Beş güclü dövlətin dollara qarşı "BRİCS qəsdi"...

Tarix: 18.03.2015 / 03:16
Bölmə: İqtisadiyyat

ABŞ dollarının dünya miqyasında hökmranlığının azaldılması hazırda xarici siyasətində Vaşinqtonu əsas hədəf sırasında görən ölkələr üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, belə dövlətlər əsasən ABŞ-ın nəzarətində olan maliyyə qurumlarından olan asılılıqdan xilas olmaq üçün də müəyyən təşəbbüslər göstərir. Bu fonda Rusiya və Çinin liderliyi ilə atılan addımlar dünya maliyyə analitikləri tərəfindən də böyük maraqla izlənir.
Xatırladaq ki, Moskva və Pekin ABŞ-ın maliyyə hökmranlığına son qoymaq üçün BRİCS təşkilatının tezliklə fəaliyyətə başlamasına xüsusi maraq göstərir. Qərbdən olan maliyyə asılılığına son qoymaq üçün, Çin və Rusiya ilə yanaşı, Braziliya, Hindistan və Cənubi Afrika da BRİCS təşkilatında bir araya gəlib. Maraqlıdır ki, Braziliya, Çin, Hindistan, Rusiya və Cənubi Afrikanın yer aldığı BRİCS ilk dəfə 2001-ci ildə ingilis iqtisadçı Cim Onil tərəfindən ortaya atılıb. Cənubi Afrikanın 2010-cu ildə daxil olduğu birlik üçün ilk beynəlxalq addım 2006-ci ildə sözügedən ölkələrin BMT-də Birlik formatında iştirakı oldu. Bu tarixdən etibarən beynəlxalq və diplomatik bir quruluşda qəbul edilən BRİCS adı altında hər il bir araya gələn liderlər ortaq inkişaf üçün müxtəlif fikirlər səsləndirir.
Təşkilata üzv ölkələrin sonuncu dəfə Braziliyanın Fortaleza şəhərində reallaşan toplantısında əvvəllər də müzakirə mövzusu olan "Ortaq inkişaf bankı"nın yaradılması haqqında danışıqlar aparılıb. BRİCS təşkilatının şah damarı sayılan bu layihə üzv ölkələrin iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi və qarşılıqlı əlaqələrin sürətləndirilməsini nəzərdə tutur. Eyni zamanda, yaradılacaq bankın BRİCS ölkələrinin maliyyə sistemini tənzimləyəcək orqan olaraq investisiya planlarını həyata keçirməsində böyük rol oynayacağı bildirilir. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) və Dünya Bankına alternativ görülən BRİCS İnkişaf Bankının əsas vəzifəsi üzv ölkələri investisiya kreditləri ilə təmin etməkdir. Bütün bunlar Qərbin maliyyə dominantlığına da son qoyacaq addımlar sayılır. Rusiya da bu prosesdə ən fəal iştirakçılardan biridir. Artıq Rusiya prezidenti Vladimir Putin BRİJS İnkişaf Bankının yaradılması haqqında müqaviləni təsdiq edib. Qeyd edək ki, Duma bu sənədi fevralın 20-də təsdiq etmişdi. Çin də bu istiqamətdə fəaliyyətini genişləndirir.
Belə fikirlər də səslənir ki, yeni maliyyə qurumunda əsas məqsədlərdən biri də dollara alternativ kimi Çin yuanının fəaliyyət dairəsinin genişləndirilməsidir. Elə BRİCS-də kreditlərin əsasən Çin yuanı ilə verilməsi gözlənir. Çin valyutasının sürətlə beynəlmiləlləşməsi artıq indidən dollar üçün təhdid yaradır. Pekin yaxın tezlikdə Çin yuanını ümumdünya ticarətinin aparıcı valyutasına çevirmək istəyir. Artıq bu məsələdə Rusiya da ona yardım edir. Onu da bildirək ki, Çin iqtisadiyyatı yalnız istehsal hesabına yaxın 10 ildə öz valyutasını möhkəmlədən ölkələrdən biridir. Hazırda dünya birjalarında, qiymətli kağızlar bazarında yuanla alış-veriş möhkəmlənib. Son ilin göstəricilərinə əsasən demək olar ki, yuan oturuşmuş puldur. Növbəti üç-dörd il ərzində isə Çin iqtisadiyyatında yalnız artım proqnozlaşdırılır. Ona görə də, onların valyutası bir sıra investorlar üçün cəlbedici olub.
Xatırladaq ki, son qlobal maliyyə böhranından sonra dolları əvəz edən alternativ valyuta axtarışlarına başlandı. O zaman fikirlər yürüdüldü ki, çökən dolları yuan əvəzləyə bilər.
Bundan əlavə, təklif olunanlar arasında bir neçə valyutadan ibarət zənbilin yaradılması da var idi. O vaxtdan indiyədək yuan diqqət mərkəzindədir.
Çin, iqtisadiyyatına görə, ABŞ-dan sonra dünyada ikinci ən böyük dövlətdir. Bu ölkənin iqtisadiyyatında baş verən proseslər dünyaya birbaşa təsir göstərir. Bütün bunlar da yuana marağı artırır. Bu arada, Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Xatırladaq ki, Azərbaycan da yuana böyük miqdarda sərmayə qoymağı, onu öz valyuta ehtiyatlarının tərkibinə daxil etməyi düşünür. Belə ki, Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (DNF) aktivlərinin 500 milyon dollarını Çin valyutasına-yuana yatırır. Dövlət Neft Fondunun prezidenti Şahmar Mövsümov deyib ki, fond, həmçinin, aktivlərinin bir hissəsini Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatıracaq. Məqsəd fondun portfelinin diversifikasiya olunmasıdır: "Ötən ilin sonlarında biz yuana nə qədər investisiya yatırmaq barədə kvotanı müəyyən etdik. Hazırda zəruri sənədlər hazırlanır və bu il biz 500 milyon dolları yuana yatıracağıq". DNF prezidenti deyib ki, Azərbaycan neft pullarının bir qismini də Yaponiya, Honkonq, Sinqapur və Çin kimi Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatırmağı planlaşdırır: "Biz hazırda əlimizdə olan aşağı gəlirli istiqrazları əvəzləmək üçün olduqca sadə aktivlər axtarırıq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...