Nax­çı­va­nın bu gün ne­cə də­yiş­di­yi­ni gör­mək üçün 1994-cü il­də çap olun­muş bir qə­zet mə­qa­lə­si­ni oxu­maq ki­fa­yət­dir...

Nax­çı­va­nın mən­zə­rə­si­ni də­yiş­di­rən iq­ti­sa­di, so­si­al, mə­də­ni, infrastruk­tur faktla­rı­nı çox dol­ğun əks et­di­rən "Şərq qa­pı­sı" qə­ze­ti­nin baş re­dak­to­ru Tu­ral Sə­fə­ro­vun mə­qa­lə­si diq­qə­ti­mi­zi bir çox cə­hət­lə­ri ilə çək­di. Ər­zaq təh­lü­kə­siz­li­yi ba­xı­mın­dan ni­ga­ran­çı­lıq yox, ener­ji tə­mi­na­tı öz ye­rin­də, hər­bi mü­da­fi­ə­yə söz ola bil­məz, qa­lan mə­sə­lə­lər isə T.Sə­fə­ro­vun mə­qa­lə­sin­də...

Be­lə­lik­lə, mə­qa­lə­ni təq­dim edi­rik:

"Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı ye­ni ilə uğur­la baş­la­dı. Mux­tar Res­pub­li­ka sa­kin­lə­ri ötən ilin na­i­liy­yət­lə­ri­nin se­vin­ci­ni ya­şa­dı­ğı bir dövrdə Azər­bay­can Pre­zi­den­ti cə­nab İl­ham Əli­yev Nax­çı­va­na sə­fər et­di. Döv­lət baş­çı­sı ki­mi cə­nab İl­ham Əli­ye­vin Nax­çı­va­na say­ca 13-cü sə­fə­ri də Mux­tar Res­pub­li­ka­mız üçün çox mü­hüm əhə­miy­yət da­şı­yan ob­yektlə­rin is­ti­fa­də­yə ve­ril­mə­si ilə yad­da qal­dı. Öl­kə rəh­bə­ri bu­də­fə­ki sə­fə­rin­də də Mux­tar Res­pub­li­ka­da apa­rı­lan qu­ru­cu­luq iş­lə­ri­ni yük­sək qiy­mət­lən­dir­di: "Çox şa­dam ki, Nax­çı­van uğur­la, sü­rət­lə in­ki­şaf edir, bö­yük qu­ru­cu­luq, abad­lıq iş­lə­ri apa­rı­lır. Son il­lər ər­zin­də Nax­çı­van bö­yük in­ki­şaf yo­lu keç­miş­dir. Nax­çı­van şə­hə­ri­nin abad­laş­dı­rıl­ma­sı, gö­zəl­ləş­di­ril­mə­si, infrastruk­tur la­yi­hə­lə­ri­nin ic­ra­sı, bü­tün şə­hər və kəndlə­rin abad­laş­ma­sı pro­se­si onu gös­tə­rir ki, res­pub­li­ka möh­kəm ayaq­da da­ya­nıb. He­sab edi­rəm ki, bu gün Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı­nın çi­çək­lən­mə döv­rü­dür. Çün­ki bü­tün is­ti­qa­mət­lər üz­rə iş­lər uğur­la ge­dir və gö­zəl nə­ti­cə­lər var".

Bu, Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin Mux­tar Res­pub­li­ka rəh­bə­ri­nin, elə­cə də bü­tün nax­çı­van­lı­la­rın fə­a­liy­yə­ti­nə ver­di­yi yük­sək də­yər­dir. Blo­ka­da­nın çə­tin­lik­lə­ri­nə bax­ma­ya­raq, Mux­tar Res­pub­li­ka­da bö­yük qu­ru­cu­luq proq­ra­mı ger­çək­ləş­di­ri­lib, Nax­çı­van ye­ni in­ki­şaf mər­hə­lə­si­nə qə­dəm qo­yub. Bu yük­sə­liş hər gün gö­zü­müz qar­şı­sın­da baş ver­di­yin­dən, bi­zə adi gö­rü­nür. An­caq döv­lət baş­çı­sı­na adi gö­rün­mür. Pre­zi­dent blo­ka­da şə­ra­i­tin­də in­ki­şaf və tə­rəq­qi­yə na­il ol­ma­ğın çə­tin­lik­lə­ri­ni çox yax­şı bi­lir. Öl­kə rəh­bə­ri onu da bi­lir ki, blo­ka­da şə­ra­i­tin­də da­şı daş üs­tə qoy­maq hər oğu­lun işi de­yil.

Bu gün Nax­çı­van­da han­sı sa­hə­yə bax­saq, ora­da ge­niş is­la­hat­la­rın apa­rıl­dı­ğı­nın şa­hi­di ola­rıq. Bü­tün sa­hə­lər­də ana­lo­qu ol­ma­yan uğur­lar ona gö­rə qa­za­nı­lır ki, bu­ra­da həm ulu ön­də­ri­miz Hey­dər Əli­ye­vin yo­lu sə­da­qət­lə da­vam et­di­ri­lir, həm də hər kəs öz işi­nə mə­həb­bət­lə ya­na­şır. Odur ki, döv­lət baş­çı­sı Nax­çı­va­na sə­fə­ri za­ma­nı bu mə­sə­lə­ni xü­su­si vur­ğu­la­ya­raq de­yib: "Abad­lıq-qu­ru­cu­luq iş­lə­ri bir tə­rəf­dən öl­kə­mi­zin gü­cü­nü, di­gər tə­rəf­dən Nax­çı­van rəh­bər­li­yi­nin sə­mə­rə­li işi­ni, sa­kin­lə­rin bu iş­lə­rə olan mü­na­si­bə­ti­ni gös­tə­rir. Bü­tün bu iş­lər bö­yük mə­həb­bət­lə, zövqlə və sə­li­qə ilə gö­rü­lür".

Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı bir müd­dət elektrik ener­ji­si sa­rı­dan çə­tin­lik­lər çə­kib. Ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin əv­vəl­lə­rin­də Mux­tar Res­pub­li­ka­ya sut­ka ər­zin­də 6-8 sa­at elektrik ener­ji­si ve­ri­lir, qon­şu öl­kə­lər­dən elektrik ener­ji­si alır­dıq. Kəs­kin kon­ti­nen­tal iq­lim şə­ra­i­ti olan Nax­çı­va­nın mən­fi 40 də­rə­cə­yə dü­şən so­yu­ğun­dan qo­run­maq üçün in­san­lar qey­ri-stan­dart elektrik qız­dı­rı­cı­la­rın­dan is­ti­fa­də et­mək məc­bu­riy­yə­tin­də qa­lır­dı­lar. Bu da elektrik xət­lə­ri­nin, transfor­ma­tor­la­rın sı­ra­dan çıx­ma­sı­na sə­bəb olur, qra­fik üz­rə ve­ri­lən elektrik ener­ji­sin­dən is­ti­fa­də­yə ma­ne­çi­lik tö­rə­dir­di. Hə­min dövrdə Nax­çı­van­da ya­şa­yıb fə­a­liy­yət gös­tə­rən ümum­mil­li li­de­ri­miz Hey­dər Əli­ye­vin şəx­si nü­fu­zu sa­yə­sin­də qon­şu döv­lət­lər­dən elektrik ener­ji­si alın­ma­sı­nı tə­min et­mək üçün tə­ci­li təd­bir­lər gö­rü­lüb. 1993-cü ilin or­ta­la­rın­da Nax­çı­va­na İran İs­lam Res­pub­li­ka­sın­dan 42 me­qa­vat, Tür­ki­yə Res­pub­li­ka­sın­dan 63 me­qa­vat gü­cün­də elektrik ener­ji­si da­xil olub, tə­lə­bat­çı­la­ra sut­ka ər­zin­də 12 sa­at elektrik ener­ji­si ve­ri­lib.

Nax­çı­va­nın ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi­nin tə­min olun­ma­sı ulu ön­də­ri­miz Hey­dər Əli­ye­vin hər za­man diq­qət mər­kə­zin­də olub. Ümum­mil­li li­de­ri­mi­zin 1993-cü il­də Azər­bay­can­da si­ya­si ha­ki­miy­yə­tə qa­yı­dı­şın­dan son­ra bu sa­hə­də mü­hüm təd­bir­lər hə­ya­ta ke­çi­ri­lib. Ulu ön­də­rin yo­lu­nu uğur­la da­vam et­di­rən Azər­bay­can Pre­zi­den­ti cə­nab İl­ham Əli­ye­vin rəh­bər­li­yi ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lər nə­ti­cə­sin­də Nax­çı­va­nın ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi tə­min olu­nub. 2006-cı il­də Nax­çı­van Qaz-Tur­bin Elektrik Stan­si­ya­sı tə­bii qaz­la iş­lə­mə re­ji­mi­nə ke­çi­ri­lib, 220 ki­lo­voltluq "Ba­bək" ya­rımstan­si­ya­sın­da əsas­lı tə­mir və ye­ni­dən­qur­ma iş­lə­ri apa­rı­lıb.

Hə­min il ümu­mi gü­cü 87 me­qa­vat olan Nax­çı­van Mo­dul Elektrik Stan­si­ya­sı ti­ki­lib is­tis­ma­ra ve­ri­lib. Son il­lər isə Mux­tar Res­pub­li­ka­nın möv­cud hid­ro­e­ner­ji po­ten­si­a­lın­dan is­ti­fa­də edil­mək­lə eko­lo­ji və iq­ti­sa­di cə­hət­dən da­ha sə­mə­rə­li olan su elektrik stan­si­ya­la­rı ya­ra­dı­lıb. 2006-cı ilin de­kab­rın­da Hey­dər Əli­yev Su An­ba­rı üzə­rin­də 4,5 me­qa­vat gü­cün­də su elektrik stan­si­ya­sı, 2010-cu ilin oktyab­rın­da Gi­lan­çay üzə­rin­də 22 me­qa­vat gü­cün­də Bi­ləv Su Elektrik Stan­si­ya­sı ti­ki­lib. 2014-cü il­də Şə­rur ra­yo­nu əra­zi­sin­də 20,5 me­qa­vat gü­cün­də "Ar­pa­çay-1", 1,4 me­qa­vat gü­cün­də "Ar­pa­çay-2" su elektrik stan­si­ya­la­rı fə­a­liy­yə­tə baş­la­yıb. Bu sa­hə­də gö­rü­lən iş­lə­rin da­va­mı ki­mi 2015-ci il­də Ba­bək ra­yo­nu əra­zi­sin­də Nax­çı­van Gü­nəş Elektrik Stan­si­ya­sı is­ti­fa­də­yə ve­ri­lib.

Gö­rün­dü­yü ki­mi, MR-in elektrik ener­ji­si ilə tə­mi­na­tı­na möh­kəm zə­min ya­ra­dı­lıb. İs­teh­sal olu­nan elektrik ener­ji­si nə­in­ki da­xi­li tə­lə­ba­tı ödə­yir, hət­ta elektrik ener­ji­si ix­rac et­mə­yə im­kan ve­rir. Tək­cə bir fak­tı de­yək ki, MR-də al­ter­na­tiv və bər­pa olu­nan elektrik stan­si­ya­la­rın­da il­lik elektrik ener­ji­si is­teh­sa­lı ümu­mi is­teh­sa­lın 53,4 fa­i­zi­ni təş­kil edir. Bu gös­tə­ri­ci çox na­dir öl­kə­lər­də mü­şa­hi­də olu­nur. Dün­ya öl­kə­lə­ri içə­ri­sin­də al­ter­na­tiv və bər­pa olu­nan elektrik stan­si­ya­la­rın­da is­teh­sal olu­nan ener­ji­nin miq­da­rı ümu­mi is­teh­sa­lın 50 fa­i­zin­dən ço­xu­nu təş­kil edən cə­mi bir ne­çə öl­kə möv­cud­dur.

Bu stan­si­ya­la­rın açı­lı­şın­da öl­kə rəh­bə­ri iş­ti­rak edib. Azər­bay­can Pre­zi­den­ti cə­nab İl­ham Əli­ye­vin Nax­çı­van sə­fər­lə­ri­nə nə­zər ye­tir­sək gö­rə­rik ki, öl­kə rəh­bə­ri­nin hər sə­fə­rin­də ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi­nin tə­min olun­ma­sı ilə bağ­lı mü­hüm qə­rar­lar qə­bul edi­lib, ye­ni stan­si­ya­lar is­ti­fa­də­yə ve­ri­lib. Öl­kə baş­çı­sı­nın bu­də­fə­ki sə­fə­rin­də tə­mə­li qo­yu­lan Or­du­bad Su Elektrik Stan­si­ya­sı Nax­çı­va­nın ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi­ni da­ha da möh­kəm­lən­di­rə­cək, ix­rac im­kan­la­rı­nı ar­tı­ra­caq. Azər­bay­can Pre­zi­den­ti ötən sə­fər­lə­rin­də ol­du­ğu ki­mi, bu də­fə də Nax­çı­van­da bu is­ti­qa­mət­də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lə­ri yük­sək qiy­mət­lən­di­rib, ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi­nin tə­min olun­ma­sı­nın əhə­miy­yə­tin­dən da­nı­şıb: "Ener­ji po­ten­si­a­lı və ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi Nax­çı­van üçün xü­su­si əhə­miy­yət da­şı­yır. Çün­ki öl­kə­mi­zin əsas his­sə­si ilə Nax­çı­va­nın coğ­ra­fi əla­qə­si yox­dur. Be­lə olan hal­da, biz müt­ləq ener­ji po­ten­si­a­lı­nın in­ki­şa­fı­na fi­kir ver­mə­li­yik. Bu gün Nax­çı­van elektrik ener­ji­si ilə tam tə­min olu­nub və ey­ni za­man­da, ener­ji ix­rac edir. Nax­çı­van tə­bii qaz­la da tam tə­min olu­nub. Gə­lə­cək­də bər­pa olu­nan ener­ji növ­lə­ri­nin ya­ra­dıl­ma­sın­dan, xü­su­si­lə Or­du­bad Su Elektrik Stan­si­ya­sı­nın işə düş­mə­sin­dən son­ra Nax­çı­van­da ener­ji mə­sə­lə­lə­ri ilə bağ­lı bun­dan onil­lik­lər son­ra heç bir prob­lem ol­ma­ma­lı­dır".

Ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi­nin tə­min olun­ma­sı Nax­çı­van MR-in ümu­mi in­ki­şa­fı­na öz töh­fə­si­ni ve­rib. Ye­ni elektrik stan­si­ya­la­rı­nın ya­ra­dıl­ma­sın­dan son­ra sə­na­ye mü­əs­si­sə­lə­ri işə sa­lı­nıb, yer­li is­teh­sal ar­tıb, nə­ti­cə­də Nax­çı­va­nın ər­zaq təh­lü­kə­siz­li­yi mə­sə­lə­si də öz həl­li­ni ta­pıb. Tə­bii qa­zın ve­ril­mə­si­nin, elektrik ener­ji­si ilə təc­hi­za­tın yax­şı­laş­dı­rıl­ma­sı­nın nə­ti­cə­si­dir ki, biz in­di Nax­çı­va­nın bu sərt qı­şın­da is­ti evi­miz­də otu­rub son il­lər ya­ra­dı­lan so­yu­du­cu an­bar­la­rın, is­ti­xa­na komplekslə­ri­nin bəh­rə­si olan yer­li ər­zaq məh­sul­la­rın­dan is­ti­fa­də edi­rik, heç ki­mə də möh­tac de­yi­lik. Odur ki, öz is­ti evin­də te­le­vi­zo­run qar­şı­sın­da otu­rub öl­kə baş­çı­sı­nın MR-ə sə­fə­ri­ni iz­lə­yən, Pre­zi­den­ti­mi­zin Nax­çı­va­nın ener­ji təh­lü­kə­siz­li­yi ilə bağ­lı gö­rü­lən iş­lər ba­rə­də çı­xı­şı­nı din­lə­yən hər bir sa­də nax­çı­van­lı­nın qəl­bin­dən bu bö­yük döv­lət xa­di­mi­nə son­suz min­nət­dar­lıq hisslə­ri ke­çir.

Nax­çı­van MR ta­ri­xən is­tər iç­mə­li, is­tər­sə də su­var­ma su­yu­na olan tə­lə­ba­tın tam ödə­nil­mə­di­yi əra­zi­lər­dən olub. Ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin əv­vəl­lə­rin­də MR sa­kin­lə­ri elektrik ener­ji­si, tə­bii qaz ki­mi, iç­mə­li su sa­rı­dan da kor­luq çə­kib­lər. "Şərq qa­pı­sı" qə­ze­ti­nin 1994-cü il 29 yan­var ta­rix­li nöm­rə­sin­də dərc olu­nan "İç­mə­li su dər­di" ad­lı ya­zı­da oxu­yu­ruq: "Bir il­dən ar­tıq­dır ki, krantla­rın su­yu gəl­mir. Sa­kin­lər çı­xıl­maz və­ziy­yət­də qa­lıb. Mü­ra­ci­ət et­mə­dik­lə­ri ida­rə, qa­pı­la­rı­nı döy­mə­dik­lə­ri və­zi­fə­li şəxs qal­ma­yıb. An­caq nə fay­da, bu va­cib işə hə­lə­lik bir ən­cam çə­kən ta­pıl­mır. Bu qış gün­lə­rin­də iç­mə­li su əl­də et­mək bö­yük prob­le­mə çev­ril­miş­dir. Ca­ma­at na­ə­lac qa­lıb qu­yu su­yun­dan is­ti­fa­də edir. Şor və həm də iç­mək üçün heç cür ya­rar­lı ol­ma­yan bu su adam­la­rın səh­hə­ti­nə pis tə­sir edir. Xü­su­si­lə uşaq­la­rın sağ­lam­lı­ğı­nı təh­lü­kə qar­şı­sın­da qo­yur".

Əs­lin­də bü­tün Mux­tar Res­pub­li­ka bu gün­də idi...

Bu mə­qa­lə­də Nax­çı­van şə­hə­ri­nin prob­lem­lə­ri qə­lə­mə alın­sa da, əs­lin­də, bü­tün MR-də və­ziy­yət be­lə idi. İç­mə­li su prob­le­mi hər kə­si dü­şün­dü­rür­dü, an­caq bu sa­hə­də əmə­li təd­bir­lər hə­ya­ta ke­çi­ril­mir­di. Döv­lət baş­çı­sı­nın diq­qət və qay­ğı­sı ilə nax­çı­van­lı­la­rın bu prob­le­mi də həll olu­nub. MR-də son il­lər bu sa­hə­də mü­hüm təd­bir­lər gö­rü­lüb. Azər­bay­can Pre­zi­den­ti əv­vəl­ki sə­fər­lə­ri­nin bi­rin­də Nax­çı­van şə­hə­ri­nin iç­mə­li su təc­hi­za­tı və ka­na­li­za­si­ya sis­tem­lə­ri­nin açı­lı­şı­nı edib. Yan­va­rın 11-də isə Cul­fa və Şah­buz ra­yon mər­kəz­lə­ri­nin və ət­raf kəndlə­rin iç­mə­li su təc­hi­za­tı və ka­na­li­za­si­ya sis­tem­lə­ri­nin is­ti­fa­də­yə ve­ril­mə­si mə­ra­sim­lə­ri ke­çi­ri­lib. Hər iki ra­yon­da iş­lə­rə 2012-ci il­də baş­la­nıb. La­yi­hə­yə əsa­sən, Cul­fa şə­hə­rin­də və Gü­lüs­tan kən­din­də su şə­bə­kə­si­nin, Cul­fa şə­hə­rin­də isə ka­na­li­za­si­ya şə­bə­kə­si­nin ti­kin­ti­si apa­rı­lıb. Şah­buz şə­hə­ri­nə, Ki­çi­ko­ba və Day­laq­lı kəndlə­ri­nə su şə­bə­kə­si, Şah­buz şə­hə­ri­nə ka­na­li­za­si­ya şə­bə­kə­si çə­ki­lib. Hər iki ra­yon­da qu­raş­dı­rı­lan su­tə­miz­lə­yi­ci qur­ğu 2045-ci ilə qə­dər əha­li­ni və sə­na­ye sa­hə­si­ni gün ər­zin­də 24 sa­at eko­lo­ji cə­hət­dən tə­miz su ilə təc­hiz edə­cək. Azər­bay­can Pre­zi­den­ti Nax­çı­van şə­hər 3 nöm­rə­li tam or­ta mək­tə­bin açı­lış mə­ra­si­min­də­ki çı­xı­şın­da bu mə­sə­lə­dən də bəhs edib:

"Bu gün biz Cul­fa və Şah­buz ra­yon­la­rın­da iç­mə­li su və ka­na­li­za­si­ya la­yi­hə­lə­ri­nin rəs­mi açı­lı­şı­nı qeyd et­dik. Bu da çox önəm­li la­yi­hə­lər­dir. Hər iki şə­hə­rə tə­miz, Dün­ya Sə­hiy­yə Təş­ki­la­tı­nın stan­dartla­rı­na uy­ğun iç­mə­li su ve­ril­mə­si­nə baş­lan­mış­dır. On­dan əv­vəl Nax­çı­van şə­hə­ri su ilə tə­min edil­miş­dir. Bu gün biz ar­tıq di­gər şə­hər­lə­rə də su­yun ve­ril­mə­si­ni tə­min edə bil­dik. Bu da çox önəm­li­dir. İn­san sağ­lam­lı­ğı üçün əsas amil­lər­dən bi­ri də tə­miz su­dur. Biz onu da həll et­mi­şik. Bu il Döv­lət İn­ves­ti­si­ya Proq­ra­mın­da Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı­nın di­gər şə­hər­lə­ri­nin su-ka­na­li­za­si­ya prob­lem­lə­ri­nin həl­li mə­sə­lə­lə­ri də öz ək­si­ni ta­pa­caq".

De­mə­li, ya­xın gə­lə­cək­də MR-in di­gər böl­gə­lə­ri­nin sa­kin­lə­ri də eko­lo­ji cə­hət­dən tə­miz iç­mə­li su ilə tə­min edi­lə­cək. Qeyd olun­du­ğu ki­mi, tə­miz su in­san sağ­lam­lı­ğı üçün çox va­cib­dir. Bu la­yi­hə­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si Nax­çı­van­da in­san­la­rın sağ­lam­lı­ğı­na gös­tə­ri­lən yük­sək qay­ğı­dan xə­bər ve­rir.

Or­du elə bu cür ol­ma­lı­dır...

Mü­a­sir Nax­çı­va­nın əl­də et­di­yi ən mü­hüm ta­ri­xi na­i­liy­yət­lər­dən bi­ri də bu­ra­da güc­lü or­du­nun ya­ra­dıl­ma­sı­dır. Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı­na sə­fər­lə­ri çər­çi­və­sin­də diq­qət mər­kə­zin­də olan mə­sə­lə­lər­dən bi­ri də or­du qu­ru­cu­lu­ğu sa­hə­sin­də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lər­lə ta­nış­lıq­dır. Öl­kə baş­çı­sı Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sı­na sə­fər­lə­ri­nin bi­rin­də hər­bi qu­ru­cu­luq sa­hə­sin­də bu­ra­da gö­rü­lən iş­lə­ri yük­sək qiy­mət­lən­di­rə­rək de­yib: "Or­du qu­ru­cu­lu­ğu sa­hə­sin­də Nax­çı­van­da çox bö­yük iş­lər gö­rü­lür. Bu hər­bi his­sə Azər­bay­can­da­kı hər bir hər­bi his­sə üçün nü­mu­nə, ör­nək ola bi­lər. Bu­ra­da olan şə­ra­it ən yük­sək stan­dartla­ra ca­vab ve­rir. Azər­bay­can or­du­su məhz bu cür ol­ma­lı­dır".

Öl­kə rəh­bə­ri­nin Nax­çı­va­na son sə­fə­ri za­ma­nı Föv­qə­la­də Hal­lar Na­zir­li­yi­nin za­bit və gi­zir­lə­ri üçün in­şa olun­muş 48 mən­zil­li bi­na­nın, Əla­hid­də Ümum­qo­şun Or­du­su­nun "N" say­lı hər­bi his­sə­sin­də­ki əs­gər ya­taq­xa­na­sı­nın və Əs­gə­ri-Mə­i­şət Komplek­si­nin açı­lış­la­rın­da iş­ti­rak et­mə­si, si­lah­lan­ma­ya ye­ni qə­bul edi­lən hər­bi tex­ni­ka ilə ta­nış ol­ma­sı onun bu sa­hə­yə xü­su­si diq­qət ye­tir­di­yi­nin gös­tə­ri­ci­si­dir.

Döv­lət baş­çı­sı Nax­çı­va­na bu­də­fə­ki sə­fə­rin­də də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən or­du qu­ru­cu­lu­ğu təd­bir­lə­rin­dən ra­zı­lı­ğı­nı və Əla­hid­də Ümum­qo­şun Or­du­su­nun MR-i eti­bar­lı qo­ru­du­ğun­dan əmin­li­yi­ni ifa­də edib: "Bu gün Nax­çı­van or­du­su is­tə­ni­lən və­zi­fə­ni ic­ra et­mə­yə ha­zır­dır, öz sər­həd­lə­ri­ni qo­ru­yur və siz bu­ra­da düş­mən­lə üz-üzə ya­şa­yır­sı­nız, cə­sa­rət­lə ya­şa­yır­sı­nız, rə­şa­dət gös­tə­rir­si­niz və gös­tər­mi­si­niz. 1990-cı il­lə­rin əv­vəl­lə­rin­də Hey­dər Əli­ye­vin rəh­bər­li­yi ilə nax­çı­van­lı­lar öz di­ya­rı­nı qo­ru­ya bil­di­lər, düş­mə­ni ye­ri­nə oturtdu­lar. Bu gün Nax­çı­va­nın hər­bi po­ten­si­a­lı ən yük­sək sə­viy­yə­də­dir. Ən mü­a­sir tex­ni­ka, si­lah, sur­sat bu­ra­ya gön­də­ri­lir və dö­yüş qa­bi­liy­yə­ti ar­tır, xid­mət şə­ra­i­ti yax­şı­la­şır".

Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin bu möv­zu ilə bağ­lı çı­xı­şın­da bir əmin­lik var­dı. Hiss olu­nur­du ki, öl­kə rəh­bə­ri Nax­çı­va­nın ta­le­yin­dən na­ra­hat de­yil. Çün­ki o, bi­lir ki, özü­nün yük­sək diq­qət və qay­ğı­sı ilə ya­ra­dı­lan Əla­hid­də Ümum­qo­şun Or­du­su MR-in sər­həd­lə­ri­ni eti­bar­lı mü­da­fiə edir və Nax­çı­van əmin əl­lər­də­dir.

"Nax­çı­va­nın hər­bi po­ten­si­a­lı və mü­da­fiə qa­bi­liy­yə­ti da­im diq­qət mər­kə­zin­də­dir. Mən çox şa­dam ki, bu mə­sə­lə­lər də uğur­la öz həl­li­ni ta­pır və əl­bət­tə ki, res­pub­li­ka­nın so­si­al-iq­ti­sa­di in­ki­şa­fı ilə bağ­lı çox önəm­li ad­dım­lar atı­lır. Nax­çı­van­da sə­na­ye mü­əs­si­sə­lə­ri ya­ra­dı­lır, kənd tə­sər­rü­fa­tı in­ki­şaf edir, bir çox kənd tə­sər­rü­fa­tı məh­sul­la­rı ilə siz özü­nüz-özü­nü­zü tə­min edir­si­niz", - de­yən öl­kə rəh­bə­ri Nax­çı­van­da ər­zaq təh­lü­kə­siz­li­yi ba­xı­mın­dan da ni­ga­ran­çı­lı­ğın ol­ma­dı­ğı­na işa­rə et­di, MR-dən, Azər­bay­ca­nın düş­mən­lə sər­hə­din­dən öl­kə­mi­zin düş­mən­lə­ri­nə, uğur­la­rı­mı­zı gör­mək is­tə­mə­yən­lə­rə göz­da­ğı ver­di.

Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin MR-ə son sə­fə­ri Nax­çı­van şə­hər 3 nöm­rə­li tam or­ta mək­tə­bin açı­lı­şı ilə ye­kun­la­şıb. Döv­lət baş­çı­sı­nın diq­qət və qay­ğı­sı ilə son il­lər MR-də təh­sil qu­ru­cu­lu­ğu is­ti­qa­mə­tin­də də mü­hüm iş­lər gö­rü­lüb. Öl­kə rəh­bə­ri mək­tə­bin açı­lış mə­ra­si­min­də­ki çı­xı­şın­da bu sa­hə­də gö­rü­lən iş­lə­ri xü­su­si vur­ğu­la­yıb: "Son il­lər ər­zin­də Nax­çı­van Mux­tar Res­pub­li­ka­sın­da ar­tıq 200-ə ya­xın ye­ni mək­təb ti­ki­lib, ya­xud da əsas­lı şə­kil­də tə­mir olu­nub. Tə­mi­rə eh­ti­ya­cı olan cə­mi bir ne­çə mək­təb qa­lıb. Əmi­nəm ki, ya­xın gə­lə­cək­də bu mə­sə­lə də həl­li­ni ta­pa­caq".

Or­du və təh­sil qu­ru­cu­lu­ğu Nax­çı­van­da xü­su­si diq­qət ye­ti­ri­lən sa­hə­lər­dən­dir. Çün­ki bu iki sa­hə­də iş­lər düz­gün qu­rul­ma­sa, döv­lət müs­tə­qil­li­yi­nin, əra­zi bü­töv­lü­yü­nün, öl­kə­mi­zin sər­həd­lə­ri­nin və mə­nə­vi sər­həd­lə­ri­mi­zin qo­run­ma­sın­dan söh­bət ge­də bil­məz. Əgər or­du­muz öl­kə­mi­zin sər­həd­lə­ri­ni qo­ru­yur­sa, təh­sil­li in­san­la­rı­mız da mə­nə­vi sər­həd­lə­ri­mi­zi, müs­tə­qil­li­yi­mi­zi qo­ru­yur­lar. Öl­kə­mi­zin sər­həd­lə­ri­ni qo­ru­yan Azər­bay­can gən­ci­dir. O, müt­ləq təh­sil­li ol­ma­lı­dır, ta­ri­xi­mi­zi, keç­mi­şi­mi­zi öy­rən­mə­li və bil­mə­li­dir. O, sər­həd­də nə üçün da­yan­dı­ğı­nı an­la­ma­lı­dır. An­la­ma­lı­dır ki, müs­tə­qil­li­yi­mi­zi, son nə­ti­cə­də isə Azər­bay­ca­nı­mı­zı qo­ru­ya bil­sin. Bax, məhz bu­na gö­rə öl­kə­miz­də və onun ay­rıl­maz tər­kib his­sə­si olan MR-də or­du­ya və təh­sil qu­ru­cu­lu­ğu­na xü­su­si diq­qət ay­rı­lır.

Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin Nax­çı­va­na bu ta­ri­xi sə­fə­ri də MR üçün əla­mət­dar ha­di­sə­lər­lə yad­da qal­dı. Öl­kə rəh­bə­ri bir sı­ra so­si­al ob­yektlə­rin açı­lı­şı­nı et­mək­lə ya­na­şı, Nax­çı­va­nın gə­lə­cə­yi üçün gö­rü­lə­cək çox mü­hüm iş­lə­rin də anon­su­nu ver­di. Bu gün bü­tün or­du­bad­lı­lar, bu ra­yo­na tez-tez sə­fər edən­lər se­vinc içə­ri­sin­də­dir­lər. Ona gö­rə ki, döv­lət baş­çı­sı ya­xın gə­lə­cək­də Cul­fa-Or­du­bad yo­lu­nun da ye­ni­dən qu­ru­la­ca­ğı­nı bil­dir­di. Bu gün bü­tün nax­çı­van­lı­lar se­vinc içə­ri­sin­də­dir­lər. Biz həm öl­kə baş­çı­sı­nın Nax­çı­va­na son sə­fə­ri­nin xoş tə­əs­sü­rat­la­rı­nın, həm də Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin bu fi­kir­lə­ri­nin se­vin­ci­ni ya­şa­yı­rıq: "Nə­ha­yət, biz Nax­çı­va­nın nəq­liy­yat prob­lem­lə­ri­nin həl­li üçün də ça­lı­şı­rıq. Qeyd et­di­yim ki­mi, Nax­çı­van-Təb­riz-Məş­həd də­mir yo­lu fə­a­liy­yə­tə baş­la­yıb. Bil­di­yi­niz ki­mi, biz in­di İran İs­lam Res­pub­li­ka­sı və Ru­si­ya ilə Şi­mal-Cə­nub nəq­liy­yat dəh­li­zi üzə­rin­də iş­lə­yi­rik. İş­lə­rin bi­zə aid olan his­sə­si ar­tıq ba­şa ça­tıb. Bu dəh­liz tam işə dü­şən­dən son­ra Nax­çı­van də­mir yo­lu ilə İran va­si­tə­si­lə Azər­bay­ca­nın əsas his­sə­si ilə də bir­lə­şə­cək. Biz bu la­yi­hə­ni sü­rət­lən­dir­mək is­tə­yi­rik ki, tez­lik­lə bu baş ver­sin. On­dan son­ra Nax­çı­van­da is­teh­sal olu­nan mal­lar ar­tıq dün­ya ba­zar­la­rı­na ra­hat­lıq­la çı­xa bi­lə­cək və in­san­lar üçün bu, əl­bət­tə ki, əla­və im­kan­lar ya­ra­da­caq".

Hə­min la­yi­hə­nin ic­ra­sı blo­ka­da çə­tin­lik­lə­ri­ni ara­dan qal­dı­ra­caq, Nax­çı­va­nın in­ki­şa­fı­nı da­ha da sü­rət­lən­di­rə­cək. Öl­kə baş­çı­sı­nın səs­lən­dir­di­yi bu fi­kir­lər bir da­ha gös­tər­di ki, Nax­çı­van MR Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin da­im diq­qət mər­kə­zin­də­dir. Ne­cə ki ulu ön­də­ri­miz Hey­dər Əli­yev Nax­çı­va­na bö­yük diq­qət­lə ya­na­şır­dı, cə­nab İl­ham Əli­yev də bu si­ya­sə­ti da­vam et­di­rir.

Döv­lət baş­çı­sı­nın diq­qət və qay­ğı­sı, nax­çı­van­lı­la­rın və­tən­pər­vər­li­yi sa­yə­sin­də MR ar­tıq uğur­lu in­ki­şaf yo­lun­da­dır. Onu bu yo­lun­dan heç bir qüv­və ge­ri dön­də­rə bil­məz. MR əha­li­si Pre­zi­den­ti­nin qay­ğı­sı­nı hər za­man öz üzə­rin­də hiss edir. Cə­nab İl­ham Əli­yev Nax­çı­va­na bu­də­fə­ki sə­fə­rin­də də MR-ə bun­dan son­ra da yük­sək diq­qət və qay­ğı gös­tə­ri­lə­cə­yi­ni bə­yan et­di.

Mü­a­sir Nax­çı­van ümum­mil­li li­de­ri­mi­zin gör­mək is­tə­di­yi ki­mi qu­ru­lur. Ulu ön­də­ri­miz da­im Azər­bay­ca­nı, o cüm­lə­dən Nax­çı­va­nın gə­lə­cə­yi­ni dü­şü­nür və de­yir­di ki, "Mən is­tə­yi­rəm mə­nim ar­zum, is­tək­lə­rim, Azər­bay­can döv­lə­ti haq­qın­da, Azər­bay­ca­nın gə­lə­cə­yi haq­qın­da və Azər­bay­ca­nın ay­rıl­maz his­sə­si olan Nax­çı­van haq­qın­da plan­la­rım, ar­zu­la­rım ye­ri­nə ye­ti­ril­sin". Bu gün biz ha­mı­mız ümum­mil­li li­de­ri­mi­zin bu ar­zu və is­tək­lə­ri­nin ye­ri­nə ye­ti­ril­mə­si­nin şa­hid­lə­ri­yik.

Xal­qı­mı­zın bö­yük oğ­lu Hey­dər Əli­yev əsl və­tən­daş ol­maq üçün lə­ya­qət gös­tər­mə­yi, xalq, Və­tən na­mi­nə ça­lış­ma­ğı, Və­tən sev­gi­si­ni, doğ­ma tor­pa­ğa, doğ­ma yur­da bağ­lı­lı­ğı əmə­li iş­lə nü­ma­yiş et­dir­mə­yi töv­si­yə edir­di: "Hə­ya­tın mə­na­sı çox və ya­xud az ya­şa­maq­dan iba­rət de­yil. Onun əsas mə­na­sı bu hə­yat­da öz ye­ri­ni tut­maq, möv­qe­yi­ni mü­əy­yən et­mək, lə­ya­qət gös­tər­mək və baş­qa­la­rı üçün nü­mu­nə ol­maq­dır". Bu gün Nax­çı­van MR bü­tün sa­hə­lər­də əsl nü­mu­nə gü­cü­nə ma­lik­dir".