğu birlik üçün ilk beynəlxalq addım 2006-ci ildə sözügedən ölkələrin BMT-də Birlik formatında iştirakı oldu. Bu tarixdən etibarən beynəlxalq və diplomatik bir quruluşda qəbul edilən BRİCS adı altında hər il bir araya gələn liderlər ortaq inkişaf üçün müxtəlif fikirlər səsləndirir.
Təşkilata üzv ölkələrin sonuncu dəfə Braziliyanın Fortaleza şəhərində reallaşan toplantısında əvvəllər də müzakirə mövzusu olan "Ortaq inkişaf bankı"nın yaradılması haqqında danışıqlar aparılıb. BRİCS təşkilatının şah damarı sayılan bu layihə üzv ölkələrin iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi və qarşılıqlı əlaqələrin sürətləndirilməsini nəzərdə tutur. Eyni zamanda, yaradılacaq bankın BRİCS ölkələrinin maliyyə sistemini tənzimləyəcək orqan olaraq investisiya planlarını həyata keçirməsində böyük rol oynayacağı bildirilir. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) və Dünya Bankına alternativ görülən BRİCS İnkişaf Bankının əsas vəzifəsi üzv ölkələri investisiya kreditləri ilə təmin etməkdir. Bütün bunlar Qərbin maliyyə dominantlığına da son qoyacaq addımlar sayılır. Rusiya da bu prosesdə ən fəal iştirakçılardan biridir. Artıq Rusiya prezidenti Vladimir Putin BRİJS İnkişaf Bankının yaradılması haqqında müqaviləni təsdiq edib. Qeyd edək ki, Duma bu sənədi fevralın 20-də təsdiq etmişdi. Çin də bu istiqamətdə fəaliyyətini genişləndirir.
Belə fikirlər də səslənir ki, yeni maliyyə qurumunda əsas məqsədlərdən biri də dollara alternativ kimi Çin yuanının fəaliyyət dairəsinin genişləndirilməsidir. Elə BRİCS-də kreditlərin əsasən Çin yuanı ilə verilməsi gözlənir. Çin valyutasının sürətlə beynəlmiləlləşməsi artıq indidən dollar üçün təhdid yaradır. Pekin yaxın tezlikdə Çin yuanını ümumdünya ticarətinin aparıcı valyutasına çevirmək istəyir. Artıq bu məsələdə Rusiya da ona yardım edir. Onu da bildirək ki, Çin iqtisadiyyatı yalnız istehsal hesabına yaxın 10 ildə öz valyutasını möhkəmlədən ölkələrdən biridir. Hazırda dünya birjalarında, qiymətli kağızlar bazarında yuanla alış-veriş möhkəmlənib. Son ilin göstəricilərinə əsasən demək olar ki, yuan oturuşmuş puldur. Növbəti üç-dörd il ərzində isə Çin iqtisadiyyatında yalnız artım proqnozlaşdırılır. Ona görə də, onların valyutası bir sıra investorlar üçün cəlbedici olub.
Xatırladaq ki, son qlobal maliyyə böhranından sonra dolları əvəz edən alternativ valyuta axtarışlarına başlandı. O zaman fikirlər yürüdüldü ki, çökən dolları yuan əvəzləyə bilər.
Bundan əlavə, təklif olunanlar arasında bir neçə valyutadan ibarət zənbilin yaradılması da var idi. O vaxtdan indiyədək yuan diqqət mərkəzindədir.
Çin, iqtisadiyyatına görə, ABŞ-dan sonra dünyada ikinci ən böyük dövlətdir. Bu ölkənin iqtisadiyyatında baş verən proseslər dünyaya birbaşa təsir göstərir. Bütün bunlar da yuana marağı artırır. Bu arada, Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Xatırladaq ki, Azərbaycan da yuana böyük miqdarda sərmayə qoymağı, onu öz valyuta ehtiyatlarının tərkibinə daxil etməyi düşünür. Belə ki, Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (DNF) aktivlərinin 500 milyon dollarını Çin valyutasına-yuana yatırır. Dövlət Neft Fondunun prezidenti Şahmar Mövsümov deyib ki, fond, həmçinin, aktivlərinin bir hissəsini Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatıracaq. Məqsəd fondun portfelinin diversifikasiya olunmasıdır: "Ötən ilin sonlarında biz yuana nə qədər investisiya yatırmaq barədə kvotanı müəyyən etdik. Hazırda zəruri sənədlər hazırlanır və bu il biz 500 milyon dolları yuana yatıracağıq". DNF prezidenti deyib ki, Azərbaycan neft pullarının bir qismini də Yaponiya, Honkonq, Sinqapur və Çin kimi Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatırmağı planlaşdırır: "Biz hazırda əlimizdə olan aşağı gəlirli istiqrazları əvəzləmək üçün olduqca sadə aktivlər axtarırıq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...