Yaxın Şərqdə son illərdə artan gərginlik fonunda mediada yayılan gizli hərbi fəaliyyətlərlə bağlı xəbərlər beynəlxalq diqqəti cəlb etməyə davam edir. The Wall Street Journal nəşrinin xəbərinə görə, İsrailin 2026-cı ilin fevral ayında İraqın qərb səhrasında gizli hərbi baza yaratdığı iddia olunur. Məlumata görə, həmin baza əsasən İran əleyhinə mümkün hava əməliyyatlarını dəstəkləmək məqsədi daşıyıb. Xəbərdə bazanın logistika, xüsusi təyinatlı qüvvələrin yerləşdirilməsi və pilotların xilasetmə əməliyyatları üçün istifadə olunduğu bildirilir.
Bu cür məlumatlar regionun mürəkkəb təhlükəsizlik reallığını bir daha göstərir. Çünki İsrail və İran arasında uzun illərdir davam edən qarşıdurma artıq təkcə diplomatik səviyyədə deyil, həm də kəşfiyyat, kibertəhlükəsizlik və gizli hərbi əməliyyatlar formasında özünü göstərir. İsrailin regionun müxtəlif nöqtələrində İranın təsir dairəsini zəiflətməyə çalışdığı barədə əvvəllər də çoxsaylı beynəlxalq media xəbərləri yayılıb. Bu baxımdan İraq ərazisində gizli fəaliyyət ehtimalı tamamilə qeyri-real görünmür.
Digər tərəfdən, yayılan məlumatların tam təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim olunması da düzgün olmazdı. Çünki xəbərdə əsasən anonim mənbələrə və dolayı məlumatlara istinad edilir. Nə İsrail, nə də İraq belə bir bazanın mövcudluğunu rəsmi şəkildə təsdiqləyib. Müasir geopolitik münaqişələrdə informasiya savaşı da real hərbi qarşıdurmanın mühüm hissəsinə çevrilib. Dövlətlər və müxtəlif güc mərkəzləri mediadan həm rəqibə psixoloji təsir göstərmək, həm də beynəlxalq ictimai rəyi yönləndirmək üçün istifadə edirlər. Buna görə də belə xəbərlərin müəyyən hissəsinin strateji məqsədlərlə mediaya ötürülməsi ehtimalı da nəzərə alınmalıdır.
Məqalədə diqqət çəkən məqamlardan biri İsrailin guya bazanın aşkarlanmasının qarşısını almaq üçün İraq hərbi qüvvələrinə hava zərbələri endirməsi barədə iddiadır. Əgər bu məlumat doğrudursa, bu, regionda vəziyyətin düşünüldüyündən daha gərgin olduğunu göstərə bilər. Çünki belə hadisə təkcə İran-İsrail qarşıdurmasını deyil, həm də İraq ərazisinin müxtəlif xarici güclərin rəqabət meydanına çevrildiyini göstərərdi. Xüsusilə İraqın qərb səhrası kimi geniş və zəif nəzarət olunan ərazilər uzun illərdir silahlı qruplar, qaçaqmalçılar və gizli hərbi fəaliyyətlər üçün əlverişli məkan hesab olunur.
ABŞ rəsmilərinin əməliyyatda iştirak etmədiklərini bildirməsi də maraqlı detal sayılır. Vaşinqton regionda bir çox proseslərdə əsas oyunçulardan biri olsa da, son dövrdə Yaxın Şərqdə birbaşa hərbi iştirakını azaltmağa çalışır. Buna baxmayaraq, ABŞ-ın bölgədəki hərbi və siyasi təsiri hələ də çox böyükdür və bu səbəbdən regionda baş verən istənilən ciddi hadisə avtomatik olaraq Vaşinqtonun mövqeyi ilə əlaqələndirilir.
Ümumilikdə, yayılan məlumatları nə tam təsdiqlənmiş fakt, nə də tamamilə uydurma kimi qiymətləndirmək olar. Daha real yanaşma ondan ibarətdir ki, bu xəbər etibarlı beynəlxalq mediaya əsaslanan, lakin müstəqil və açıq sübutlarla tam təsdiqlənməyən geopolitik iddia kimi qəbul edilsin.
Artıq siyasi ekspertlər Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinə edilən dron hücumunun və Türkiyəyə atılan raketlərin bu və buna bənzər digər bazalardan buraxıldığını ehtimal edirlər.
Yaxın Şərqdə davam edən rəqabət və qarşıdurmalar fonunda belə xəbərlərin gələcəkdə də gündəmdə qalacağı ehtimalı yüksəkdir.
Akif NƏSİRLİ
